Божиновска пред пратениците по повод интерпелацијата: Наплатата од концесии достигна 19,8 милиони евра, раскинати 53 штетни концесиски договори

Божиновска пред пратениците по повод интерпелацијата: Наплатата од концесии достигна 19,8 милиони евра, раскинати 53 штетни концесиски договори

Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, Сања Божиновска, за време на своето обраќање пред Собранието по повод поднесената интерпелација за нејзината работа, детално ги претстави постигнатите резултати на ресорот и ги отфрли обвинувањата во врска со управувањето со енергетскиот сектор, цената на електричната енергија и користењето на минералните суровини. Таа ги повика пратениците да ја оценуваат одговорноста исклучиво врз основа на законските надлежности, официјалните документи и конкретните одлуки.

Во своето излагање, Божиновска направи разграничување меѓу надлежностите на Министерството и оперативните активности на ЕСМ, МЕПСО и Регулаторната комисија за енергетика (РКЕ). Таа појасни дека Министерството одговара за креирање на енергетската политика, сигурноста во снабдувањето, обновливите извори, енергетската ефикасност и рударството, но не ги води оперативните комерцијални набавки ниту пак може да ѝ наложува тарифни одлуки на независната РКЕ.

Во однос на обвинувањата за изборот на универзален снабдувач, министерката посочи дека постапката започнала во октомври 2023 година и завршила во април 2024 година, додека Министерството за енергетика е формирано дури во јуни 2024 година. Исто така, таа демантираше дека постои каква било одлука за продажба на ЕСМ и информираше дека производствениот трошок на компанијата е намален од над 130 на околу 100 евра за мегават-час, што изнесува намалување од над 2,11 илјади денари по мегават-час.

Како еден од клучните резултати, Божиновска го издвои новиот Закон за енергетика во кој се прифатени 64 амандмани, кој ги уредува складирањето на енергија и енергетските заедници. Во делот на инфраструктурата, таа ги посочи конечната сертификација на МЕПСО во 2026 година, новиот трансформатор во Битола 2, интерконекторот со Грција каде најниската понуда по повторениот тендер се намали за 10,35 милиони евра (од 70,3 на 59,95 милиони евра / од околу 4,32 милијарди на 3,68 милијарди денари).

Во социјалниот сегмент се истакнати програмите за енергетска сиромаштија, при што за 2025 година се издадени 3.750 ваучери од по 455 евра (28.000 денари) со вкупна вредност од 1,7 милиони евра (105 милиони денари), а за 2026 година се реализирани 480 електронски ваучери наменети за домаќинства со лица и деца со попреченост. Предвиден е и план за енергетска обнова на 14 јавни објекти на површина од 103.000 квадратни метри.

Во секторот рударство, преку зголемување на концесиските надоместоци - кај металичните суровини од 2 на 4 проценти, а кај мермерот од 1 на 5 проценти - вкупната наплата на државните приходи порасна од околу 9,13 милиони евра (561,5 милиони денари) во 2024 година на над 19,86 милиони евра (1,222 милијарди денари) во 2025 година. Покрај тоа, раскинати се 53 концесиски договори поради неизвршени обврски и е зајакнат инспекцискиот надзор. Министерката ја заклучи одбраната нагласувајќи го постигнатиот резултат од 100 проценти во Индексот на активна транспарентност за 2026 година.