Најголемата европска нискобуџетна авиокомпанија Ryanair објави пад на нето-добивката за 34 проценти во првиот квартал од годинава. Според официјалниот извештај, добивката по оданочување за периодот кој завршува во јуни изнесува 538 милиони евра, во споредба со 820 милиони евра остварени во истиот период минатата година.
Основна причина за намалувањето на профитабилноста е драматичниот скок на цената на нафтата. Цената на дел од млазното гориво (околу 20% од потребите) речиси се удвои, достигнувајќи 150 долари по барел. Дополнително, просечната цена на авиобилетите забележа пад од 6%, главно поради влијанието на конфликтот на Блискиот Исток, кој предизвика воздржаност кај патниците и подоцнежно резервирање летови.
И покрај финансискиот пад, оперативните бројки на авиокомпанијата бележат раст. Вкупниот број превезени патници во првиот квартал порасна за 6%, односно на 61,3 милиони патници, додека вкупните приходи бележат благ раст од 1% и достигнаа 4,38 милијарди евра.
Главен извршен директор на Ryanair, Мајкл О'Лири, истакна дека компанијата успешно ја одржува својата ценовна предност пред конкуренцијата благодарение на конзервативната стратегија за заштита на цената на горивото. За тековната фискална година, 80% од горивото е однапред обезбедено по цена од 67 долари по барел.
Во истиот период, Ryanair ја отплати и последната обврзница од 1,2 милијарди евра, со што групацијата целосно ги исплати долговите и сега работи без никаков долг. За претстојната сезона, авиокомпанијата отвори три нови бази во Тирана, Рабат и Трапани, проширувајќи ја мрежата со 130 нови авиолинии. Историското проширување на Светското првенство на 48 репрезентации донесе и рекорден финансиски колач во историјата на екипниот спорт. Светската куќа на фудбалот (ФИФА) за овој турнир издвои вкупен буџет од 871 милион долари, што претставува огромно зголемување во споредба со претходните мундијалски циклуси.
Рекордниот фонд е овозможен благодарение на зголемениот број натпревари, историските приходи од ТВ-правата, спонзорските договори и распродадените гигантски стадиони низ САД, Канада и Мексико.
Шампионска премија од 50 милиони долари
Новиот светски шампион, Шпанија ќе инкасира рекордна награда од 50 милиони долари само за постигнатиот спортски резултат на теренот. Оваа сума е за 8 милиони долари поголема од премијата што ја освои Аргентина на Мундијалот во Катар.
Финалистот и освојувач на сребрениот медал, Аргентина ќе си замине со 33 милиони долари, додека репрезентацијата на Англија за освоеното трето место ќе добие 29 милиони долари. Четвртопласираната Франција го заврши турнирот со заработка од 27 милиони долари.
Загарантиран минимум од 12,5 милиони долари за сите учесници
Покрај наградите за остварениот резултат во елиминациската фаза, сите 48 репрезентации учеснички добија и фиксна поддршка за покривање на трошоците. ФИФА на секој национален сојуз му префрли 2,5 милиони долари за подготовки и тренинг-кампови пред почетокот на турнирот, како и 10 милиони долари за самата квалификација. Со тоа, секоја репрезентација што избори учество на овој Мундијал си обезбеди минимум 12,5 милиони долари, дури и во случај да ги загуби сите три натпревари во групата.
Сите финансиски награди ФИФА ги исплаќа директно на сметките на матичните фудбалски федерации. Секој сојуз има сопствени интерни правилници за тоа колкав процент од оваа сума им се доделува на фудбалерите и стручниот штаб како премија, додека поголемиот дел од парите задржуваат намена за развој на домашната фудбалска инфраструктура и младинските школи. Народна Република Кина останува најважниот трговски партнер на Германија во однос на увозот и во првите пет месеци од 2026 година, соопшти германскиот Федерален завод за статистика (Destatis).
Според официјалните податоци, вкупната вредност на германскиот увоз од Кина во периодот од јануари до мај достигна 72,4 милијарди евра. Ова претставува зголемување на увозот за 6,2% во споредба со истиот период минатата година. Само во месец мај, увозот забележа раст од 2,1% на годишно ниво и изнесуваше 14 милијарди евра (наспроти 13,7 милијарди евра во мај лани).
Како резултат на зголемениот увоз, дефицитот во трговската размена на Германија со Кина значително се прошири. Трговскиот дефицит во првите пет месеци од годинава порасна на 42,8 милијарди евра, што е забележителен скок во споредба со истиот период од 2025 година, кога изнесуваше 33,5 милијарди евра.
Од Destatis исто така истакнуваат дека во овој период е забележан силен пад кај извозот на германски патнички моторни возила кон кинескиот пазар, што додатно влијаеше врз продлабочувањето на трговскиот дебаланс меѓу едни од двете најголеми светски економии. Американската вселенска агенција NASA официјално ја избра компанијата SpaceX за имплементација на напредна ласерска технологија која ќе овозможи директен видеопренос со ултра-висока 4К резолуција за време на претстојната историска мисија кон Месечината, „Artemis III“.
Оваа соработка ќе обезбеди ексклузивен поглед директно од внатрешноста и надворешноста на вселенското летало „Orion“. За време на оваа мисија, четиричлениот екипаж ќе ги тестира клучните маневри за приближување и спојување меѓу „Orion“ и комерцијалните системи за слетување луѓе на Месечината, кои се неопходни за официјалното враќање на астронаутите на лунарната површина планирано за 2028 година.
За да се постигне ова, НАСА ќе инсталира два мини ласерски терминали од мрежата „Старлинк“ на надворешноста на леталото, со цел непречено испраќање на огромното количество видеоподатоци до Контролата на мисијата во Хјустон.
Ласерската комуникација користи невидлива инфрацрвена светлина, што овозможува пренос на далеку поголем волумен на податоци во секунда во споредба со традиционалните радио-фреквенции.
НАСА веќе успешно го демонстрираше овој оптички систем за време на претходната мисија „Artemis II“, кога преку ласерски сигнали до Земјата беа испратени видеоматеријали со висока резолуција, фотографии, гласовни пораки и комплексни инженерски податоци.
Од друга страна, „SpaceX“ првпат ја докажа ефикасноста на своите мини ласери за потребите на NASA во 2025 година, за време на приватната човечка вселенска мисија Fram2. Новата опрема што ќе биде поставена на „Orion“ е директно базирана на технологијата од над 25.000 ласери кои во моментов веќе оперираат во орбитата и ги поврзуваат сателитите на „Starlink“. Владата на Обединетото Кралство официјално донесе одлука да воведе законска забрана за продажба на енергетски пијалоци со висока концентрација на кофеин за лица под 16 години во Англија. Оваа конечна одлука доаѓа по завршувањето на опсежната јавна и професионална консултација во која граѓаните и експертите дадоа масовна поддршка за ваквата радикална мерка во здравството. Спроведената владина анкета покажа дека дури 90% од испитаниците, меѓу кои најбројни биле родителите, наставниците, професорите и здравствените работници, целосно се согласуваат дека на малолетниците законски мора да им се ограничи пристапот до овие производи.
Британските власти објавија дека регулативата ќе се спроведе како подзаконски акт во рамките на постоечкиот Закон за безбедност на храна, а официјалното стапување на сила се очекува да биде во април 2027 година.
Главниот аларм за итна реакција беа доказите кои го поврзуваат прекумерното консумирање на ваквите пијалоци со низа негативни последици врз однесувањето на децата во училиште, нивното образование, како и појавата на анксиозност и несоница. Иако на повеќето лименки веќе со години стои доброволно предупредување дека „не се препорачува за деца“, реалноста на терен покажа дека голем дел од трговците продолжуваат непречено да им ги продаваат на тинејџерите.
Новиот закон целосно ќе ги опфати и онлајн продавниците и автоматите за пијалоци (вендинг машини), со што значително ќе се затвори секој можен канал преку кој децата досега лесно купуваа кофеински пијалоци.
Владината анализа открива десна поделеност кај индустријата за храна и пијалоци. Најголем отпор и несогласување со оваа мерка изразија компаниите кои стопанисуваат со автомати за пијалоци и самите производители, кои тврдат дека забраната не е пропорционална и дека ќе предизвика сериозни финансиски штети за бизнисите. Некои од нив се повикуваат на постари собраниски извештаи кои тврдеа дека нема доволно цврсти научни докази за целосна забрана. Сепак, британската влада реши да го стави здравјето на младите на прво место, приклучувајќи се кон низата земји во Европа и Централна Азија кои веќе презедоа слични чекори. Јапонската вселенска агенција (JAXA) направи огромен чекор напред во вселенската трка, откако успешно го изведе првиот тест со својот нов прототип на ракета која може да се користи повеќе пати.
Тестирањето се одржа во саботата во специјалниот тест-центар Ноширо, лоциран во северниот дел на земјата. Оваа нова ракета, која ја носи ознаката RV-X, полета во воздухот, се задржа стабилно неколку секунди, направи мал маневар настрана и потоа без никаков проблем се спушти и успешно слета. Иако целиот лет траеше точно 40 секунди, а ракетата се искачи на висина од само десетина метри, инженерите велат дека ова е историски успех бидејќи сите компјутерски системи и мотори за кочење при слетувањето поминале во најдобар ред.
Главната цел на овој скап и комплициран проект е драстично да се намалат трошоците за патување во вселената, каде во моментов убедливо доминираат Американците. Досега, сите јапонски ракети беа за еднократна употреба – откако ќе го однесат сателитот во вселената, нивните делови согоруваа во атмосферата или паѓаа како отпад во Океанот, што значеше фрлање на десетици милиони долари во ветер при секое лансирање. Со новата технологија, Јапонија сака да го копира успехот на американската компанија SpaceX на милијардерот Илон Маск, чии ракети веќе со години сами се враќаат на Земјата. Јапонските експерти се надеваат дека со повторното користење на истите ракети, цената на вселенските мисии ќе се намали за повеќе од половина.
Овој успешен мини-лет е само почеток на една многу поголема вселенска мисија во која Јапонија не соработува сама, туку има поддршка од Европа. Технологијата што се усовршува со овој прототип е всушност подготовка за изградба на многу поголема ракета наречена Callisto, проект на кој Јапонија работи заедно со вселенските агенции на Франција и Германија. Веќе за следната пролет е планирано следното големо тестирање каде ракетата ќе биде лансирана на многу поголема висина со цел да се провери како се однесува при голема брзина. Доколку сè оди според планот, оваа технологија во иднина целосно ќе ги замени сегашните стандардни јапонски ракети и ќе овозможи евтино и брзо испраќање сателити и опрема во вселената. Airbus и производителот на авионски мотори MTU Aero Engines ги продлабочуваат своите стратешки врски преку основање на заедничка компанија посветена на развој и комерцијализација на целосно електричен мотор со водородни горивни ќелии. Овој чекор следи по Меморандумот за разбирање кој двете компании го потпишаа на Саемот за авијација во Париз во јуни минатата година.
Преку оваа организациска структура, компаниите имаат за цел да го забрзаат технолошкиот развој, дизајнот, тестирањето и сертификацијата на новиот погонски систем. Заедничката компанија, која се очекува да започне со работа во 2027 година по добивањето на стандардните регулаторни одобрувања, ќе ги обедини инженерските и производствените тимови од двете компании. Целта е да се создаде европски лидер кој ќе ги покрие сите фази, од напредни истражувања до сериско производство и одржување, придонесувајќи кон долгорочната амбиција на Airbus за комерцијални летови со нула емисии (ZEROe).
Како се развиваше технологијата?
Овој чекор е резултат на серија успешни пресвртници што двете компании ги остварија во изминатиот период. Во март 2025 година, Airbus официјално објави дека ги фокусира своите напори кон целосно електричен погонски систем на горивни ќелии, откако претходните тестирања на прототипи ја потврдија одржливоста на оваа технологија.
Истовремено, MTU Aero Engines во изминатите месеци постигна значаен напредок на овој план. Компанијата го финализираше дизајнот за Flying Fuel Cell, го започна производството на компонентите за демонстраторот, успешно го тестираше електричниот мотор „eMoSys“ и пушти во употреба специјална тест-ќелија во Минхен. Новата заедничка компанија ќе го спои знаењето на Airbus за комерцијални авиопревозници и течен водород со експертизата на MTU Aero Engines за дизајн на мотори, валидација и сертификација.
Што значат водородните мотори за иднината на авијацијата?
Технологијата на водородни горивни ќелии претставува една од најголемите револуции во воздухопловството, со потенцијал да го трансформира авиосообраќајот на ист начин како што електричните возила ја трансформираа автомобилската индустрија. За разлика од традиционалните авионски мотори кои согоруваат керозин, водородната технологија генерира електрична енергија преку електрохемиска реакција помеѓу водородот и кислородот.
Еколошкото и стратешкото значење на оваа технологија се огледува во неколку клучни аспекти:
Нулта емисија на штетни гасови: Единствениот нуспроизвод од оваа хемиска реакција е чиста водена пареа. Со ова целосно се елиминираат емисиите на јаглероден диоксид и азотни оксиди за време на летот, што е клучно за постигнување на климатски неутрално воздухопловство.
Технолошки суверенитет: Со развојот на овие системи, Европа ја зајакнува својата стратешка позиција и независност во креирањето на следната генерација воздухопловни технологии.
Создавање нова економија: Покрај самите мотори, неопходна е и изградба на инфраструктура на аеродромите и дефинирање на нови регулаторни рамки кои ќе овозможат користење на водородот во комерцијални цели. Технолошкиот гигант Microsoft започна масовен бран на отпуштања со кој се укинуваат околу 4.800 работни места, што претставува 2,1% од вкупната работна сила на компанијата на глобално ниво. Одлуката беше соопштена преку официјално писмо од шефицата за човечки ресурси, Amy Coleman, која појасни дека компанијата мора брзо да се прилагоди бидејќи целата индустрија се менува со голема брзина.
Најголемиот дел од овие кратења се случуваат во секторот за комерцијална продажба и во гејминг дивизијата Xbox. Иако раководството нагласи дека овие луѓе не се директно заменети со вештачка интелигенција, тие признаа дека автоматизацијата на процесите веќе наголемо го менува начинот на работа во компанијата и дека приоритетите за инвестирање сега се насочени кон градење на нови големи компјутерски центри.
Главниот удар и најдраматичните промени се случуваат во гејминг брендот Xbox, каде новата директорка Asha Sharma најави укинување на дури 3.200 позиции. Оваа бројка претставува дури 20% од вкупниот број вработени во Xbox секторот. Околу 1.600 луѓе ги губат своите работни места веднаш, додека останатите кратења ќе се реализираат етапно во следните месеци.
Директорката Asha Sharma отворено призна пред вработените дека нивниот бизнис моментално „не е добар“ и дека профитните маржи им се од три до десет пати помали во споредба со нивните главни конкуренти (како Sony PlayStation). Како главна причина се наведува тешката криза со хардверот, односно преголемите трошоци за производство на конзоли и пребавниот раст на бројот на претплатници на нивната услуга Game Pass.
Како дел од ова радикално реструктуирање, Microsoft донесе одлука целосно да се откаже од четири познати студија за развој на видеоигри. Студијата Compulsion Games и Double Fine Productions повторно стануваат независни и си ги задржуваат правата за своите игри, додека Ninja Theory и Undead Labs се префрлаат под капата на нови сопственици кои ќе ги финансираат нивните понатамошни проекти.
Од компанијата уверуваат дека ниту една веќе најавена игра нема да биде откажана, но кратењата ќе ги погодат сите нивни големи тимови, вклучувајќи ги и неодамна купените Activision, Blizzard и Bethesda. За да се намалат трошоците, целосно се укинуваат и непотребните шефови – менаџерските слоеви во компанијата се кратат од досегашните 14 на максимум 5 нивоа, а трошоците за надворешни соработници и добавувачи се намалуваат за половина. 
