Владата на Обединетото Кралство официјално донесе одлука да воведе законска забрана за продажба на енергетски пијалоци со висока концентрација на кофеин за лица под 16 години во Англија. Оваа конечна одлука доаѓа по завршувањето на опсежната јавна и професионална консултација во која граѓаните и експертите дадоа масовна поддршка за ваквата радикална мерка во здравството. Спроведената владина анкета покажа дека дури 90% од испитаниците, меѓу кои најбројни биле родителите, наставниците, професорите и здравствените работници, целосно се согласуваат дека на малолетниците законски мора да им се ограничи пристапот до овие производи.
Британските власти објавија дека регулативата ќе се спроведе како подзаконски акт во рамките на постоечкиот Закон за безбедност на храна, а официјалното стапување на сила се очекува да биде во април 2027 година.
Главниот аларм за итна реакција беа доказите кои го поврзуваат прекумерното консумирање на ваквите пијалоци со низа негативни последици врз однесувањето на децата во училиште, нивното образование, како и појавата на анксиозност и несоница. Иако на повеќето лименки веќе со години стои доброволно предупредување дека „не се препорачува за деца“, реалноста на терен покажа дека голем дел од трговците продолжуваат непречено да им ги продаваат на тинејџерите.
Новиот закон целосно ќе ги опфати и онлајн продавниците и автоматите за пијалоци (вендинг машини), со што значително ќе се затвори секој можен канал преку кој децата досега лесно купуваа кофеински пијалоци.
Владината анализа открива десна поделеност кај индустријата за храна и пијалоци. Најголем отпор и несогласување со оваа мерка изразија компаниите кои стопанисуваат со автомати за пијалоци и самите производители, кои тврдат дека забраната не е пропорционална и дека ќе предизвика сериозни финансиски штети за бизнисите. Некои од нив се повикуваат на постари собраниски извештаи кои тврдеа дека нема доволно цврсти научни докази за целосна забрана. Сепак, британската влада реши да го стави здравјето на младите на прво место, приклучувајќи се кон низата земји во Европа и Централна Азија кои веќе презедоа слични чекори. Јапонската вселенска агенција (JAXA) направи огромен чекор напред во вселенската трка, откако успешно го изведе првиот тест со својот нов прототип на ракета која може да се користи повеќе пати.
Тестирањето се одржа во саботата во специјалниот тест-центар Ноширо, лоциран во северниот дел на земјата. Оваа нова ракета, која ја носи ознаката RV-X, полета во воздухот, се задржа стабилно неколку секунди, направи мал маневар настрана и потоа без никаков проблем се спушти и успешно слета. Иако целиот лет траеше точно 40 секунди, а ракетата се искачи на висина од само десетина метри, инженерите велат дека ова е историски успех бидејќи сите компјутерски системи и мотори за кочење при слетувањето поминале во најдобар ред.
Главната цел на овој скап и комплициран проект е драстично да се намалат трошоците за патување во вселената, каде во моментов убедливо доминираат Американците. Досега, сите јапонски ракети беа за еднократна употреба – откако ќе го однесат сателитот во вселената, нивните делови согоруваа во атмосферата или паѓаа како отпад во Океанот, што значеше фрлање на десетици милиони долари во ветер при секое лансирање. Со новата технологија, Јапонија сака да го копира успехот на американската компанија SpaceX на милијардерот Илон Маск, чии ракети веќе со години сами се враќаат на Земјата. Јапонските експерти се надеваат дека со повторното користење на истите ракети, цената на вселенските мисии ќе се намали за повеќе од половина.
Овој успешен мини-лет е само почеток на една многу поголема вселенска мисија во која Јапонија не соработува сама, туку има поддршка од Европа. Технологијата што се усовршува со овој прототип е всушност подготовка за изградба на многу поголема ракета наречена Callisto, проект на кој Јапонија работи заедно со вселенските агенции на Франција и Германија. Веќе за следната пролет е планирано следното големо тестирање каде ракетата ќе биде лансирана на многу поголема висина со цел да се провери како се однесува при голема брзина. Доколку сè оди според планот, оваа технологија во иднина целосно ќе ги замени сегашните стандардни јапонски ракети и ќе овозможи евтино и брзо испраќање сателити и опрема во вселената. Airbus и производителот на авионски мотори MTU Aero Engines ги продлабочуваат своите стратешки врски преку основање на заедничка компанија посветена на развој и комерцијализација на целосно електричен мотор со водородни горивни ќелии. Овој чекор следи по Меморандумот за разбирање кој двете компании го потпишаа на Саемот за авијација во Париз во јуни минатата година.
Преку оваа организациска структура, компаниите имаат за цел да го забрзаат технолошкиот развој, дизајнот, тестирањето и сертификацијата на новиот погонски систем. Заедничката компанија, која се очекува да започне со работа во 2027 година по добивањето на стандардните регулаторни одобрувања, ќе ги обедини инженерските и производствените тимови од двете компании. Целта е да се создаде европски лидер кој ќе ги покрие сите фази, од напредни истражувања до сериско производство и одржување, придонесувајќи кон долгорочната амбиција на Airbus за комерцијални летови со нула емисии (ZEROe).
Како се развиваше технологијата?
Овој чекор е резултат на серија успешни пресвртници што двете компании ги остварија во изминатиот период. Во март 2025 година, Airbus официјално објави дека ги фокусира своите напори кон целосно електричен погонски систем на горивни ќелии, откако претходните тестирања на прототипи ја потврдија одржливоста на оваа технологија.
Истовремено, MTU Aero Engines во изминатите месеци постигна значаен напредок на овој план. Компанијата го финализираше дизајнот за Flying Fuel Cell, го започна производството на компонентите за демонстраторот, успешно го тестираше електричниот мотор „eMoSys“ и пушти во употреба специјална тест-ќелија во Минхен. Новата заедничка компанија ќе го спои знаењето на Airbus за комерцијални авиопревозници и течен водород со експертизата на MTU Aero Engines за дизајн на мотори, валидација и сертификација.
Што значат водородните мотори за иднината на авијацијата?
Технологијата на водородни горивни ќелии претставува една од најголемите револуции во воздухопловството, со потенцијал да го трансформира авиосообраќајот на ист начин како што електричните возила ја трансформираа автомобилската индустрија. За разлика од традиционалните авионски мотори кои согоруваат керозин, водородната технологија генерира електрична енергија преку електрохемиска реакција помеѓу водородот и кислородот.
Еколошкото и стратешкото значење на оваа технологија се огледува во неколку клучни аспекти:
Нулта емисија на штетни гасови: Единствениот нуспроизвод од оваа хемиска реакција е чиста водена пареа. Со ова целосно се елиминираат емисиите на јаглероден диоксид и азотни оксиди за време на летот, што е клучно за постигнување на климатски неутрално воздухопловство.
Технолошки суверенитет: Со развојот на овие системи, Европа ја зајакнува својата стратешка позиција и независност во креирањето на следната генерација воздухопловни технологии.
Создавање нова економија: Покрај самите мотори, неопходна е и изградба на инфраструктура на аеродромите и дефинирање на нови регулаторни рамки кои ќе овозможат користење на водородот во комерцијални цели. Технолошкиот гигант Microsoft започна масовен бран на отпуштања со кој се укинуваат околу 4.800 работни места, што претставува 2,1% од вкупната работна сила на компанијата на глобално ниво. Одлуката беше соопштена преку официјално писмо од шефицата за човечки ресурси, Amy Coleman, која појасни дека компанијата мора брзо да се прилагоди бидејќи целата индустрија се менува со голема брзина.
Најголемиот дел од овие кратења се случуваат во секторот за комерцијална продажба и во гејминг дивизијата Xbox. Иако раководството нагласи дека овие луѓе не се директно заменети со вештачка интелигенција, тие признаа дека автоматизацијата на процесите веќе наголемо го менува начинот на работа во компанијата и дека приоритетите за инвестирање сега се насочени кон градење на нови големи компјутерски центри.
Главниот удар и најдраматичните промени се случуваат во гејминг брендот Xbox, каде новата директорка Asha Sharma најави укинување на дури 3.200 позиции. Оваа бројка претставува дури 20% од вкупниот број вработени во Xbox секторот. Околу 1.600 луѓе ги губат своите работни места веднаш, додека останатите кратења ќе се реализираат етапно во следните месеци.
Директорката Asha Sharma отворено призна пред вработените дека нивниот бизнис моментално „не е добар“ и дека профитните маржи им се од три до десет пати помали во споредба со нивните главни конкуренти (како Sony PlayStation). Како главна причина се наведува тешката криза со хардверот, односно преголемите трошоци за производство на конзоли и пребавниот раст на бројот на претплатници на нивната услуга Game Pass.
Како дел од ова радикално реструктуирање, Microsoft донесе одлука целосно да се откаже од четири познати студија за развој на видеоигри. Студијата Compulsion Games и Double Fine Productions повторно стануваат независни и си ги задржуваат правата за своите игри, додека Ninja Theory и Undead Labs се префрлаат под капата на нови сопственици кои ќе ги финансираат нивните понатамошни проекти.
Од компанијата уверуваат дека ниту една веќе најавена игра нема да биде откажана, но кратењата ќе ги погодат сите нивни големи тимови, вклучувајќи ги и неодамна купените Activision, Blizzard и Bethesda. За да се намалат трошоците, целосно се укинуваат и непотребните шефови – менаџерските слоеви во компанијата се кратат од досегашните 14 на максимум 5 нивоа, а трошоците за надворешни соработници и добавувачи се намалуваат за половина. Според прелиминарните податоци што денеска ги објави Евростат, во Европската Унија во 2025 година е забележан пораст на снабдувањето со природен гас и обновливи извори на енергија во споредба со претходната година, додека кај јагленот и нафтените деривати е регистриран сериозен пад.
Снабдувањето со природен гас во ЕУ бележи раст втора година по ред по големиот пад во 2023 година. Во 2025 година е зголемен за 2,3% во споредба со 2024 година, достигнувајќи околу 13,1 милиони тераџули (TJ). Снабдувањето со обновливи извори на енергија, исто така, пораснало за 1,4% и изнесува вкупно 11,5 милиони тераџули, и покрај значителниот пад кај хидроенергијата. Нуклеарната енергија забележала скромен раст од 0,2% со произведени 650.648 гигават-часови (GWh).
Наспроти ова, употребата на цврсти фосилни горива продолжува да се намалува. Снабдувањето со јаглен лигнит е намалено за 7,7% на 184.741 илјади тони, додека кај камениот јаглен падот изнесува 3,2% или вкупно 107.072 илјади тони. И двете бројки се на најниско ниво откако Евростат ја води оваа статистичка серија од 1990 година. Кај нафтените деривати, снабдувањето изнесувало 448.656 илјади тони, што претставува пад од 2,8% во однос на 2023 година.
Обновливите извори на енергија остануваат доминантни во производството на струја во ЕУ со удел од 47,2% од вкупното производство на електрична енергија, генерирајќи 1,33 милиони GWh (благ пад од 0,5% поради сушната година и хидропотенцијалот). Од друга страна, струјата добиена од фосилни горива пораснала за 3,2% и покрива 29,6% од вкупниот пазар (0,83 милиони GWh), додека нуклеарните централи учествуваат со 23,2% во вкупното европско производство. Кина официјално потврди дека ќе купи 200 авиони од американскиот гигант „Боинг“ (Boeing), што претставува најголем деловен пробив за американската компанија на кинескиот пазар во речиси една деценија.
Оваа одлука доаѓа како директен резултат од неодамнешниот самит во Пекинг меѓу американскиот претседател Доналд Трамп и неговиот кинески колега Си Џинпинг, со цел стабилизирање на економските односи меѓу двете суперсили.
Кинеското Министерство за трговија соопшти дека домашните авиокомпании ќе ги набават овие 200 летала во согласност со пазарната побарувачка и комерцијалните принципи. Како дел од овој голем договор, Соединетите Американски Држави за возврат се обврзаа дека ќе гарантираат стабилно и непречено снабдување со авионски мотори и резервни делови за кинеските оператори, кои главно ќе бидат произведени од американската компанија „GE Aerospace“.
Иако официјален Пекинг засега не прецизираше за кои точно модели на авиони станува збор, претседателот Трамп по средбата изјави дека првичната бројка од 200 авиони во иднина би можела да се прошири до дури 750 летала, доколку првата фаза од соработката се реализира успешно. Во американската делегација која престојуваше во Кина беа присутни и извршните директори на „Боинг“ и „GE Aerospace“, кои лично лобираа за отворање на пазарот.
Овој договор се смета за огромна победа за „Боинг“, кој со години беше речиси целосно исклучен од вториот по големина воздухопловен пазар во светот поради силното политичко и трговско препукување меѓу Вашингтон и Пекинг. Покрај авионите, во рамките на преговорите се разговараше и за продолжување на трговското примирје, соработка околу извозот на ретки минерали од Кина, како и за взаемно намалување на царините за стоки во вредност од над 30 милијарди долари. Пекинг донесе стратешка одлука која ќе ја зголеми трговијата помеѓу Азија и Африка, воведувајќи целосно ослободување од царини за речиси сите производи увезени од африканските земји.
Овој потег има за цел да го трансформира африканскиот континент во клучен извозен партнер, истовремено зајакнувајќи го кинеското влијание во регионот преку ветување за економски просперитет и развој на локалните индустрии.
Со оваа мерка, Кина станува првата голема светска економија која ги отвора своите пазари на овој начин за најнеразвиените нации, нудејќи им шанса за директен пристап до милионскиот кинески пазар без дополнителни даночни оптоварувања.
Сепак, оваа „политика на отворени врати“ не важи за целиот континент, бидејќи само една држава остана надвор од овој голем економски договор. Есватини, малата монархија во Јужна Африка, е исклучена од бесцаринскиот режим поради нејзините долгогодишни дипломатски врски со Тајван, што Пекинг го смета за директно кршење на политиката на „Една Кина“.
Додека останатите 53 африкански нации веќе ги подготвуваат своите извозни стратегии за земјоделски производи и суровини, Есватини останува изолиран во овој трговски потфат
Економските аналитичари сметаат дека овој чекор ќе поттикне брза индустријализација на африканските земји, бидејќи нултите царини се однесуваат на широк спектар производи, од кафе и какао до преработени метали. Со елиминирање на трговските бариери, Кина не само што обезбедува стабилен прилив на ресурси за својата економија, туку и креира силна зависност на африканските пазари од Пекинг. Подводни археолози неодамна лоцираа масивни камени блокови на морското дно во близина на египетскиот брег, откритие кое повторно ги разгоре дебатите меѓу научниците за локацијата и судбината на едно од седумте светски чуда на античкиот свет.
Пронајдените структури, со тежина од неколку тони, според првичните анализи, одговараат на материјалите и димензиите што би се очекувале од фамозниот Светилник во Александрија (Фарос), кој со векови доминирал со медитеранскиот хоризонт пред да исчезне по серија силни земјотреси.
Експертите истакнуваат дека обработката на каменот и локацијата на која се пронајдени блоковите сугерираат дека не станува збор за обичен градежен шут, туку за остатоци од монументална градба со исклучителна инженерска прецизност.
Оваа област веќе подолго време е предмет на интерес, но новата технологија за сонарно скенирање овозможи детален приказ на потонатите фрагменти кои досега беа прекриени со наноси на песок и морска вегетација. Иако морето низ вековите го променило изгледот на брегот, овие нови докази нудат клучни индиции за тоа како Светилникот се урнал и каде точно завршиле неговите најголеми делови.
Заедницата на археолози сега се подготвува за пообемна подводна експедиција која треба да потврди дали овие блокови се навистина дел од круната на Птоломејската архитектура. Доколку се докаже нивната автентичност, ова ќе биде едно од најзначајните откритија во поморската археологија на овој век, овозможувајќи ни конечно да ја разбереме структурата на градбата која служела како водилка за морепловците повеќе од илјада години. 
