Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини ја заокружува клучната институционална фаза за заштита, контрола и меѓународна афирмација на македонскиот рубин. На денешната прес-конференција, министерката Сања Божиновска, заедно со претставници од Геолошкиот завод и Државниот завод за индустриска сопственост, го презентираше новиот систем кој ќе обезбеди правна гаранција, сертификација и спречување на злоупотребите на овој уникатен природен ресурс.
Процесот започна во 2025 година, а по изработката на посебниот Елаборат, Државниот завод за индустриска сопственост на 17 јуни 2026 година донесе решение со кое географскиот назив „Македонски рубин“ беше официјално заштитен. Овој специфичен полускапоцен камен од природен корунд е директно поврзан со прилепските доломитски и калцитско-доломитски мермери.
За практично спроведување на заштитата е формирана посебна Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на производот. Комисијата е предводена од Анета Ристовска, а во нејзиниот состав влегуваат и Кика Шпритова, Мице Тркалески, Филип Јованоски и Деан Шкартов.
Новиот систем предвидува воспоставување јавен регистар на сите лиценцирани правни и физички лица кои се занимаваат со вадење, обработка и продажба на рубинот. Секој автентичен производ ќе поседува сертификат со QR-код, чија изработка е планирана до крајот на октомври. Преку скенирање на кодот, купувачите и туристите ќе добијат директна институционална гаранција за потеклото и квалитетот на каменот.
Паралелно со домашната регулатива, Државниот завод за индустриска сопственост достави иницијатива до Владата за пристапување кон Женевскиот акт на Лисабонскиот договор. Овој чекор ќе овозможи географската ознака „Македонски рубин“ да добие меѓународна заштита и препознатливост на глобалниот пазар.
Прашањата поврзани со заштитата и прометот на македонскиот рубин ќе бидат соодветно инкорпорирани и во новиот Закон за рударство кој е во фаза на изработка. Како дел од промотивните активности, во просториите на Министерството е отворена и мини-галерија посветена на минералните богатства, реализирана во соработка со невладината организација „Откритие“. Министерката за финансии, Гордана Димитриеска-Кочоска, одржа работна координациска средба со директорката на Управата за јавни приходи, Елена Петрова, и директорот на Царинската управа, Бобан Николовски. На средбата детално беа анализирани тековните резултати од наплатата на јавните приходи и општата реализација на државниот Буџет.
Според констатациите, буџетските активности се одвиваат во рамки на предвидените параметри, при што во моментов не се забележани позначајни отстапувања ниту на приходната, ниту на расходната страна.
Официјалните податоци за првите осум месеци од оваа година покажуваат позитивна динамика во приливот на средства во државната каса. Вкупните буџетски приходи заклучно со август достигнаа 230,6 милијарди денари, што претставува 60,77 проценти од годишниот план и претставува раст од 8 отсто во споредба со истиот период минатата година.
Во рамките на овие бројки, даночните приходи се реализирани со 131,5 милијарди денари, бележејќи годишен раст од 8,2 проценти. Позитивни резултати се забележани кај сите клучни даночни категории:
- Данок на добивка: забележан е највисок раст од 19,9 проценти.
- Данок на личен доход: бележи зголемување од 10,9 проценти.
- Данок на додадена вредност (ДДВ): реализиран е раст од 10,6 проценти.
- Увозни давачки: бележат зголемување за 9,7 проценти.
На средбата беше посочено дека одредено отстапување е евидентирано кај акцизите, што се должи на владините мерки за ублажување на ценовните шокови кај нафтените деривати. Министерството за финансии и надлежните управи ќе ја следат оваа категорија со посебно внимание.
На расходната страна, во периодот јануари-август се реализирани 268,9 милијарди денари, односно 63,15 отсто од вкупно планираните буџетски расходи.
Надлежните институции потврдија дека координацијата меѓу Министерството за финансии, УЈП и Царинската управа продолжува со цел навремено сервисирање на сите државни обврски, зачувување на стабилноста на јавните финансии и заштита на стандардот на граѓаните и стопанството. Според податоците на Заводот за статистика на Германија (Destatis), во периодот од јануари до јули од земјата се извезени околу 2 милиони нови патнички автомобили во вкупна вредност од 73,5 милијарди евра. Овие бројки покажуваат намалување на квантитативниот извоз за 4 проценти во споредба со истиот период од минатата година.
Финансиските показатели забележуваат уште поизразен пад, при што вредноста на извезените автомобили е намалена за 8,9 проценти на годишно ниво.
И покрај општиот пад на извозот, електричните автомобили продолжуваат да заземаат значаен дел од германскиот пласман на странските пазари, учествувајќи со 28,1 процент во вкупниот извоз на нови возила.
Извозот во Соединетите Американски Држави кој претставува еден од најважните пазари, забележано е намалување на извозот на германски автомобили за 2,6 проценти.
За разлика од извозот, увозот на нови автомобили во Германија бележи значителен раст од 16 проценти во истиот седуммесечен период. Според статистичките податоци, Кина се позиционира како најголем увозник на автомобили на германскиот пазар.