Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини презема засилени мерки за соодветно вреднување на природните ресурси, строга контрола на концесиските обврски и значително поодлучен инспекциски надзор во рударскиот сектор.
Со примена на новиот Тарифник, концесискиот надоместок за металичните минерални суровини е зголемен од два на четири проценти, додека кај мермерот забележа раст од еден на пет проценти. Ваквата регулаторна промена донесе драстично зголемување на државните приходи, па така вкупната наплата од концесиски надоместоци од околу 9,13 милиони евра во 2024 година, порасна на над околу 19,87 милиони евра во 2025 година, што претставува скок за повеќе од околу 10,73 милиони евра.
Паралелно со финансиските реформи, Министерството спроведува бескомпромисна политика кон операторите што не ги почитуваат законските одредби, при што досега се евидентирани 53 раскинати концесиски договори. Зајакнувањето на теренските проверки е поддржано и со кадровско проширување, односно ангажирање на тројца дополнителни инспектори во Државниот инспекторат за енергетика, рударство и минерални суровини во текот на 2026 година. Од Министерството нагласуваат дека плаќањето на надоместоците не ги ослободува компаните од техничките услови и обврските за заштита на животната средина.
За долгорочно уредување на секторот е донесена Стратегијата за геолошки истражувања и одржливо искористување на минералните суровини за периодот 2026-2046 година, изработена во соработка со МАНУ и придружена со Акциски план до 2030 година. Во фаза на подготовка се и нови законски измени кои предвидуваат финансиското покритие за управување со рударскиот отпад и рекултивација да достигне 100 проценти од проценетите трошоци. Ова претставува трипати построг модел во споредба со досегашниот, каде гаранцијата покриваше само една третина од потребните средства за санација по затворањето на рудниците.
Со цел обезбедување целосна транспарентност, на веб-страницата на Министерството се јавно објавени сите регистри на концесиски договори, списокот на одземени концесии, како и лиценците за рударски проекти. Во однос на јавните дебати, од ресорот апелираат да не се врши партизација на секторот и појаснуваат дека просторните планови или концесиите не претставуваат автоматска дозвола за експлоатација. Секој проект мора да помине низ строги еколошки проверки пред надлежните инспекторати, а одлуките ќе се носат исклучиво според законските прописи и европските стандарди, без подлегнување на притисоци од инвеститори или политички субјекти.