Економија

Јавен оглас за поддршка на домаќинствата за купување на клима уред

Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини објави Јавен оглас за поддршка на домаќинствата кои спаѓаат во категоријата на ранливи потрошувачи на енергија. Како дел од оваа програма за 2025 година, на граѓаните кои ги исполнуваат условите ќе им биде доделено право на купен и вграден инвертер клима уред. Огласот е наменет за две главни групи: - Домаќинства со ниски приходи: Оние чиј месечен нето-доход во 2024 година не надминувал одреден износ, кој се движи од 25.000 денари за едночлено домаќинство до 43.000 денари за домаќинства со четири или повеќе члена. - Домаќинства во кои единствен приход е пензија: Огласот важи за домаќинства каде што пензијата е единствен извор на приход и е пониска од просечната пензија. Условите за оваа категорија се месечен нето-доход до 15.700 денари за едночлено домаќинство, до 19.800 денари за два члена и до 23.700 денари за три или повеќе члена. Вкупниот буџет за оваа мерка изнесува 170 милиони денари. Кандидатите кои ќе се квалификуваат ќе добијат инвертер клима уред со моќност од 3.5 kW и енергетска класа најмалку А+. Важно е да се напомене дека право на аплицирање немаат оние кои веќе користеле субвенции за инвертери или печки на пелети во изминатите пет години, како и оние чии домови се приклучени на системот за централно греење. Рокот за аплицирање е 60 дена од денот на објавувањето на огласот. Барањата, заедно со потребната документација, треба да се поднесат во затворен плик до Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини. Повеќе информации и обрасците за аплицирање се достапни на веб-страницата на Министерството: www.energy.gov.mk.

За два месеци МЕМО издал 107.666 гаранции за потекло на електрична енергија

Националниот оператор на пазар на електрична енергија – МЕМО, во април годинава успешно го воспоставил Регистарот на Гаранции за потекло на електрична енергија и за само два месеци издал 107.666 гаранции. На 26 мај, МЕМО официјално ги издал првите Гаранции за потекло од обновливи извори на АД ЕСМ, за електрична енергија произведена од хидроенергетските капацитети. Во јуни биле издадени 56.620 гаранции за хидроцентрали, а во јули – 51.046 за фотоволтаични централи. Сѐ поголем број компании се приклучуваат кон Регистарот, што претставува клучен чекор во градењето на транспарентен и современ енергетски пазар. МЕМО обезбедува усогласеност меѓу националните и европските регулативи, одржувајќи сигурен и стандарден систем за издавање, пренос и активирање на Гаранциите за потекло. Станува збор за електронски документ чија цел е да им обезбеди на потрошувачите доказ дека определен удел или количина од електричната енергија е произведена од обновливи извори.

Илон Маск најави дека ќе го тужи Apple

Во серија објави на платформата Х, милијардерот и сопственик на X и xAI, Илон Маск, го обвини Apple дека вештачки го спречува успехот на апликациите X и Grok со тоа што одбива да ги вклучи во делот „Must Have“ на App Store, додека истовремено ја промовира апликацијата ChatGPT. „Зошто одбивате да ги ставите X или Grok во вашиот дел „Must Have“, кога X е апликацијата за вести број 1 во светот, а Grok е на 5-то место меѓу сите апликации? И зошто ChatGPT е буквално на секоја листа каде што имате уредничка контрола?“ напиша Маск. Тој тврди дека однесувањето на Apple го прави невозможно за која било друга компанија за вештачка интелигенција, освен OpenAI, да го достигне првото место во App Store. Како одговор на ова, Маск најави дека xAI ќе преземе итни правни дејствија против Apple.

Се подготвува нов закон за обновлива енергија

Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини, го стави во јавна консултација нацрт-законот за обновливи извори на енергија. Овој нацрт е достапен за јавноста до 30 август 2025 година, а негова главна цел е да се создаде целосна регулаторна рамка за обновлива енергија во земјава. Клучните новини во законот се: - Целосна регулатива за обновливи извори на енергија, вклучувајќи сопствена потрошувачка, заедници на ОИЕ, приклучок на мрежа, пазарна интеграција и долгорочни инвестиции. - Воведување на нов финансиски механизам – двонасочен договор за пазарно порамнување на разликата во цена (two-way CfD), што гарантира стабилност и заштита на потрошувачите и инвеститорите. - Законско регулирање на net metering и net billing – за пофер услови за потрошувачите-производители. - Фокус на стабилност на мрежата, намалување на загуби и јаглероден отпечаток, како и локално производство на енергија. - Поддршка за региони со потенцијал за забрзан развој на ОИЕ, усогласување со критериуми за одржливост и зголемена регионална соработка. Нацрт-законот е достапен за јавна консултација до 30 август 2025 година. Министерството ги повикува сите засегнати страни – компании, граѓани, експерти, организации – активно да учествуваат во финализирањето на ова значајно законско решение.

Според премиерот Мицкоски, транспортните и услужните дејности се генератори на инфлацијата

Премиерот Христијан Мицкоски денеска изјави дека главниот двигател на инфлацијата во земјата се транспортните и услужните дејности. Според анализата што ја направила Владата, ресторанските услуги се зголемени за 24-25% во споредба со минатата година, а сличен е трендот и кај транспортните услуги. Тој истакна дека Владата нема да се одлучи за ограничување на маржите на одредени производи, бидејќи досегашната пракса покажала дека таквата мерка е неефективна. Тој објасни дека ограничувањето на маржите само ја префрла инфлацијата во следниот месец, по што цените се нивелираат. Според него, зголемените плати и пензии создаваат притисок врз побарувачката, што им овозможува на граѓаните да плаќаат повисоките цени, а тоа, ги поттикнува понудувачите да ги зголемуваат цените.

Бројот на туристи во Македонија е зголемен за 13,5% во првата половина од годината

Според најновите податоци на Државниот завод за статистика, Македонија бележи значителен пораст на туризмот во првата половина на 2025 година, особено благодарение на странските посетители. Во јуни 2025 година, вкупниот број на туристи изнесувал 126.415. Од нив, дури 79,9% биле странски туристи, додека домашните туристи сочинуваат само 20,1%. Слична е состојбата и со бројот на ноќевањата. Во јуни 2025 година се регистрирани вкупно 243.157 ноќевања, од кои 73,3% биле остварени од странски туристи. Анализата на првите шест месеци од 2025 година во однос на истиот период лани, покажува дека вкупниот број на туристи е зголемен за 13,5%. Овој раст речиси целосно се должи на странските туристи, чиј број е зголемен за импресивни 19,7%. За разлика од нив, бројот на домашните туристи е намален за 2,5%. Истата тенденција се забележува и кај ноќевањата, каде што вкупниот број е зголемен за 8,5%. Странските туристи оствариле 13,3% повеќе ноќевања, додека кај домашните ноќевањата се намалени за 1,1%. Најголем број странски туристи во јуни 2025 година дошле од Турција (34.366), Србија (8.897) и Германија (8.011), а следат Холандија со 3.604 туристи. Ова покажува дека балканските и европските земји остануваат главни пазари за македонскиот туризам.

Туризмот во Хрватска бележи благ пад во јули

Според податоците на Хрватската туристичка заедница, туристичкиот сектор во Хрватска забележа благ пад во јули во споредба со истиот период минатата година. И покрај малото намалување, земјата и понатаму привлекува милиони посетители. Во јули, странските туристи оствариле 4,17 милиони пристигнувања, што претставува намалување од 2% во однос на јули 2024 година. Домашните туристи придонеле со уште 429.000 пристигнувања, што е намалување од 1%. Што се однесува до ноќевањата, странските туристи реализирале 25,95 милиони ноќевања, што е за 1% помалку, додека домашните туристи оствариле 3,27 милиони ноќевања, што исто така претставува намалување од 1%. Вкупниот туристички промет за јули, вклучувајќи ги и странските и домашните посетители, изнесува 4,60 милиони пристигнувања (намалување од 2%) и 29,22 милиони ноќевања (намалување од 1%). Поголемиот дел од ноќевањата во јули се реализирани во комерцијални сместувачки капацитети (86%), додека некомерцијалните објекти сочинуваат 12%, а наутичкиот туризам 2%. Во комерцијалниот сектор, приватното семејно сместување било најпопуларен избор, сочинувајќи 49% од ноќевањата. Следат хотелите со 20%, камповите со 23%, и останатите видови сместување со 8%. Најголем удел во вкупниот број на ноќевања имале туристите од Германија, по што следат Словенија и домашните хрватски посетители. Регионите Истра, Сплитско-далматинската жупанија и Кварнер забележале најголем туристички промет, мерен според бројот на ноќевања. Само Истра го остварила најголемиот удел во вкупниот туристички промет во јули, а на второ место е сплитскиот регион.

Трајановски: Наскоро ќе пуштиме во употреба нова делница од автопатот Кичево-Охрид

Градежните активности на автопатот Кичево-Охрид се одвиваат со засилена динамика, а во наредниот период се очекува да биде пуштена во употреба уште една делница, најави директорот на Јавното претпријатие за државни патишта, Коце Трајановски. „Се работи и се асфалтира на главната траса и пристапните патишта на дел од автопатот во изградба Кичево-Охрид. Очекувам дека со оваа динамика за краток период ќе пуштиме во употреба уште една делница“, изјави Трајановски. Покрај асфалтирањето, активно се поставува еластична ограда, се бетонираат плочести и цевасти пропусти, се уредуваат клучки и натпатници и се поставува осветлување. Директорот нагласи дека изведувачите и подизведувачите работат „под полна пареа“. Трајановски ја изрази својата благодарност до сите вклучени во реализацијата на овој значаен проект за Македонија.

Германскиот извоз порасна во јуни, но трговијата со САД бележи пад

Изградбата на телекомуникациската кула на Водно е во завршна фаза

Претседателот на Комисијата на Агенцијата за електронски комуникации, Орце Симов, објави дека телекомуникациската кула на Водно е во завршна фаза. Во рок од 10 дена, кранот кој се користеше за изградба треба да биде симнат. За успешно да се изведе оваа операција, пристигнати се и странски екипи. Остануваат уште неколку ситници, како и приклучокот за електрична енергија со ЕВН. Ротирачката платформа, која е дел од предвидениот ресторан, е веќе тестирана и работи. Брзината на вртење е отприлика еден час за еден цел круг. Телекомуникациската кула на Водно е висока 155 метри, што е околу два и пол пати повисоко од Милениумскиот крст. Изградбата на објектот започна во 2013 година, а основната идеја на проектот е да се изгради посебен антенски систем за контрола на радиофрекфенции.