Најнови

Димитриеска-Кочоска со отчет: Јавниот долг стабилизиран под 59% од БДП

Министерката за финансии, Гордана Димитриеска-Кочоска, на прес-конференција го презентираше отчетот за двегодишното управување со јавните финансии, нагласувајќи дека во услови на тешки економски предизвици и глобални неизвесности, Министерството направило свесен избор за фискална одговорност и долгорочни решенија наместо краткорочен популизам. Според неа, макроекономските индикатори потврдуваат стабилно закрепнување и позитивна траекторија на економскиот раст, кој од просечните 1,8% во периодот од 2017 до 2023 година, се искачи на 3% во 2024 и 3,5% во 2025 година. Министерката посочи дека инфлацијата е успешно амортизирана и по падот од 14,2% во 2022 година, во мај годинава таа е сведена на 4,8%. Оваа стабилност овозможи реален раст на платите, кои по номиналниот раст од 12,6% во 2024 и 9,6% во 2025 година, бележат реален скок во куповната моќ на граѓаните. Во делот на раздолжувањето, Димитриеска-Кочоска информираше дека во изминатите две години се сервисирани дури 4,4 милијарди евра од јавниот долг, а до крајот на годината доспеваат уште 983 милиони евра стари долгови. И покрај ова масовно враќање на кредити, таа подвлече дека јавниот долг во првиот квартал од 2026 година изнесува стабилни 58,9% од БДП, што е под нивото на претходните владини проекции, бидејќи дефицитот повеќе не се троши за тековна потрошувачка туку за капитални инвестиции. За првпат е воведен системски пристап во менаџирањето со капиталните проекти преку формирање на Комитетот за јавни инвестиции, со што средствата се насочуваат само кон реално подготвени проекти во патна и железничка инфраструктура, енергетика, образование и одбрана. Воедно, остварено е централно-локално партнерство преку издвојување на 250 милиони евра за општински проекти, како и дополнителни 250 милиони евра поволни кредити за домашните компании. На даночен план, царинските стапки за 70 суровини се усогласени со ЕУ, а воведен е и меѓународниот „OECD Pillar 2“ систем за глобален минимален ефективен данок од 15% за големите мултинационални компании со добивка над 750 милиони евра. На прес-конференцијата беше ставен посебен акцент на воведувањето ред и строга законска контрола во сивата зона. Преку новиот Закон за игри на среќа, кој донесе повисоки надоместоци за приредувачите и заштита на младите, одземени се две лиценци за работа. Уште построга била контролата кај брзите кредити, каде што во периодот од јули 2024 до јуни 2026 година се извршени масовни надзори, при што се одземени 5 дозволи за работа на финансиски друштва, изречени се глоби од 2,58 милиони денари за 18 друштва и се издадени 55 наредби за отстранување неправилности. Како успешна реформа беше посочено и зајакнувањето на пазарот на капитал преку третата емисија на граѓански обврзници, во која 1.543 граѓани инвестираа над 2 милијарди денари (околу 33 милиони евра). На крајот, министерката потсети дека државата успешно го ублажила и најновиот ценовен шок предизвикан од конфликтот на Блискиот Исток, преку брзи антикризни мерки со кои ДДВ-то за нафтените деривати беше намалено од 18% на 10%, заедно со кратење на акцизите за дизелот и бензините, со цел целосна заштита на стандардот на граѓаните и стопанството.

Нови откритија на локалитетот Градиште кај Црнобуки: Пронајдени антички монети, садови и метални предмети

Овогодинешните археолошки истражувања на локалитетот Градиште кај битолското село Црнобуки повторно донесоа исклучително богати резултати. Мноштвото новооткриени движни и недвижни археолошки наоди фрлаат нова светлина врз историјата на овој древен македонски град, збогатувајќи ги сознанијата за неговиот развој, трговија и стратегиска важност. Пронајдените монети, садови и бројни метални предмети сведочат за динамичен живот во антиката. Наодите не само што го отсликуваат секојдневието на обичниот човек од тоа време, туку раскажуваат и за походите на големите воени генерали. Истовремено, тие ги потврдуваат развиените трговски и културни врски што овој град ги одржувал со тогашните моќни регионални центри како Тесалоника, Пела, Амфиполис и Дирахион Она што го прави овој проект дополнително значаен е неговиот меѓународен карактер. Истражувањата се реализираат во рамките на плодна соработка меѓу НУ Завод и музеј – Битола и Универзитетот „Кал Поли Хамболд“ од Арката, Калифорнија, САД. Од македонска страна, со тимот раководи археологот Енгин Насух, со Слободан Стојкоски како заменик-раководител и соработниците Моника Нолева, Славе Стојанов и Стефан Малбашиќ. Американскиот тим е предводен од кораководителот Ник Ангелоф и Џесика Морис, а во ископувањата се вклучени и 25 студенти и волонтери од САД кои преку овој проект се стекнуваат со незаборавно професионално и културно искуство во Македонија. Целата теренска кампања и мисијата за откривање на богатото културно-историско минато на овој регион се спроведени со финансиска поддршка од Министерството за култура и туризам.

Завршија градежните работи за „Градски воз“: Повторно ќе профункционира пругата од Скопје до Зелениково

Јавното претпријатие за железничка инфраструктура „МЖ Инфраструктура“ соопшти дека по успешното завршување на предвидените градежни работи на пругата Скопје–Велес, поточно на делницата од Железничката станица Скопје до станицата во Зелениково, се создадени услови за непречено одвивање на сообраќајот. Овие зафати се реализираа за потребите на амбициозниот проект „ГРАДСКИ ВОЗ“, со што од денеска, 2 јули 2026 година, повторно започнуваат да сообраќаат дел од патничките возови. Според официјалното известување на претпријатието, возовите ќе сообраќаат според следната утврдена динамика: - Од Скопје за Гевгелија: Воз 631 (тргнува во 16:55 часот) започнува со работа од денес, 2.7.2026 година, додека возот 611 (во 06:20 часот) ќе тргне од утре, 3.7.2026 година. - Од Гевгелија за Скопје: Возовите 630 (во 04:30 часот) и 632 (во 17:02 часот) ќе започнат да сообраќаат од утре, 3.7.2026 година. - Од Скопје за Велес: Возот 2083 (во 22:40 часот) се пушта во функција од вечерва, 2.7.2026 година. - Од Велес за Скопје: Возот 600 (во 05:00 часот) ќе започне да сообраќа од утре наутро, 3.7.2026 година. Наспроти нормализирањето на овие линии, од железницата известуваат дека одредени патнички возови на други релации привремено нема да сообраќаат. Станува збор за линиите: Скопје – Битола – Скопје: Возовите под броевите 640 (03:10), 641 (07:06), 644 (18:22) и 645 (20:05) се укинати до натамошно известување. Битола – Велес – Битола: Возовите 642 (12:46) и 643 (15:25) исто така нема да сообраќаат.

ДЗС доби две нови теренски возила од ЕУ за побрз одговор при пожари и поплави

Дирекцијата за заштита и спасување (ДЗС) доби засилување на своите теренски капацитети со набавката на две нови теренски возила со погон на четири тркала (4×4). Возилата, кои денеска беа официјално прегледани од страна на директорот на ДЗС, Стојанче Ангелов, се обезбедени преку прекуграничниот проект „Волонтер 2“ (VOLUnteer II), финансиски поддржан и кофинансиран од Европската Унија. Оваа набавка е дел од пошироката европска програма „Interreg VI-A IPA Greece – North Macedonia 2021–2027“, која се реализира во директно партнерство со Грција како водечки апликант. Целта на проектот е да се воспостави напредна и модерна рамка за намалување и управување со ризиците од поплави, како и побрз одговор при други повеќекратни природни и технолошки опасности, потпирајќи се на веќе постојната заедничка прекугранична мрежа за цивилна заштита. Според информациите од ДЗС, новите теренски возила драстично ќе ја подобрат мобилноста и брзината на спасувачките тимови на терен. Тие ќе овозможат далеку поефикасен одговор при итни ситуации, справување со шумски пожари, поплави и слични кризни состојби. Покрај зголемувањето на оперативната подготвеност во домашни рамки, возилата ќе бидат клучни и за полесна реализација на заедничките прекугранични активности и вежби со партнерските институции од Грција, градејќи поголема регионална отпорност кон природни катастрофи.

УЈП: Системот „е-Даноци“ привремено недостапен поради техничка надградба

Управата за јавни приходи (УЈП) ја извести јавноста и даночните обврзници дека поради планирани активности за унапредување на ИТ инфраструктурата, системот „е-Даноци“ денеска, 2 јули 2026 година (четврток), со почеток од 13:00 часот ќе биде привремено недостапен за користење. Како што се наведува во официјалното соопштение од Управата, привремениот прекин се должи на миграција на системот на целосно нова инфраструктура. Оваа техничка надградба се спроведува со цел да се обезбеди поголема сигурност на податоците, како и долгорочна стабилност и подобра достапност на електронските услуги за граѓаните и фирмите. Од Управата за јавни приходи додаваат дека нивните ИТ тимови работат на терен и дека електронскиот систем ќе биде повторно ставен во функција веднаш по завршувањето на предвидените технички активности.

Дневен Хороскоп (2 јули 2026)

Скопскиот аеродром доби најсовремени КТ-скенери, течностите и лаптопите повеќе нема да се вадат од багажот

Аеродромскиот оператор „ТАВ Македонија“ реализираше капитална инвестиција во вредност од 1 милион евра за набавка на најсовремена технологија за безбедносен преглед. Станува збор за имплементација на напредни КТ-уреди (компјутеризирана томографија) и автоматизирани ленти на Меѓународниот аеродром Скопје, кои значително ќе го модернизираат процесот на проверка, позиционирајќи го скопскиот аеродром на исто ниво со водечките глобални воздухопловни центри. Новите КТ-уреди денеска беа официјално промовирани преку презентација на нивните функционалности предводена од менаџерката на Одделот за обезбедување, Весна Ѓорѓиоска Јордевска. На прес-конференцијата присуствуваа генералниот директор на „ТАВ Македонија“, Неџат Курт, заменик-министерката за транспорт, Калтрина Зеколи Шаќири, како и заменик-генералниот директор на компанијата, Перо Лупевски. Клучната придобивка од оваа иновација е драстичното подобрување на удобноста на патниците и кратењето на времето поминато на безбедносните пунктови. Како што појасни генералниот директор Неџат Курт, благодарение на напредната технологија за тридимензионално скенирање, патниците при безбедносната контрола повеќе нема да имаат обврска да ги вадат своите лаптопи, таблети, мобилни телефони или течности од рачниот багаж, што досега предизвикуваше најголем застој и метеж. Безбедносната проверка отсега ќе биде многу побрза, а времето на чекање во редици сведено на минимум. Од менаџментот на „ТАВ Македонија“ потенцираат дека оваа милионска инвестиција е дел од нивната долгорочна стратегија за континуирано зајакнување на сигурноста и подобрување на оперативната ефикасност на аеродромите. Овој проект доаѓа во комбинација со неодамнешните вложувања во нови системи за видеонадзор и интензивни обуки на безбедносниот персонал, со што Меѓународниот аеродром Скопје прераснува во модерен и висококонкурентен воздухопловен центар кој строго ги исполнува највисоките меѓународни и безбедносни стандарди.

Македонија има намалување на населението и во градовите и во селата, Скопје со најмногу доселувања

Најновиот извештај на Државниот завод за статистика за демографските движења во 2025 година испраќа сериозен аларм бидејќи Македонија се соочува со длабок негативен природен прираст кој подеднакво ги пустоши и градските и селските средини. Скопскиот Регион со брзо темпо продолжува масовно да го привлекува и онака дефицитарното население од останатите делови на земјата. Природен прираст под нулата во целата држава Во текот на 2025 година, вкупниот природен прираст на населението е негативен на сите нивоа. Во градските средини тој изнесува минус 3.367 лица, како резултат на 9.535 живородени деца наспроти дури 12.902 умрени лица. Во селските подрачја состојбата исто така е со дефицит од 1.070 лица, каде се регистрирани 6.315 родени наспроти 7.385 умрени граѓани. Податоците покажуваат и огромна регионална диспропорција кај наталитетот. Скопскиот Регион буквално доминира и во него се концентрирани дури 41,6 % од вкупниот број на раѓања во државата. На спротивната страна, Источниот Регион се соочува со сериозно изумирање и учествува со критични 6,1 % во вкупниот број родени деца. Кај вкупната смртност, Скопје повторно има најголем удел со 30,4 %, додека најмало учество има Североисточниот Регион со 8,0 %. Статистиката регистрирала и трагична бројка од вкупно 62 умрени доенчиња, од кои 37 во градовите и 25 во селата. Во градовите се склучуваат повеќе бракови, населението масовно се сели кон главниот град Склучувањето бракови и понатаму е покарактеристично за градовите, каде што лани се регистрирани 5.782 брачни партнерства, односно 55% од вкупната бројка, наспроти 4.725 бракови во руралните средини. Сепак, градските средини предничат и во статистиката за разводи. Дури 65,8% од сите разведени бракови, што е еднакво на 1.438 случаи, се случиле во градските подрачја, додека во селата се евидентирани речиси двојно помалку разводи, односно 747 случаи. Внатрешните миграции во рамките на истите региони потврдуваат дека трендот на напуштање на руралните средини е во полн ек, па најголем удел од 34,9% имаат преселбите од село во град, феномен кој е најизразен во Североисточниот Регион со високи 47,4%. Специфична состојба е забележана во Полошкиот Регион, каде што целосно доминираат меѓуселските преселби со 50,9%, наспроти преселбите од еден во друг град кои таму изнесуваат минимални 2,7%. Кога станува збор за салдото на надворешните миграции и движењето меѓу различните региони, разликата меѓу Скопје и остатокот од земјата е голема. Скопскиот Регион бележи убедливо најголем позитивен баланс од 3.877 лица кои се доселиле таму во текот на годината, додека на спротивната страна се наоѓа Североисточниот Регион кој има салдо од едвај 40 лица, што е јасен доказ дека овој дел од земјата речиси целосно се празни.

Продолжува намалувањето на работната сила во македонската индустрија, рударството со најголем пад

Најновите податоци на Државниот завод за статистика (ДЗС) покажуваат дека трендот на намалување на бројот на работници во индустрискиот сектор продолжува и во текот на оваа година. Во мај, вкупниот број на работници во индустријата е намален за 2,6% во споредба со истиот месец лани. Овој негативен тренд е уште поизразен на рамниште на првите пет месеци од годинава, па така во периодот јануари-мај 2026 година, во однос на истиот период лани, бројот на вработени во индустријата бележи пад од 3%. Анализирано по сектори, најсериозен одлив на работна сила во мај е регистриран во секторот рударство и вадење камен, каде што бројот на работници паднал за 7,3%. Клучниот сектор за македонското стопанство, преработувачката индустрија, исто така бележи намалување од 2,5%. Наспроти овие сектори, единствен позитивен придвижувач е секторот за снабдување со електрична енергија, гас, пареа и климатизација, каде што е евидентиран благ раст на бројот на работници од 1%. Според главните индустриски групи, падот на вработеноста ги зафати речиси сите сегменти. Најголемо кратење на работни места има во групата на нетрајни производи за широка потрошувачка, каде што бројот на работници е намален за 3,6%. Кај интермедијарните производи (освен енергија) падот изнесува 2,7%, кај капиталните производи 2,6%, додека кај енергијата намалувањето е 1,6%. Најмали флуктуации се забележани во групата трајни производи за широка потрошувачка, каде што вработеноста се намалила за минимални 0,6%.

Првите „Лидл“ маркети ќе се отворат околу Нова Година: Денес поставен камен-темелник на нов „Лидл“ маркет во Струмица

Навлегувањето на еден од најголемите малопродажни брендови во светот, германскиот синџир маркети „Лидл“, во македонскиот економски простор ќе донесе суштински промени во бизнис-климата, нови стандарди во трговијата и силен поттик за домашното производство. Ова го истакна министерот за транспорт, Александар Николоски, кој денеска присуствуваше на официјалното поставување на камен-темелникот на новиот голем објект и маркет на „Лидл“ во Струмица. Според него, вкупниот инвестициски циклус на компанијата во земјава изнесува 200 милиони евра, а најголем бенефит од овој капитал ќе имаат токму македонските земјоделци. Вицепремиерот изрази задоволство што Струмица и целиот струмички регион стануваат центар на ваква сериозна инвестиција, нагласувајќи дека присуството на „Лидл“ е јасен сигнал за меѓународните пазари дека Македонија е сигурна и привлечна дестинација за странскиот капитал. Николоски изјави дека Струмичкото Поле е препознатливо по производството на најубавите и најквалитетните раноградинарски производи. Тој изрази силно уверување дека менаџментот на „Лидл“, како на домашно така и на регионално ниво, веќе ги мапира и препознава овие капацитети, што ќе овозможи бројни македонски производи да се најдат на трпезите на потрошувачите ширум Европа. Со цел ваквите капитални објекти да не заглавуваат во долги лавиринти од бирократија, туку да стануваат реалност брзо и ефикасно низ целата држава, Владата веќе презеде конкретни чекори. Николоски откри дека се направени клучни измени во Правилникот за урбанистичко планирање со кои максимално се олеснети и скратени административните процедури за изградба на големи економски и стопански капацитети. Според најавената динамика, првите маркети на „Лидл“ во Македонија се очекува официјално да ги отворат своите врати за купувачите за само неколку месеци, односно кон крајот на оваа година, околу новогодишните празници.