Свет

Turkish Airlines ќе купи 75 нови авиони од Boeing

Турскиот национален авиопревозник, Turkish Airlines, потпиша договор со Boeing за набавка на вкупно 75 нови авиони од моделите Boeing 787-9 и 787-10, кои ќе бидат доставени помеѓу 2029 и 2034 година. Компанијата продолжува со преговори за набавка на мотори од Rolls-Royce и GE Aerospace, а по успешните преговори со CFM International, се очекува да бидат потпишани и договори за 737-8/10 MAX авионите. Како дел од својата „Vision 2033“, која ја нагласува 100-годишнината на авиокомпанијата, Turkish Airlines има за цел да ја прошири својата флота на над 800 авиони, при што ќе го зголеми уделот на авиони од следната генерација на 90% до 2033 година и на 100% до 2035 година. Ова дополнително ќе ја зајакне оперативната ефикасност, додека ќе се одржи просечен годишен раст од 6%. Новиот договор ќе помогне во понатамошното зајакнување на Истанбул како стратешки хаб за патнички и товарни летови, а истовремено ќе ги прошири можностите на Turkish Airlines за понуда на повеќе дестинации и за привлекување на туристи.

Продолжува растот на продажбата на хибридни и електрични автомобили во ЕУ

УЈП: Уште два дена за поднесување и плаќање на ДДВ за август

Управата за јавни приходи (УЈП) ги потсетува сите даночни обврзници дека остануваат уште два работни дена до крајниот рок за поднесување и плаќање на ДДВ-04 пријавите за даночниот период 01.08 – 31.08.2025 година. Крајниот рок истекува во четврток, 25 септември 2025 година. УЈП апелира до обврзниците навреме да ги достават потребните документи до своите сметководители и да не го оставаат исполнувањето на законските обврски за последен момент. Според податоците на Управата, од вкупно 7.748 очекувани пријави, досега се поднесени само 2.057, што претставува околу 27% од вкупниот број даночни обврзници кои се должни да поднесат ДДВ-04 пријава. Од УЈП нагласуваат дека навременото поднесување и плаќање не само што е законска обврска, туку и клучен чекор за одржување на добра даночна историја, избегнување на дополнителни трошоци, камати и санкции, како и за финансиска стабилност на деловните субјекти.

Американски Wabtec ќе испорача 300 локомотиви на Казакстан во вредност од 4,2 милијарди евра

Министерството за трговија на САД го објави потпишувањето на историскиот трговски договор во транспортниот сектор помеѓу американската компанија Wabtec и Владата на Казахстан, во рамки на свечена церемонија која се одржа за време на 80. Генерално собрание на Обединетите нации во Њујорк. Според договорот, вреден 4,2 милијарди долари, Wabtec ќе испорача 300 локомотиви на казахстанските железници во следната деценија, што е најголем договор за железничка опрема во историјата. Локомотивите од серијата Evolution ES44Aci, кои ќе бидат испорачани како монтажни комплети, се наменети за тешки товарни услуги и ќе се произведуваат во САД, со што се очекува да се поддржат повеќе од 11.000 добро платени американски работни места.

Трамп најави трговски и воени договори со Турција

Претседателот на САД, Доналд Трамп, преку објава на социјалната мрежа TruthSocial, потврди дека на 25 септември во Белата Куќа ќе го пречека претседателот на Турција, Реџеп Тајип Ердоган. Трамп изрази задоволство од продолжената соработка меѓу двете земји, особено во сферата на трговијата и одбраната. „Работиме на многу трговски и воени договори со претседателот Ердоган, вклучувајќи и голема набавка на авиони Боинг, значаен договор за Ф-16 и продолжување на преговорите за Ф-35, кои очекуваме да завршат позитивно“, напиша Трамп. Претседателот на САД изрази уверување дека односите меѓу него и Ердоган се одлични и дека со нетрпение го очекува состанокот.

Трамп ја претстави „Trump Gold Card“ картичката, со инвестиции од 1 милион долари до стекнување на американско државјанство

Претседателот на САД, Доналд Трамп, ја објави новата картичка Trump Gold Card, која ќе им овозможи на инвеститорите пат до американско државјанство. Според Трамп, картичката ќе биде достапна за 1 милион долари за индивидуални инвеститори и 2 милиони долари за корпорации. Trump Gold Card е инвестициска виза која води до дозвола за престој и потенцијално државјанство во САД, доколку инвеститорите вложат во американски проекти. Трамп објасни дека оваа иницијатива е дел од поширокиот план за реформа на имиграциската политика на САД, која е потребна бидејќи американскиот имиграциски систем долго време бил распаднат и дозволил нелегални мигранти да влезат во земјата. Трамп изрази оптимизам дека Trump Gold Card ќе генерира повеќе од 100 милијарди долари за краток период, средства кои ќе се искористат за намалување на даноците, финансиски раст и намалување на државниот долг.

Швајцарскиот фармацевтски гигант Roche ја купува американската биофармацевтска компанија 89bio за 3,5 милијарди долари

Швајцарската фармацевтска компанија Roche денеска објави дека постигнала договор за аквизиција на американската биофармацевтска компанија 89bio, за вкупна вредност од околу 3,5 милијарди американски долари. 89bio е биофармацевтска компанија која развива терапии за заболувања на црниот дроб и кардиометаболички болести. Во фокусот на зделката е пегозафермин – лек на 89bio, кој моментално е во трета фаза клинички испитувања за третман на умерена до тешка форма на MASH (metabolic dysfunction–associated steatotic), хронична болест на црниот дроб која сè почесто се јавува кај лица со дебелина и дијабет тип 2. Сите вработени во 89bio ќе се приклучат кон фармацевтската дивизија на Roche по затворањето на трансакцијата, која се очекува во четвртиот квартал од 2025 година, по одобрување од регулаторните тела.

Годишната инфлација во ЕУ изнесува 2,4% во август, највисоки инфлациски стапки имаат Романија, Естонија и Хрватска

Во август 2025 година, годишната инфлација во еврозоната изнесувала 2,0%, што е стабилно во споредба со јули. За разлика од тоа, пред една година, стапката на инфлација била 2,2%. Во Европската унија, годишната инфлација исто така се задржала на 2,4% во август 2025, што е исто така стабилно во споредба со претходниот месец. За споредба, и пред една година, инфлацијата во ЕУ била на истото ниво од 2,4%. Според податоците на Евростат, најниски годишни инфлациски стапки се забележани во Кипар (0,0%), Франција (0,8%) и Италија (1,6%). Од друга страна, највисоки инфлациски стапки се забележани во Романија (8,5%), Естонија (6,2%) и Хрватска (4,6%). Во однос на месечните промени, споредено со јули 2025, инфлацијата паднала во девет земји-членки на ЕУ, останала стабилна во четири, а пораснала во четиринаесет земји. Најголемиот придонес за годишната инфлација во еврозоната доаѓа од услугите (+1,44 процентни поени), потоа следуваат храна, алкохол и тутун (+0,62 процентни поени), независни индустриски производи (+0,18 процентни поени), додека енергијата има негативен придонес (-0,19 процентни поени).

Најголемиот германски производител на оружје Rheinmetall купи компанија за изградба на воени бродови

Германската компанија Rheinmetall постигна договор со групацијата Lürssen за преземање на воената бродоградба Naval Vessels Lürssen од Бремен, заедно со сите нејзини подружници. Официјалното финализирање на договорот се очекува наскоро, а целосното затворање на трансакцијата е планирано за почетокот на 2026 година, по добивање на одобрение од надлежните регулаторни органи. Со оваа значајна стратешка аквизиција, Рајнметал го проширува своето портфолио и влегува во бродоградбата, дополнително зајакнувајќи ја својата позиција како водечки снабдувач на одбранбена технологија во Германија и Европа. „Создаваме бродоградбен гигант во Германија,“ изјави Армин Папергер, извршен директор на Rheinmetall AG. „Во иднина ќе бидеме релевантен играч на копно, вода, воздух и во вселената.“, додаде тој. NVL, поранешна Lürssen Defence, е приватна бродоградбена група со четири бродоградилишта во северна Германија и неколку меѓународни локации. Во 2024 година компанијата остварила приходи од околу 1 милијарда евра и вработува околу 2100 лица ширум светот. NVL има повеќе од 150 години традиција и досега испорачала околу 1000 бродови на повеќе од 50 поморски сили и крајбрежни стражи низ светот. Папергер нагласи: „Оваа аквизиција не нè прави само производител на бродови, туку комплетен интегриран поморски системски снабдувач. Во иднина, ќе нудиме сеопфатни решенија преку партнерската мрежа.“ Двете компании не ја открија вредноста на трансакцијата.

Индустриското производство во ЕУ порасна за 1,8% на годишно ниво, најголем пад е забележан во Бугарија

Индустриското производство во еврозоната порасна за 0,3% во јули 2025 година во однос на претходниот месец, додека во Европската унија е забележан пораст од 0,2%, покажуваат првичните проценки на Евростат. Овој пораст следи по падот од 0,6% во еврозоната и 0,4% во ЕУ забележан во јуни 2025. На годишно ниво, индустриското производство порасна за 1,8% и во еврозоната и во ЕУ, во споредба со јули 2024 година. Во еврозоната, на месечно ниво најголем раст е забележан кај: Недолготрајните производи за широка потрошувачка (+1,5%), капиталните добра (+1,3%) и долготрајните производи за широка потрошувачка (+1,1%), додека Производството на енергија забележа значителен пад од 2,9%. Слична слика има и во целата ЕУ, каде енергијата опадна за 2,1%, додека капиталните добра и недолготрајните производи пораснаа за 0,9% и 1,3% соодветно. На месечно ниво, најголем раст во индустриското производство е забележан во: Хрватска (+2,6%), Унгарија и Словенија (по +2,1%), додека најголеми падови се регистрирани во Естонија (-5,5%), Малта (-4,7%) и Шведска (-3,9%). Во однос на јули 2024, индустриското производство во еврозоната и ЕУ е во пораст, иако не сите сектори следат исти трендови. Силен годишен раст е забележан кај: Недолготрајните производи за широка потрошувачка (+6,6% во еврозоната, +5,2% во ЕУ) и капиталните добра (+2,1% во еврозоната, +2,4% во ЕУ). На годишно ниво, највисок раст на индустриското производство имаат: Летонија (+9,8%), Ирска (+8,1%) и Шведска (+4,1%). Најголеми падови се забележани во: Бугарија (-8,3), Луксембург (-4,7%) и Словачка (-4,6%).