Министерот за дигитална трансформација, Стефан Андоновски, денеска го претстави проектот „Везилка“ – Национален центар за вештачка интелигенција (ВИ), најавувајќи го како капитален проект со историско значење за дигиталната трансформација на Македонија. Проектот, со вкупна вредност од околу 6 милиони евра, се реализира со значајна финансиска поддршка од Европската Унија, конкретно преку програмата Horizon Europe и иницијативата EuroHPC. Тој е ко-финансиран од Министерството за дигитална трансформација, а носител на проектот е ФИНКИ. „Ова е капитален проект со историско и национално значење – нова страница во дигиталниот развој на Македонија. Со ‘Везилка’, нашата држава станува активен дел од европската мрежа на центри за вештачка интелигенција. Ова е суштински чекор за нашата научна, технолошка и иновациска заедница,“ истакна министерот Андоновски. Центарот ќе функционира како придружна единица на европската ВИ фабрика „Pharos“ со седиште во Грција. Оваа врска ќе им овозможи на македонските институции, истражувачи, компании и стартапи директен пристап до европски суперкомпјутери и напредни податочни простори. Проектот „Везилка“ има јасна општествена мисија – да создаде национален екосистем за одговорна и доверлива примена на вештачката интелигенција во пет клучни области: - Јазик и култура: Системски развој на македонски јазични модели и дигитална заштита на културното наследство. - Здравство: Анализа на здравствени податоци и подобрување на медицинските услуги. - Енергетика: Оптимизација на производството и потрошувачката на енергија. - Јавна администрација: Автоматизација на процеси и зголемена транспарентност. - Земјоделие: Примена на паметни технологии за современо и одржливо производство. Покрај истражувачката функција, „Везилка“ ќе биде и центар за обука и развој на човечки капитал преку организирање тренинзи, практични проекти и едукативни програми во областа на ВИ. Основниот кривичен суд Скопје донесе пресуда врз основа на спогодба со Основното јавно обвинителство Скопје (ОЈО) против двајца државјани на Република Србија за кривично дело „Криумчарење“. Како што соопшти Јавното обвинителство, двајцата обвинети на 1 октомври влегле во земјава преку граничниот премин „Блаце“, избегнувајќи ја царинската контрола и пренеле 2.300 штеки (23.000 кутии) цигари со косовски бандероли. Вкупната вредност на непријавената акцизна стока изнесува 3.220.000 денари. Криумчарењето било извршено со товарно возило во сопственост на правно лице од Србија, при што цигарите биле скриени во импровизирани бункери во приколката. Криумчарената стока била откриена од полициски службеници на улицата „Христијан Тодоровски Карпош“ во Скопје, каде што го забележале и контролирале камионот. Во моментот на контролата, во истото возило биле товарани и цигари со македонски бандероли. Согласно постигнатата спогодба, која е потврдена од Судот: - На обвинетите им е изречена парична казна од по 4.000 евра за секој, која треба да ја платат веднаш. - Изречена им е и казна протерување од земјата во времетраење од пет години. - Дополнително, одземени се сите криумчарени цигари, камионот со приколка, 1.300 евра кои биле пронајдени кај нив, како и два мобилни телефони. Кандидатот за градоначалник на Скопје и актуелен градоначалник на општина Кисела Вода, Орце Ѓорѓиевски, вети дека општина Кисела Вода ќе добие нова, современа поликлиника во населбата Расадник, здравствен објект што ќе обезбеди полесен и побрз пристап до здравствени услуги за сите жители од овој дел на општината. Со години, жителите на Кисела Вода се соочуваа со недостиг од ваква здравствена установа во својата непосредна близина, па за секој лекарски преглед беа принудени да патуваат до други делови на градот. Обезбедена е градежна парцела за изградба на поликлиниката, а целосно е изработен и основниот проект, според кој новата зграда ќе се простира на површина од 1.780 квадратни метри и ќе има подрум, приземје и кат. Објектот ќе биде лоциран спроти кафулињата, зад постојниот паркинг во Расадник, на централна и достапна локација за сите жители. Во новата поликлиника ќе бидат сместени сите неопходни служби за современа здравствена заштита. На приземјето ќе има лабораторија, стоматолошка ординација, детски оддел, итна и дежурна служба, ортопедија и матични лекари, додека на катот ќе бидат интерна медицина, кожно, гинекологија и ординација за уво, нос и грло, заедно со административни простории. Жителите на Кисела Вода ќе имаат брз и лесен пристап до лекари и специјалистички услуги, без потреба да патуваат во други делови на градот, а истовремено ќе придонесе за растоварување на постојните здравствени установи во Скопје. Владата усвои измени и дополнувања на Законот за данокот на додадена вредност (ДДВ) со кои се укинува ослободувањето од ДДВ за онлајн нарачки во вредност до 22 евра, како дел од напорите за зајакнување на домашната економија и поддршка на локалните компании. Министерството за финансии соопшти дека законските измени се веќе во собраниска процедура, а нивното спроведување се очекува да има директни позитивни ефекти врз работењето на домашните компании. Главната цел на мерката е пренасочување на финансиските текови кон домашниот пазар. Според Министерството за финансии, прометот кон странските онлајн платформи во одредени периоди изнесува околу 4 милиони денари месечно. Со укинувањето на ослободувањето, овие средства ќе се пренасочат кон домашното стопанство, што се очекува да придонесе за развој на локалните компании, отворање нови работни места и исплата на повисоки плати на вработените. Министерството ја истакнува оваа мерка како значаен чекор во заштитата и поддршката на домашната економија, особено во контекст на зголемена глобализација и дигитална трговија. Покрај економската поддршка, измените се насочени и кон намалување на сивата економија. Како што наведува МФ, досегашниот систем овозможувал злоупотреби, односно увоз на стоки ослободени од данок кои потоа нелегално се продавале на домашниот пазар. Основното јавно обвинителство Битола донесе Наредба за спроведување истражна постапка против осум физички и едно правно лице за продолжени кривични дела поврзани со јавни набавки во РЕК Битола. Со предистражните дејствија кои по наредба на јавниот обвинител ги преземаше Управата за финансиска полиција во изминатите неколку месеци, се обезбедија докази кои даваат основано сомнение дека петмина осомничени – службени лица во РЕК Битола, односно тогашниот директор на комбинатот и четворица раководители и директори во ПЕ Рудници во РЕК Битола, во текот на 2023 година како соизвршители сториле продолжено кривично дело – Злоупотреба на службената положба и овластување според член 353 став 4 во врска со став 1 од Кривичниот законик. Сите тие не ја извршиле својата службена положба и овластување со намера на друг да му прибават корист, а да го оштетат комбинатот, односно спротивно на основниот рударски проект и на потребите на рудникот „Живојно“ организирале и реализирале јавна набавка за дислокација на погонски станици од рудникот „Осломеј“ во ПЕ Рудници – РЕК Битола. Притоа, свесно ги повредиле основните начела за економичност, ефикасност и ефективност од Законот за јавни набавки, иако знаеле дека за транспортот на јаглен во рудникот Живојно до местото за дробење и до ПК Брод-Гнеотино, не е предвидена метода со континуирана технологија (роторни багери и транспортни ленти), туку метода на дисконтинуирана технологија (булдожери, багери и камиони). При дефинирањето на условите за јавната набавка тие ги повредиле начелата на сразмерност и конкурентност и овозможиле на една фирма, односно на осомниченото правно лице, да се јави како единствен понудувач и да склучи договор за јавната набавка, односно да се стекне со противправна имотна корист од големи размери. Тројца од горенаведените раководители и директори во ПЕ Рудници и уште едно службено лице во РЕК Битола се осомничени и за продолжено кривично дело – Измама во службата, бидејќи при реализацијата на договорот, иако знаеле и биле свесни дека правното лице воопшто не ги извршило договорните обврски, потпишувале записници и извештаи за извршена работа, со кои потврдиле дека во периодот од 26.02.2024 до 17.07.2024 година комплетно е извршена демонтажа, транспорт и монтажа на погонските станици од РЕК Осломеј во РЕК Битола. Правното лице, сопственикот/управител и уште едно лице вработено во компанијата се осомничени дека иако биле свесни дека работите не се извршени, доставувале фактури врз основа на кои од РЕК Битола незаконито наплатиле 106.200.000 денари со вклучен ДДВ, со што сториле продолжено кривично дело – Злоупотреба на постапката за јавен повик и јавно-приватно партнерство според член 275в од Кривичниот законик. Јавниот обвинител до судијата на претходна постапка од Основниот суд во Битола денеска ќе достави предлог за определување мерка притвор за 2 лица, односно за сопственикот на фирмата и за еден раководител од ПЕ Рудници при РЕК Битола. За две раководни службени лица од ПЕ Рудници и за вработениот во компанијата ќе бидат предложени мерки на претпазливост – одземање на патна исправа и повремено јавување во Судот. Поранешниот директор на РЕК Битола веќе се наоѓа во притвор по друга постапка, а уште едно службено лице од РЕК Битола во друга постапка е веќе обезбедено со мерки на претпазливост кои ги почитува до овој момент. Царинската управа информираше дека е поднесена кривична пријава против две лица за сторено кривично дело „криумчарење“ мобилни телефони „Ајфон“ во вредност од 355 илјади денари. Делото е откриено на граничниот премин Ново Село, кога при извршен детален преглед на возило со кое патувале осомничените, во багажниот простор се откриени вкупно пет нови „iPhone 16“, од кои три „iPhone 16 Pro Max“, како и еден употребуван „iPhone 16 Pro Max“. Случајот е предаден во Одделението за истраги при Секторот за контрола и истраги, од каде се преземени предистражни дејствија. Во постапката е утврдено дека првоосомничениот, по договор со второосомничениот, во негово име ги презел мобилните телефони кои претходно биле порачани преку интернет од лице во Бугарија, за кои било платено околу пет илјади евра во криптовалута. По преземањето, телефоните биле скриени во багажниот простор со цел да се избегне царинската контрола и плаќање давачки кон државата во износ од 64 илјади денари. Телефоните се запленети, а против сторителите е поднесена кривична пријава до Основно Јавно Обвинителство Струмица. Во периодот од 01.01.2025 година заклучно со минатиот месец 30.09.2025 година во рамки на континуираните полициски активности во делот на сообраќајот во сите Сектори за внатрешни работи, вклучително и активностите на Мобилната единица за безбедност на сообраќајот на патиштата, санкционирани се 18.458 возачи кои учествувале во сообраќајот без притоа да имаат возачка дозвола. Притоа најмногу вакви прекршоци се евидентирани на подрачјата на Секторите за внатрешни работи Струмица и Скопје, 3.275 и 3.202 прекршоци, понатаму на територија на СВР Битола санкционирани се 2.811 возачи за возење без возачка дозвола, на подрачје на СВР Тетово изречени се 2.086 мерки, а во СВР Куманово санкционирани се 1.660 возачи за управување без возачка дозвола. Од страна на Мобилната единица за безбедност на сообраќајот на патиштата во овој временски интервал изречени се 1.634 мерки за возачи кои учествувале во сообраќајот спротивно одредбите во членот 225 од Законот за безбедност на сообраќајот на патиштата, односно возеле без возачка дозвола, додека пак на територија на Секторот за внатрешни работи Велес 1.466 возачи управувале возило без возачка дозвола, на подрачје на СВР Штип изречени се 1.238 мерки, а на територија на СВР Охрид 1.086 санкции. Во првата недела од месец октомври, односно заклучно со 07.10.2025 година во рамки на сообраќајните контроли досега констатирани се 373 прекршоци за учество во сообраќај без возачка дозвола. Засилените сообраќајни контроли продолжуваат и во наредните денови. Од МВР апелираат до граѓаните да се почитуваат сообраќајните правила и прописи и со тоа сите да придонесеме за посигурни и побезбедни патишта за сите нас. Скопската полиција утрово, по брза акција, лиши од слобода двајца млади скопјани, Ф.Ц. (23) и И.Ц. (24), поради сомнение дека се сторители на подметнат пожар во скопската населба Аеродром, во кој изгореа три возила. Инцидентот се случил на 08.10.2025 година, околу 02:20 часот, на паркинг просторот пред Спортскиот центар „Јане Сандански“. Пожарот зафатил две товарни возила („Ивеко“ и „Рено“) со скопски регистарски ознаки, сопственост на правно лице од Скопје и едно патничко возило („Опел“) со прилепски регистарски ознаки, сопственост на Е.С. од Прилеп. Противпожарната бригада на Град Скопје успеала да го изгасне пожарот во 02:50 часот. Веднаш по добиената пријава, полициски службеници од Полициската станица Аеродром и Единицата за интервентна полиција презеле мерки за пронаоѓање на сторителите. Двајцата осомничени, Ф.Ц. и И.Ц., биле лишени од слобода на булеварот „АСНОМ“. Тие се задржани во полициска станица и се очекува против нив да бидат поднесени соодветни пријави, откако ќе се утврдат мотивите и причините за подметнувањето на пожарот. 
