Во Бигорската свештена обител денеска се заокружи еден од најзначајните конзерваторски потфати за заштита на манастирското духовно и културно наследство. Директорот на Националниот конзерваторски центар (НКЦ) – Скопје, м-р Александар Јорданоски, заедно со стручниот тим, оствари работна посета на манастирот по повод успешното комплетирање на реставрацијата и конзервацијата на четирите историски литијни крстови од богатата Бигорска ризница.
Гостите беа срдечно пречекани од игуменот на манастирот, епископот Антаниски г. Партениј. На средбата се разговараше за натамошно унапредување на соработката меѓу државните конзерваторски институции и Бигорската обител, со цел трајно и стручно зачувување на бесценетото илјадагодишно наследство.
Процесот на непосредна заштита се одвиваше во две фази. Првите два литијни крста беа вратени во манастирот во септември 2024 година, додека пред два дена, на 15 јули, пристигнаа и последните два реставрирани крста: „Распетие Христово / Вознесение Христово“ и „Распетие Христово / Воскресение Христово“. Станува збор за исклучителни ремек-дела од 19 век, изработени од прочуените зографи Михаил од Самарина и неговиот син Димитар (монах Даниил), кои претставуваат врв на православната сакрална уметност на овие простори преку спој на иконопис, резба и позлата.
Комплексните конзерваторско-реставраторски зафати беа предводени од д-р Јехона Спахиу Јанчевска (раководител на истражувањата) и м-р Невенка Величковска (раководител на непосредната заштита). Со тимот од НКЦ беше извршена детална стручна обработка на дрвените носачи, консолидација на материјалите, чистење од стари несоодветни лакови, китирање, ретуширање и заштита на металните елементи. Како посебен дар од стручниот тим, за крстовите беа изработени и специјални уникатни постаменти.
Епископот г. Партениј упати огромна благодарност до менаџментот и стручните лица на НКЦ за нивниот високопрофесионален и научно-темелен пристап во обновувањето на светињите. Паралелно со овој проект, во изминатите денови во Бигорски беа започнати и нови конзерваторски истражувања на три вредни икони („Воведение на Пресвета Богородица во Храмот“, „Свети Николај“ и „Симнување во адот“), со што продолжува долгорочната и систематска грижа за заштита на македонското културно богатство. Градежните работи за целосна реконструкција и модернизација на Охридскиот аеродром „Св. Апостол Павле“ се во завршна фаза, информираше денеска заменик-претседателот на Владата и министер за транспорт, Александар Николоски, за време на неговата работна посета на Општина Дебрца. Според неговите очекувања, сите активности ќе финишираат до крајот на ова лето, со што Охрид ќе добие значително зголемен капацитет за привлекување нови авиокомпании и поголем број патници.
На терен во моментов паралелно се одвиваат четири крупни проекти, чиј прогрес е проценет на 80 до 90 отсто од реализацијата. Со овој голем инфраструктурен зафат, аеродромот ќе добие комплетно нова административна зграда, модернизирана терминална зграда, како и проширен и обновен простор за полетување и слетување на авионите.
Министерот Николоски најави дека од 15 август започнува координираната подготовка на сите надлежни институции – Агенцијата за цивилно воздухопловство (АЦВ), контролата на летање М-НАВ, Агенцијата за национална безбедност (АНБ), Царината и Министерството за внатрешни работи (МВР). Нивниот ангажман ќе овозможи аеродромот веднаш да биде целосно функционален и да ги исполнува сите највисоки меѓународни безбедносни стандарди.
Николоски изрази задоволство што Охридскиот аеродром веќе бележи континуиран раст на патници и во апсолутни бројки и во проценти според последните извештаи, потенцирајќи дека новата инфраструктура дополнително ќе го забрза овој позитивен тренд и ќе го развие воздухопловниот потенцијал на регионот. Полициски службеници од Регионалниот центар за гранични работи (РЦГР) Север утринава успешно пресекоа канал за криумчарење стока на македонско-косовската граница. Акцијата е спроведена во околу 08:00 часот во атарот на пограничното село Танушевци, поточно на самата гранична линија со косовското село Мијак, во рамки на оперативниот план за спречување на прекуграничен криминал.
Граничната патрола на лице место забележала група лица кои вршеле илегален претовар и размена на стока меѓу две комбиња - едното марка „фолксваген“ со косовски национални ознаки, а другото „пежо“ со скопски регистарски таблички.
При брзата интервенција на полицијата за запирање на возилата, на местото е лишен од слобода А.А. (43) од Скопје, кој го управувал македонското возило. Во меѓувреме, возачот на косовското комбе успеал да стисне гас и да побегне во правец на Косово. Македонските служби веднаш воспоставиле координација со косовската полиција, односно нивната специјална единица „Task Force“. При потерата на косовска територија, шверцерот со „фолксвагенот“ излетал од патот.
Двете товарни возила, заедно со криумчарената стока, се привремено одземени за понатамошна постапка. За случајот веднаш е известен надлежниот јавен обвинител, а по целосното докуметирање на кривично-правниот настан ќе биде поднесена соодветна кривична пријава. Со цел да се подигнат еколошките стандарди и да се хуманизира урбаниот простор во главниот град, започна реализацијата на проектот за изградба на нови зелени коридори долж главните сообраќајници во Скопје. Како што информираше градоначалникот на Скопје, Орце Ѓорѓиевски, целта е зеленилото да не биде само исклучок, туку да стане стандард во секој нов инфраструктурен проект во градот, со што ќе се обезбедат повеќе дрвја, природни сенки и поквалитетен живот за граѓаните.
Во рамките на овие активности, денеска на терен интензивно се работи на уредување на новиот зелен коридор долж фреквентната улица „Ѓорче Петров“. Проектот таму опфаќа инсталирање на современ систем за наводнување кој ќе го одржува новото зеленило, како и целосна реконструкција на пешачката патека во должина од околу четири километри. Оваа патека секојдневно ја користат илјадници граѓани, па нејзиното обновување значително ќе ја подобри безбедноста на пешаците и секојдневниот живот на локалното население.
Градоначалникот Ѓорѓиевски истакна дека изградбата на вакви зелени коридори ќе продолжи да се спроведува низ целата територија на Скопје. Овие природни појаси долж булеварите и клучните улици имаат огромно значење за урбаното живеење бидејќи директно влијаат на намалувањето на аерозагадувањето, ја ублажуваат летната жештина преку создавање природни сенки и го претвораат бетонскиот простор во поздраво и попријатно место за пешачење и рекреација. Агенцијата за храна и ветеринарство (АХВ) информираше дека од почетокот на овој месец во државата се потврдени вкупно 10 нови жаришта на болеста сипаници кај овци и кози. Новите случаи се регистрирани во одгледувалишта во Саса (Македонска Каменица), Соколарци (Чешиново-Облешево), Бигла (Делчево), Малино и Косевица (Свети Николе) и село Сопот (Куманово).
Со ова, вкупниот број на жаришта од појавата на првиот случај во јануари годинава во кумановско Лопате се искачи на 17, опфаќајки над 2.700 животни во 15 одгледувалишта за овци и две мешани одгледувалишта. Од АХВ смируваат дека болеста не претставува опасност за здравјето на луѓето.
Како дел од итните рестриктивни мерки, АХВ веќе изврши депопулација и присилно убивање на над 1.400 животни, а во текот на денешниот ден беше спроведена евтаназија со механички метод и во одгледувалиштето во кумановското село Сопот. По добивањето на соодветни локации за закопување од локалните власти, акцијата ќе продолжи и во преостанатите новопотврдени жаришта.
Агенцијата одржа и итна координација со здруженијата на сточари и Сојузот на одгледувачи на овци на Македонија за да ги запознае со биосигурносните мерки и протоколите за заштита. Во сите зони каде што е потврдено присуство на сипаници се спроведува итен попис, нештетно отстранување на угинатите или убиените животни, како и уништување на потенцијално контаминираната храна, волна, млеко и ѓубре, проследено со целосна дезинфекција.
На ниво на целата држава е донесена итна забрана за работа на добиточните пазари за овци и кози, како и за одржување изложби и спортски настани со овие животни. Во заштитните зони строго е забрането движење и превоз на овци и кози, освен кога тие се носат на колење во одобрени кланици по задолжителен претходен клинички преглед. Суровото млеко и млечните производи од овие региони можат да се пуштат во промет единствено по извршен термички третман и пастеризација на 72 степени во времетраење од 15 минути.
За сопствениците на стада на целата територија важи обврската во рок од 24 часа да пријават каков било сомнеж за болест или угинување до официјален ветеринар, строго да го ограничат движењето на луѓе и возила во фармите, да користат заштитна облека и дезинфекциски бариери и да не внесуваат нови животни без здравствен сертификат. Дополнително, на фармите каде што веќе е потврдена болеста, на сила е забрана за повторно населување на нови животни во период од шест месеци, а сите овие контролни мерки ќе се применуваат во рок од 60 дена од денот на донесување на решението. Мобилен тим од Одделението за оперативни работи при Царинската управа спречи обид за шверц на 2.000 парчиња вијали со медицински раствор „Гадонанс“. Препаратите биле откриени во кабината на товарно моторно возило со кое управувал косовски државјанин, кој се обидел да ги внесе во земјава без соодветна документација.
Осомничениот возач, вработен во транспортна компанија од Косово, вршел превоз на алуминиумски профили на релација од Турција кон Косово. При пристигнувањето на граничниот премин Деве Баир, тој пред цариниците изјавил дека нема ништо за пријавување освен легално декларираната стока. Поради појавен сомнеж, мобилниот тим извршил детална контрола на камионот.
При прегледот, возачката кабина била буквално преплавена со рефусни пакувања. Вкупно 2.000 вијали со раствор, спакувани во обични папки и кеси без оригинална амбалажа, биле скриени на различни места: во горниот кревет, во фабричките шуплини на возилото, во просторот над возачкото седиште, како и во личниот багаж кај долниот кревет.
Од Царинската управа појаснуваат дека запленетиот раствор „Гадонанс од 7.5 мл“ се користи за венско инјектирање при снимања со магнетна резонанца. Како таков, овој препарат подлежи на строги законски дозволи за увоз, но и на специфи Железничкиот патнички сообраќај на линијата меѓу Скопје и Битола повторно се воспоставува откако успешно завршија предвидените градежни работи на пругата Скопје-Битола-Жабени. Градежните активности се изведуваа на делот од железничката станица Бакарно Гумно до товариштето Никола Карев, со чие финализирање се овозможи безбедно враќање на возовите во редовен сообраќај.
Според информациите од железничките власти, возовите ќе започнат да сообраќаат од утре, 15 јули, според утврдениот возен ред за неколку клучни линии.
На релацијата од Скопје кон Битола, од утре повторно се воведуваат возовите со број 641 кој тргнува во 07:06 часот и возот број 645 со време на поаѓање во 20:05 часот. Во спротивната насока, на релацијата од Битола кон Скопје, од утре (15 јули) почнува да сообраќа возот број 644 кој тргнува во 18:22 часот. Дополнително, од задутре, односно од 16 јули 2026 година, на истата релација се враќа и раниот утрински воз со број 640 кој од Битола поаѓа во 03:10 часот. Меѓународниот Аеродром Скопје и Аеродромот „Св. Апостол Павле“ во Охрид бележат историски рекорди во првите шест месеци од 2026 година. Според официјалните податоци на ТАВ Македонија, во периодот јануари–јуни низ двата аеродрома поминале над 1,9 милиони патници, што претставува силен двоцифрен раст од 28% на бројот на патници во споредба со истиот период лани.
Генералниот директор на ТАВ Македонија, Неџат Курт, истакна дека ваквиот резултат е потврда за силниот развој и зголемената побарувачка за авионски патувања, што се должи на успешната соработка со авиокомпаниите и континуираните инвестиции во инфраструктурата и услугите.
Овие одлични резултати ги коментираше и заменик-претседателот на Владата и министер за транспорт, Александар Николоски, кој потенцираше дека бројката веќе се заокружува на два милиони патници за само половина година. Тој направи компарација дека кога била избрана оваа Влада, бројката од два милиони патници се достигнувала на годишно ниво, а со сегашното темпо Македонија е лидер по раст во регионот.
Николоски потсети дека минатата година за првпат беше надминат прагот од 3 милиони патници, а со воведувањето на 28-те нови дестинации, очекувањата се дека годинава ќе се постави нов рекорд од 3,5 милиони, со амбиција набрзо да се достигне и границата од 4 милиони патници. Министерот додаде дека македонските аеродроми покажале стабилност и за време на глобалните кризи, при што скопскиот аеродром успешно се позиционирал на регионалниот пазар снабдувајќи со керозин и други околни аеродроми, како тие во Приштина и Ниш. 
