Заедничките гранични контроли преку системот „One Stop“ веќе успешно се применуваат на граничните премини со Србија и Косово, а со неодамнешното потпишување на договорот со Република Албанија се заокружува процесот на воспоставување на овој современ модел со сите соседи кои не се дел од Шенген зоната. Со ова Македонија станува една од првите земји во регионот што воведува заеднички гранични проверки од ваков тип со сите соседни држави надвор од Шенген.
Имплементацијата на овој систем на граѓаните им овозможува само едно застанување, една заедничка гранична контрола и значително пократко време на чекање. Од друга страна, државите добиваат поефикасно управување со границите, поголема безбедност, како и поттик за трговијата, туризмот и регионалната поврзаност. Првите конкретни резултати се веќе видливи на граничниот премин Табановце, каде и покрај тоа што ова лето бројот на патници е зголемен за 15 до 20 проценти, времето на чекање е значително намалено.
Истиот ефикасен модел веќе функционира и на преминот Блаце-Елез Хан, а со пуштањето во употреба на системот на Јажинце-Глобочица целосно е заокружена имплементацијата на заедничките контроли со Република Косово. Потпишаниот договор со Албанија е следниот важен чекор што ќе овозможи брзо воспоставување на истиот концепт и на западната граница.
Од Министерството за внатрешни работи нагласуваат дека ова не е само инфраструктурен или административен проект, туку долгорочна инвестиција во поголема мобилност на луѓето, посилна економска соработка и воведување на европски решенија кои директно го подобруваат секојдневниот живот на граѓаните. Полициски службеници од Полициската станица за граничен надзор „Охридско Езеро“, во содејство со Регионалниот центар за гранични работи Запад и инспектори од Капетанијата на пристаништа Охрид, вчера спроведоа координирана акциска контрола на пловните објекти во езерските води. Мерките се преземени со цел доследно почитување на одредбите од Законот за внатрешна пловидба и подигнување на безбедноста на вода на повисоко ниво во текот на летната сезона.
Во рамките на акцијата беше извршена детална контрола на вкупно 63 пловни објекти. Кај 31 пловен објект и кај 31 лице се констатирани вкупно 52 прекршоци. Меѓу најчестите неправилности се затекнати случаи на немање задолжителна опрема, управување на необележани или нерегистрирани пловни објекти, како и управување во период кога е во сила забрана за пловидба.
Дополнително, инспекторите и полицијата санкционираа лица кои управувале пловила без соодветно одобрение за пловидба, превезувале поголем број патници од дозволениот или не носеле пловидбена дозвола со себе. По извршеното алкотестирање, кај девет лица беше утврдено дека управуваат со пловен објект под дејство на алкохол.
Засилените контроли не ги заобиколија ниту рекреативните содржини на плажите. Кај пет лица кои вршеле дејност изнајмување на педалинки, надлежните органи констатираа нецелосна примена на задолжителните безбедносни правила при нивното изнајмување. Од Министерството за внатрешни работи најавуваат дека ваквите акциски контроли во водите на Охридското Езеро ќе се спроведуваат редовно во текот на целото лето, со цел да се обезбеди максимална заштита и сигурност за сите капачи, туристи и мештани. Во академската 2025/2026 година на првиот циклус студии на високообразовните установи во земјава се запишале вкупно 55.036 студенти. Најновите податоци на Државниот завод за статистика (ДЗС) покажуваат позитивен тренд и зголемување на вкупниот број студенти за 2,8% во споредба со претходната академска 2024/2025 година.
Статистиката потврдува дека девојките и понатаму доминираат во високото образование. Од вкупниот број запишани студенти, дури 32.957 се студентки, што претставува висок процент од 59,9 %.
Здравството убедливо на прво место
Кога станува збор за изборот на професија, најголем интерес има за медицинските и социјалните науки. Во академската 2025/2026 година, убедливо најмногу студенти – дури 14.088, одбрале да го продолжат своето образование во областа Здравство и социјална заштита, што ја прави оваа насока најпопуларна во земјава.
Државните факултети остануваат прв избор за огромно мнозинство од младите. На државните високообразовни установи се запишале 77,8% од студентите, додека преостанатите 22,2% се одлучиле да студираат на некој од приватните факултети.
Бруцошки индекс: Во прва година на студии во оваа академска година се запишале вкупно 16.212 студенти (процент од 29,5% од вкупниот број, каде што се пресметани и оние кои презапишуваат година). Сепак, чистата бројка на бруцоши кои за првпат седнале во студентските клупи изнесува 14.995. Овогодинешните археолошки истражувања на локалитетот Градиште кај битолското село Црнобуки повторно донесоа исклучително богати резултати. Мноштвото новооткриени движни и недвижни археолошки наоди фрлаат нова светлина врз историјата на овој древен македонски град, збогатувајќи ги сознанијата за неговиот развој, трговија и стратегиска важност.
Пронајдените монети, садови и бројни метални предмети сведочат за динамичен живот во антиката. Наодите не само што го отсликуваат секојдневието на обичниот човек од тоа време, туку раскажуваат и за походите на големите воени генерали. Истовремено, тие ги потврдуваат развиените трговски и културни врски што овој град ги одржувал со тогашните моќни регионални центри како Тесалоника, Пела, Амфиполис и Дирахион
Она што го прави овој проект дополнително значаен е неговиот меѓународен карактер. Истражувањата се реализираат во рамките на плодна соработка меѓу НУ Завод и музеј – Битола и Универзитетот „Кал Поли Хамболд“ од Арката, Калифорнија, САД. Од македонска страна, со тимот раководи археологот Енгин Насух, со Слободан Стојкоски како заменик-раководител и соработниците Моника Нолева, Славе Стојанов и Стефан Малбашиќ. Американскиот тим е предводен од кораководителот Ник Ангелоф и Џесика Морис, а во ископувањата се вклучени и 25 студенти и волонтери од САД кои преку овој проект се стекнуваат со незаборавно професионално и културно искуство во Македонија.
Целата теренска кампања и мисијата за откривање на богатото културно-историско минато на овој регион се спроведени со финансиска поддршка од Министерството за култура и туризам. Јавното претпријатие за железничка инфраструктура „МЖ Инфраструктура“ соопшти дека по успешното завршување на предвидените градежни работи на пругата Скопје–Велес, поточно на делницата од Железничката станица Скопје до станицата во Зелениково, се создадени услови за непречено одвивање на сообраќајот.
Овие зафати се реализираа за потребите на амбициозниот проект „ГРАДСКИ ВОЗ“, со што од денеска, 2 јули 2026 година, повторно започнуваат да сообраќаат дел од патничките возови.
Според официјалното известување на претпријатието, возовите ќе сообраќаат според следната утврдена динамика:
- Од Скопје за Гевгелија: Воз 631 (тргнува во 16:55 часот) започнува со работа од денес, 2.7.2026 година, додека возот 611 (во 06:20 часот) ќе тргне од утре, 3.7.2026 година.
- Од Гевгелија за Скопје: Возовите 630 (во 04:30 часот) и 632 (во 17:02 часот) ќе започнат да сообраќаат од утре, 3.7.2026 година.
- Од Скопје за Велес: Возот 2083 (во 22:40 часот) се пушта во функција од вечерва, 2.7.2026 година.
- Од Велес за Скопје: Возот 600 (во 05:00 часот) ќе започне да сообраќа од утре наутро, 3.7.2026 година.
Наспроти нормализирањето на овие линии, од железницата известуваат дека одредени патнички возови на други релации привремено нема да сообраќаат. Станува збор за линиите:
Скопје – Битола – Скопје: Возовите под броевите 640 (03:10), 641 (07:06), 644 (18:22) и 645 (20:05) се укинати до натамошно известување.
Битола – Велес – Битола: Возовите 642 (12:46) и 643 (15:25) исто така нема да сообраќаат. Дирекцијата за заштита и спасување (ДЗС) доби засилување на своите теренски капацитети со набавката на две нови теренски возила со погон на четири тркала (4×4). Возилата, кои денеска беа официјално прегледани од страна на директорот на ДЗС, Стојанче Ангелов, се обезбедени преку прекуграничниот проект „Волонтер 2“ (VOLUnteer II), финансиски поддржан и кофинансиран од Европската Унија.
Оваа набавка е дел од пошироката европска програма „Interreg VI-A IPA Greece – North Macedonia 2021–2027“, која се реализира во директно партнерство со Грција како водечки апликант. Целта на проектот е да се воспостави напредна и модерна рамка за намалување и управување со ризиците од поплави, како и побрз одговор при други повеќекратни природни и технолошки опасности, потпирајќи се на веќе постојната заедничка прекугранична мрежа за цивилна заштита.
Според информациите од ДЗС, новите теренски возила драстично ќе ја подобрат мобилноста и брзината на спасувачките тимови на терен. Тие ќе овозможат далеку поефикасен одговор при итни ситуации, справување со шумски пожари, поплави и слични кризни состојби. Покрај зголемувањето на оперативната подготвеност во домашни рамки, возилата ќе бидат клучни и за полесна реализација на заедничките прекугранични активности и вежби со партнерските институции од Грција, градејќи поголема регионална отпорност кон природни катастрофи. Аеродромскиот оператор „ТАВ Македонија“ реализираше капитална инвестиција во вредност од 1 милион евра за набавка на најсовремена технологија за безбедносен преглед. Станува збор за имплементација на напредни КТ-уреди (компјутеризирана томографија) и автоматизирани ленти на Меѓународниот аеродром Скопје, кои значително ќе го модернизираат процесот на проверка, позиционирајќи го скопскиот аеродром на исто ниво со водечките глобални воздухопловни центри.
Новите КТ-уреди денеска беа официјално промовирани преку презентација на нивните функционалности предводена од менаџерката на Одделот за обезбедување, Весна Ѓорѓиоска Јордевска. На прес-конференцијата присуствуваа генералниот директор на „ТАВ Македонија“, Неџат Курт, заменик-министерката за транспорт, Калтрина Зеколи Шаќири, како и заменик-генералниот директор на компанијата, Перо Лупевски.
Клучната придобивка од оваа иновација е драстичното подобрување на удобноста на патниците и кратењето на времето поминато на безбедносните пунктови. Како што појасни генералниот директор Неџат Курт, благодарение на напредната технологија за тридимензионално скенирање, патниците при безбедносната контрола повеќе нема да имаат обврска да ги вадат своите лаптопи, таблети, мобилни телефони или течности од рачниот багаж, што досега предизвикуваше најголем застој и метеж. Безбедносната проверка отсега ќе биде многу побрза, а времето на чекање во редици сведено на минимум.
Од менаџментот на „ТАВ Македонија“ потенцираат дека оваа милионска инвестиција е дел од нивната долгорочна стратегија за континуирано зајакнување на сигурноста и подобрување на оперативната ефикасност на аеродромите. Овој проект доаѓа во комбинација со неодамнешните вложувања во нови системи за видеонадзор и интензивни обуки на безбедносниот персонал, со што Меѓународниот аеродром Скопје прераснува во модерен и висококонкурентен воздухопловен центар кој строго ги исполнува највисоките меѓународни и безбедносни стандарди. Најновиот извештај на Државниот завод за статистика за демографските движења во 2025 година испраќа сериозен аларм бидејќи Македонија се соочува со длабок негативен природен прираст кој подеднакво ги пустоши и градските и селските средини. Скопскиот Регион со брзо темпо продолжува масовно да го привлекува и онака дефицитарното население од останатите делови на земјата.
Природен прираст под нулата во целата држава
Во текот на 2025 година, вкупниот природен прираст на населението е негативен на сите нивоа. Во градските средини тој изнесува минус 3.367 лица, како резултат на 9.535 живородени деца наспроти дури 12.902 умрени лица. Во селските подрачја состојбата исто така е со дефицит од 1.070 лица, каде се регистрирани 6.315 родени наспроти 7.385 умрени граѓани.
Податоците покажуваат и огромна регионална диспропорција кај наталитетот. Скопскиот Регион буквално доминира и во него се концентрирани дури 41,6 % од вкупниот број на раѓања во државата. На спротивната страна, Источниот Регион се соочува со сериозно изумирање и учествува со критични 6,1 % во вкупниот број родени деца. Кај вкупната смртност, Скопје повторно има најголем удел со 30,4 %, додека најмало учество има Североисточниот Регион со 8,0 %. Статистиката регистрирала и трагична бројка од вкупно 62 умрени доенчиња, од кои 37 во градовите и 25 во селата.
Во градовите се склучуваат повеќе бракови, населението масовно се сели кон главниот град
Склучувањето бракови и понатаму е покарактеристично за градовите, каде што лани се регистрирани 5.782 брачни партнерства, односно 55% од вкупната бројка, наспроти 4.725 бракови во руралните средини. Сепак, градските средини предничат и во статистиката за разводи. Дури 65,8% од сите разведени бракови, што е еднакво на 1.438 случаи, се случиле во градските подрачја, додека во селата се евидентирани речиси двојно помалку разводи, односно 747 случаи.
Внатрешните миграции во рамките на истите региони потврдуваат дека трендот на напуштање на руралните средини е во полн ек, па најголем удел од 34,9% имаат преселбите од село во град, феномен кој е најизразен во Североисточниот Регион со високи 47,4%. Специфична состојба е забележана во Полошкиот Регион, каде што целосно доминираат меѓуселските преселби со 50,9%, наспроти преселбите од еден во друг град кои таму изнесуваат минимални 2,7%.
Кога станува збор за салдото на надворешните миграции и движењето меѓу различните региони, разликата меѓу Скопје и остатокот од земјата е голема. Скопскиот Регион бележи убедливо најголем позитивен баланс од 3.877 лица кои се доселиле таму во текот на годината, додека на спротивната страна се наоѓа Североисточниот Регион кој има салдо од едвај 40 лица, што е јасен доказ дека овој дел од земјата речиси целосно се празни. Општина Бутел влегува во силно градежно лето исполнето со висок интензитет и динамична реализација на ветените проекти во речиси сите населени места. Како што објави градоначалникот на Општина Бутел, Дарко Костовски, меѓу клучните капитални инвестиции кои ќе го одбележат овој период е почетокот на изградбата на новата поликлиника, која долго време беше едно од главните барања на локалното население.
Покрај здравствената инфраструктура, општината става силен акцент на згрижувањето на најмладите преку изградба на три нови детски градинки (во Бутел 1 во дворот на ООУ „Св. Климент Охридски“, во Бутел 2 и во Визбегово). Паралелно, со буџет од 150.000.000 денари се реализира масовна реконструкција и асфалтирање на патиштата за рамномерен развој на сите населби.
Веќе се целосно обновени улиците „Боро Кралевски“, „Натанаил Кучевишки“, „Боро Менков“, „Ангел Мојсовски“, „Љубинка Басотова“, „Александар Грличков“, како и улиците „2“, „21“ и „1558“, а наскоро започнува и санација на улиците „Марко Крале“, „Костурска“ (заедно со два големи паркинга), „Бетовенова“ и крак на „Боро Менков“.
Во делот на образованието и рекреацијата, со забрзано темпо напредува изградбата на затворениот пливачки базен и надградбата на ООУ „Ацо Шопов“, а нови енергетски фасади ќе добијат училиштата „Св. Климент Охридски“ и „Петар Здравковски Пенко“. Исто така, се реконструира спортската сала и се подготвува доградба во ООУ „Панајот Гиновски“.
Жителите во Скопје Север ќе добијат целосно обновени 60 пристапни патеки до станбените згради. Од капиталните комунални проекти, одлична динамика бележи изградбата на водоводот за Љубанци и Љуботен, уредувањето на коритото на реката Серава со нова пешачка патека, изградбата на два нови моста на Серава, финализирањето на новиот парк на булевар „Христијан Тодоровски Карпош“, како и спортско-рекреативните центри во Радишани, Кучевачка Бара и на улица „Бетовенова“ 
