По долг период на правни процедури и неизвесност, Министерството за култура и туризам објави дека конечно се отстранети сите пречки за почеток на реконструкцијата и модернизацијата на Универзалната сала.
Овој проект, кој се смета за еден од најзначајните за македонската култура, влегува во клучна фаза по одлуката на Државната комисија за жалби по јавни набавки со која се потврди изборот на најповолниот изведувач. Со отфрлањето на жалбата на економскиот оператор како неоснована, се верификува претходната одлука од 23 март 2026 година, со што се отвора патот за механизацијата на терен.
Изградбата ќе се одвива според моделот „клуч на рака“, што гарантира целосна реализација на објектот до негово финално пуштање во употреба. Крајниот рок за завршување на градежните работи е декември 2027 година, што е од стратешко значење за главниот град.
Имено, новата Универзална сала ќе биде централниот столб на програмата во 2028 година, кога Скопје гордо ќе ја носи престижната титула Европска престолнина на културата.
Модернизацијата на овој симбол на Скопје не подразбира само градежна обнова, туку создавање на репрезентативен и мултифункционален простор. Новиот објект ќе биде проектиран да одговори на највисоките светски стандарди за одржување на врвни театарски претстави, концерти и големи меѓународни фестивали. Според најновите податоци на Државниот завод за статистика, во текот на месец март оваа година е забележан благ пораст на цените на угостителските услуги од 0,1% во споредба со претходниот месец.
Ова зголемување во најголема мера се должи на растот на цените кај групата Храна, кој изнесува 0,2%, додека кај алкохолните и безалкохолните пијалаци, како и кај услугите за ноќевања, цените останале на истото ниво како во февруари.
Гледано на годишно ниво, цените на угостителските услуги во март 2026 година се за 2,4% повисоки во однос на истиот месец минатата година.
Статистичките податоци за првиот квартал од годината покажуваат дека во периодот јануари-март оваа година угостителските услуги поскапеле за 3% во споредба со истиот период лани, додека растот во однос на декември 2025 година изнесува 0,4%. Претседателот на Владата, Христијан Мицкоски, и министерот за здравство, Азир Алиу, денеска извршија увид во завршените реконструктивни зафати на хируршките клиники во рамки на комплексот „Мајка Тереза“.
Во оваа фаза од проектот комплетно се обновени шест операциони сали, од кои две се наоѓаат на Клиниката за трауматологија (ТОАРИЛУЦ), две на Клиниката за урологија и две на Клиниката за детска хирургија. Проектот опфати целосна замена на инсталациите, подовите и прозорците, како и изведба на сите градежни работи според највисоките современи медицински стандарди.
Министерот Алиу појасни дека станува збор за обемен инвестициски циклус во вкупна вредност од 282 милиони денари, кој предвидува обнова на вкупно 10 хируршки сали. По завршувањето на првата фаза, градежните активности продолжуваат на преостанатите четири сали, од кои три се наменети за Клиниката за дигестивна хирургија, додека една нова сала ќе биде ставена во функција на Ургентниот центар за потребите на еднодневните интервенции.
Покрај градежното реновирање, клиниките добија и најсовремена медицинска опрема која воведува нови методи во македонското здравство. На Клиниката за ТОАРИЛУЦ се инсталирани нови анестезиолошки машини, операциони светла, мобилен рендген апарат и специјализирана апаратура за бескрвни операции на екстремитетите, заедно со нов систем за вентилација.
Особено значајно е опремувањето на Клиниката за урологија, каде е набавен најсовремен апарат за таргет-биопсија на простата, единствен од ваков тип во регионот, како и ласер за бескрвни операции на простата, со што македонските пациенти добиваат пристап до дијагностика и третман какви што се применуваат во најразвиените светски уролошки центри. Надворешно-трговската размена на Македонија во почетокот на 2026 година покажува позитивна динамика, при што е забележан пораст и кај извозната и кај увозната активност.
Според најновите податоци, вкупната вредност на извозот на стоки во периодот јануари-февруари 2026 година изнесува околу 1,26 милијарди евра, што претставува зголемување од 2,56% во однос на истиот период минатата година.
Паралелно со извозот, вредноста на увезената стока во првите два месеци од годинава достигнала околу 1,88 милијарди евра, односно бележи раст од 2,61% во споредба со првите два месеци од 2025 година.
Структурата на трговската размена по производи открива дека во македонскиот извоз и понатаму доминираат производите со висока додадена вредност, каде најголемо учество имаат катализаторите на носачи со благородни метали или нивни соединенија, сетовите на проводници за палење наменети за возила, авиони или бродови, како и деловите за седишта.
Во увозната страна најзастапени се платината и нејзините легури во необработена форма или во прав, други метали од платинската група, нафтените масла и маслата добиени од битуменозни минерали, како и електричната енергија.
Земјите членки на Европската Унија остануваат наши клучни економски партнери со учество од 57,8% во вкупната размена. Гледано по поединечни држави, во периодот јануари-февруари 2026 година најголем обем на размена е остварен со Германија, Велика Британија, Кина, Грција и Србија. Овие пет земји заедно сочинуваат 49,9% од вкупниот обем во надворешно-трговската размена на државата. Инспекторите од Секторот за контрола и истраги при Царинската управа реализираа серија успешни акции во кои беа спречени повеќе обиди за криумчарење разновидна стока, по што се поднесени кривични пријави против четири лица.
Во заедничка акција на мобилните тимови и службата за скенирање, при контрола на автобус на косовска туристичка агенција кој сообраќал на релација Турција-Косово, откриени се вкупно 16.051 парчиња непријавени лекови во вредност од 1,6 милиони денари.
Најголемиот дел од лековите, кои вклучуваат хормонска терапија, таблети за дијабет и раствори за магнетна резонанца, биле скриени во фабричките шуплини на вентилацијата, поради што против двајца осомничени е веќе поведена кривична постапка.
Истовремено, на Меѓународниот Аеродром Скопје се спречени два обиди за нелегален внес на специфична опрема која подлежи на посебни дозволи. Турски државјанин се обидел нелегално да внесе 116 забни импланти вредни еден милион денари, додека шпански државјанин, кој патувал од Стокхолм, се обидел да прошверцува над 1.400 парчиња пирсинг од титаниум и опрема за тетовирање.
Додека за имплантите е поднесена кривична пријава за „криумчарење“, за опремата за тетовирање е поведена прекршочна постапка, а целата стока е привремено одземена.
На граничниот премин Богородица, царинските службеници спречија масовен обид за шверц на над 12 тони овошје и зеленчук. При контрола на камион во транзитна постапка, откриени се непријавени пратки на авокадо, ананас, јагоди и други егзотични производи со вкупна вредност од 1,4 милиони денари, за што е поднесена соодветна кривична пријава.
На истиот премин е спречено и криумчарење на златен накит во вредност од над половина милион денари, каде сторителот се обидел да избегне плаќање на давачки од околу 200 илјади денари, со што дополнително се потврдува засилениот интензитет на контролите за сузбивање на сивата економија Здружението на превозници „Макамтранс“ упати сериозно предупредување до своите членки и до пошироката јавност поради зачестените случаи на кражби на стока и софистицирани измами во меѓународниот патен транспорт.
Од здружението апелираат на максимална претпазливост при договарањето на зделките преку интернет-берзите, бидејќи криминалните шеми стануваат сè потешки за откривање и нанесуваат огромни финансиски штети.
Според информациите од теренот, македонските компании сè почесто се соочуваат со лажни организатори на транспорт и фантом-фирми. Измамниците најчесто користат лажни регистарски таблички и фалсификувана документација за да докажат дека се легално регистрирани правни субјекти.
Откако ќе ја преземат стоката, на возилото и на превозникот им се губи секаков траг. Стоката најчесто се растовара на лажни адреси, а нарачателите на превозот остануваат и без стоката и без можност да го наплатат самиот транспорт.
Од „Макамтранс“ предупредуваат дека дополнителен проблем се хакираните профили на реномирани фирми на транспортните берзи, преку кои измамниците ја злоупотребуваат довербата на долгогодишните партнери.
Втората голема опасност со која се соочуваат возачите се кражбите на стока за време на задолжителните паузи и одмори, дури и на места кои важат за безбедни паркинзи. Крадците користат високософистицирана опрема со која ги манипулираат GPS системите, па така кај сопствениците не стигнува сигнал дека вратите на товарниот простор се отворени. Пломбите, шепите и бравите на вратите остануваат целосно неоштетени, а дека дел од стоката ја нема, превозниците дознаваат дури при крајниот истовар или при вонредна контрола.
Посебен аларм е вклучен за транзитот низ Република Србија. Доколку српските власти при рутинска контрола утврдат дека во возилото недостига дел од стоката заведена во документите, следува итна заплена на камионот. Возилото се задржува сè додека не се докаже каде е извршена кражбата, бидејќи надлежните органи таму претпоставуваат дека украдената стока завршила на нивниот пазар и бараат наплата на високи фискални давачки.
За да се избегнат ваквите несакани сценарија, од „Макамтранс“ препорачуваат темелна проверка на бонитетот на секој нов деловен партнер пред да му се даде довербата. Исто така, се советува користење на фабричките безбедносни системи на приклучните возила кои попрецизно го бележат секое отворање на вратите и не можат лесно да се манипулираат.
Возачите се советуваат да прават видеоснимки од камионот и околината пред да започнат со одморот и внимателно да проверуваат дали камерите на паркинзите се воопшто во функција. Од здружението заклучуваат дека во овие тешки времиња најмногу профитираат измамниците, поради што најсигурна опција останува меѓусебната соработка на домашните превозници и корисници на транспорт.