Државниот завод за статистика ги објави најновите податоци за состојбата со добитокот и живината во земјава за 2025 година, кои покажуваат променливи трендови во сточарскиот сектор во споредба со претходната година. Најзначаен пораст е забележан кај одгледувањето свињи, додека кај овците и живината продолжува трендот на намалување на вкупниот број.
Според статистичките мерења, вкупниот број на свињи во 2025 година изнесува 212.842 грла, што претставува значително зголемување од 18,5% во споредба со 2024 година. Овој раст е особено изразен кај индивидуалните земјоделски стопанства, каде што бројот на свињите се зголемил за дури 35,4%.
Зголемен број е регистриран и кај козите, чиј вкупен број достигнал 101.007 грла, што е пораст од 3,2% на годишно ниво.
Од друга страна, бројот на овците бележи пад од 9,2% и сега изнесува 469.320 грла. Сличен тренд на намалување е забележан и кај живината, каде што бројот е помал за 10,6% во споредба со претходната година. Кај говедата е регистриран благ пад од 0,9%, со што вкупниот број на грла изнесува 142.715, а намалувањето е првенствено евидентирано кај индивидуалните земјоделски производители. Управата за јавни приходи најави интензивни активности за сузбивање на неформалната економија и унапредување на фискалната дисциплина, насочени кон субјекти кои остваруваат промет без регистриран фискален систем.
Според службената евиденција на УЈП, детектирани се 6.451 активен даночен обврзник со вработени лица кои воопшто немаат регистрирано фискален уред, иако дејствуваат во сектори со готовински плаќања како трговија, угостителство, туристички агенции и сметководствени услуги.
Од нив, дури 3.115 субјекти се регистрирани и како ДДВ обврзници, што дополнително потврдува дека вршат редовна деловна активност за која не издаваат фискални сметки.
Паралелно со првата фаза на контроли, Управата детектирала дополнителни 13.966 даночни обврзници во истите дејности без фискални уреди, за кои ќе се спроведат теренски проверки и вкрстување на податоци. Целта е да се утврди дали овие субјекти реално работат без да го пријавуваат прометот и без да плаќаат даноци, при што од УЈП нагласуваат дека доколку се утврдат неправилности, покрај прекршочни, ќе бидат покренати и соодветни кривични постапки.
Законот за регистрирање на готовински плаќања јасно пропишува дека секој обврзник кој врши промет на добра и услуги со готовина е должен да користи одобрен фискален систем и задолжително да издава сметки.
Даночната администрација упати јасен повик до сите деловни субјекти кои сè уште не се усогласени со законот, итно и доброволно да извршат набавка и регистрација на фискални апарати преку овластени оператори. Непостапувањето според законските одредби повлекува високи парични глоби и привремено запечатување на објектите. Компанијата Пекабеско ја заврши 2025 година со позитивни финансиски резултати, остварувајќи консолидирани вкупни приходи од 6.166 милиони денари (околу 100,26 милиони евра), што претставува зголемување од 3% во споредба со претходната година.
Најголем дел од овие приходи се генерирани преку продажба на готови производи, стоки и услуги, сектор кој бележи пораст од 4% на годишно ниво. Од друга страна, приходите остварени од извоз изнесуваат 747 милиони денари (околу 12,15 милиони евра), забележувајќи благ пад од 2% во однос на истиот период во 2024 година.
Паралелно со растот на приходите, се движеа и вкупните расходи на компанијата, кои во текот на 2025 година достигнаа 5.932 милиони денари (околу 96,45 милиони евра), што е зголемување од 3% на годишна основа.
Пекабеско ја зголеми својата работна сила, па на крајот на декември бројот на вработени изнесуваше 435 лица, што е за 17 вработени повеќе во споредба со претходната година.
Развојната компонента во работењето на Пекабеско беше видлива преку инвестиции во основни средства во вкупна вредност од 270 милиони денари (околу 4,39 милиони евра). Најзначајните вложувања се насочени кон модернизација и одржливост, вклучувајќи опрема за производство на електрична енергија преку сопствена фотоволтаична централа, нова производствена опрема, како и обнова на возниот парк со товарни и патнички возила.
За претстојната година, менаџментот на Друштвото планира да продолжи со инвестицискиот циклус преку набавка на нова автоматизирана опрема во производствениот процес. Главните цели остануваат зголемување на реализацијата на производите како на домашниот, така и на странските пазари. Премиерот Христијан Мицкоски од собраниската говорница упати остра критика до претходната власт за состојбата во која го затекнал енергетскиот сектор, истовремено презентирајќи амбициозен план за регионална трансформација.
Тој ја опиша ситуацијата во август и септември 2024 година како „катаклизмична“, потсетувајќи дека новата влада презела држава со акумулации на критични 7 до 8 проценти, депонии на јаглен во РЕК Битола со залихи за едвај пет дена работа и запуштени производни капацитети како РЕК Осломеј. Според неговите зборови, неремонтираните машини и незавршените јавни набавки го довеле секторот до работ на колапс, што претставувало сериозна закана за енергетската безбедност на земјата.
Денес, година и половина подоцна, премиерот тврди дека сликата е драстично променета и покрај тоа што светот се соочува со енергетска криза која по волумен ја надминува онаа од 70-тите години на минатиот век. Мицкоски истакна дека во моментов Македонија располага со 160 илјади тони јаглен на депониите во Битола и Кичево, водените акумулации се на ниво од 40 проценти, а количините на гас за загревање на Скопје се целосно обезбедени до април.
Како круна на овие напори, тој посочи дека АД ЕСМ сега извезува вишоци на електрична енергија во ноќните часови, со што компанијата остварува дневен приход од 100 до 150 илјади евра, во зависност од берзанските цени.
Промената на репутацијата на државата премиерот ја илустрираше со податокот дека македонска компанија во моментов снабдува неколку регионални аеродроми со керозин, нагласувајќи дека Македонија повеќе не е земја која чека донации, туку е фактор кој влијае на регионалната стабилност и инфлација.
Тој ги отфрли предлозите на опозицијата како чист популизам, потсетувајќи дека тие не ги применувале истите мерки додека биле на власт во кризни периоди. Наместо тоа, Мицкоски најави дека на претстојниот Самит ЕУ-Западен Балкан во Подгорица ќе предложи заеднички регионален настап пред светските инвеститори.
Визијата на премиерот се потпира на глобалниот дефицит од 40 илјади теравати инсталиран капацитет во следната деценија, каде тој ја гледа шансата за регионот. Мицкоски смета дека доколку државите од Западен Балкан се организираат и настапат здружено, можат да привлечат дел од инвестициите вредни трилиони долари.
Според него, енергетските мрежи и гасоводите немаат граници и се веќе интегрирани во европскиот систем, што претставува огромна предност која може да ги трансформира економиите и да донесе невидена стабилност и развој за целото македонско општество. Државниот завод за статистика објави значителен пораст на бројот на лица кои се стекнале со највисоки научни звања во текот на 2025 година. Според најновите податоци, вкупно 245 лица успешно ги одбраниле своите докторски дисертации, што претставува зголемување од дури 14% во однос на претходната година.
Интересен тренд се забележува во родовата структура на новите доктори на науки, каде жените се застапени со 60%. Имено, во текот на изминатата година, 147 жени станале доктори на науки.
Во однос на областите, најголем интерес имало за здравството и социјалната заштита, каде докторирале 25,3% од лицата, по што следат бизнисот, администрацијата и правото, како и техничките науки.
Во делот на постдипломските студии, 2025 година бележи благ пораст од 0,5%. Звањето магистер на науки или специјалист го стекнале вкупно 1855 лица. Од оваа бројка, огромното мнозинство од 1558 лица (84%) се магистри, додека 297 лица (16%) се определиле за специјалистички студии.
Бизнисот, администрацијата и правото остануваат најатрактивните области за магистрантите, опфаќајќи речиси една третина од вкупниот број магистерски трудови. Како и кај докторатите, жените го предводат патот и кај магистерските студии со учество од 61,2% во вкупниот број дипломирани магистри. Владата, преку министерствата за транспорт и за финансии, донесе одлука за силна поддршка на Град Скопје за реализација на стратешкиот проект за брз автобуски превоз, познат како БРТ систем.
На денешната владина седница беше потврдена подготвеноста за изградба на нов и современ градски сообраќаен систем, кој има за цел драстично да ја подобри ефикасноста и економичноста на транспортната мрежа во главниот град.
За оваа намена се обезбедени 70 милиони евра преку заем од Европската банка за обнова и развој, кои државата ќе му ги префрли на Градот како неповратни средства.
Амбициозниот проект предвидува воспоставување на две клучни линии кои ќе го поврзат Скопје на релациите Исток-Запад и Север-Југ. Планот вклучува набавка на еколошки нископодни возила на хибриден погон или компримиран природен гас, како и имплементација на паметни станици и патнички информативен систем. Целиот овој систем ќе биде целосно интегриран во постојното управување со сообраќајот, а крајниот рок за завршување на сите активности е предвиден за февруари 2029 година.
Министерството за транспорт, во тесна соработка со градските власти, ќе се фокусира на обезбедување на неопходната инфраструктура за овој тип превоз. Како што најави министерот Николоски, овој проект е само дел од пошироката стратегија за модернизација на јавниот превоз, која вклучува и воведување на Градски воз и набавка на нови електрични автобуси.
Со комбинирање на овие сообраќајни решенија, Скопје треба да добие прецизен и ефикасен јавен транспорт кој ќе одговори на потребите на современиот развој на градот и ќе овозможи подобри услови за движење на сите граѓани.