Владата, на предлог на Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини, еднострано ја раскина концесијата за рудникот за експлоатација на јаглен на локалитетот „Пискупштина“ во Струга. Ова доаѓа како дел од засилените мерки на Владата против несовесното и незаконско користење на природните ресурси. Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, Сања Божиновска, нагласи дека Владата нема да толерира незаконско експлоатирање и дека заштитата на јавниот интерес и безбедноста на граѓаните е врвен приоритет. Во случајот „Пискупштина“, одлуката за раскинување е донесена откако инспекцискиот надзор на Државниот инспекторат за енергетика и рударство утврдил дека концесионерот вршел експлоатација надвор од границите на дозволеното поле. Ова претставува директно и сериозно прекршување на договорот и законот, потврдено по жалби од жителите на селото Пискупштина. Ова е втор случај на еднострано раскинување на концесија за само неколку недели, со што се испраќа јасна порака до сите концесионери. Претходно беше раскината и концесијата за експлоатација на варовникот „Лавинчеви“ во Општина Гази Баба. За „Лавинчеви“, раскинот е поради долгогодишен прекин на активностите. Компанијата не обезбедила минимална експлоатација од 20% (односно 25.000 тони годишно) и не исплатила концесиски надоместок во период од три години. Покрај овие два случаја, Владата констатирала и престанок на важењето на уште четири концесии поради истечен рок. „Владата и Министерството нема да толерираат несоодветно користење на природните ресурси, а здравјето и безбедноста на граѓаните остануваат на прво место“, истакна министерката Божиновска. Инфлацијата во Германија забележа раст втор месец по ред, достигнувајќи 2,4% во септември, што е највисоко ниво од почетокот на годината, објави денеска Државниот завод за статистика на Германија. Според конечните податоци, годишната стапка на инфлација се зголемила на 2,4% во септември, во однос на 2,2% во август. На месечно ниво, потрошувачките цени се зголемени за 0,2%. Претседателката на Destatis, Рут Бранд, истакна дека по периодот на намалување на инфлацијата од почетокот на годината, сега е регистрирано зголемување втор месец по ред. Клучни фактори за растот: - Повисоки цени на услугите: Цените на услугите продолжија да растат со натпросечно темпо, достигнувајќи 3,4% во септември (наспроти 3,1% во претходниот месец). Ова се должи на повисоките реални плати кои вршат притисок врз трошоците за услуги. - Забавено опаѓање на цените на енергијата: Енергетските цени паднаа за само 0,7% на годишно ниво, што е значително помало намалување во споредба со претходните месеци (2,4% во август). Ова покажува дека намалувањето на цените на енергијата има сѐ помал ефект врз ублажувањето на инфлацијата. - Зголемување на цените на горивата: За прв пат од мај 2024 година, цените на горивата се зголемени за 1,1% на годишно ниво. - Храна: Цените на храната се зголемени за 2,1% на годишно ниво, што е забавување во однос на август (2,5%). Основната инфлација (која ги исклучува цените на енергијата и храната) исто така се забрзала на 2,8% во септември, во однос на 2,7% во август. Министерот за дигитална трансформација, Стефан Андоновски, денеска го претстави проектот „Везилка“ – Национален центар за вештачка интелигенција (ВИ), најавувајќи го како капитален проект со историско значење за дигиталната трансформација на Македонија. Проектот, со вкупна вредност од околу 6 милиони евра, се реализира со значајна финансиска поддршка од Европската Унија, конкретно преку програмата Horizon Europe и иницијативата EuroHPC. Тој е ко-финансиран од Министерството за дигитална трансформација, а носител на проектот е ФИНКИ. „Ова е капитален проект со историско и национално значење – нова страница во дигиталниот развој на Македонија. Со ‘Везилка’, нашата држава станува активен дел од европската мрежа на центри за вештачка интелигенција. Ова е суштински чекор за нашата научна, технолошка и иновациска заедница,“ истакна министерот Андоновски. Центарот ќе функционира како придружна единица на европската ВИ фабрика „Pharos“ со седиште во Грција. Оваа врска ќе им овозможи на македонските институции, истражувачи, компании и стартапи директен пристап до европски суперкомпјутери и напредни податочни простори. Проектот „Везилка“ има јасна општествена мисија – да создаде национален екосистем за одговорна и доверлива примена на вештачката интелигенција во пет клучни области: - Јазик и култура: Системски развој на македонски јазични модели и дигитална заштита на културното наследство. - Здравство: Анализа на здравствени податоци и подобрување на медицинските услуги. - Енергетика: Оптимизација на производството и потрошувачката на енергија. - Јавна администрација: Автоматизација на процеси и зголемена транспарентност. - Земјоделие: Примена на паметни технологии за современо и одржливо производство. Покрај истражувачката функција, „Везилка“ ќе биде и центар за обука и развој на човечки капитал преку организирање тренинзи, практични проекти и едукативни програми во областа на ВИ. Авиокомпанијата Air Serbia денеска објави дека, по повеќе од три децении, повторно воспоставува директна авиолинија помеѓу Белград и Торонто. Директните летови ќе започнат од 23 мај 2026 година и ќе се одвиваат двапати неделно, секоја среда и сабота, со користење на авиони Airbus A330-200. Продажбата на билетите ќе започне на 16 октомври 2025 година. Торонто е третата дестинација на Air Serbia во Северна Америка, по веќе воспоставените линии кон Њујорк и Чикаго. Оваа рута има посебно значење, бидејќи последен пат ЈАТ (претходникот на Air Serbia) летал директно до Торонто во мај 1992 година. „Овој стратешки чекор го означува почетокот на ново поглавје во историјата на нашата компанија и претставува продолжение на економскиот, трговскиот и културниот развој на Србија. Значајноста на оваа директна линија ги надминува економските и комерцијалните размислувања, особено поради големата српска дијаспора во Торонто. Оваа рута не само што поврзува две земји, туку и две култури и две заедници“, изјави извршниот директор Марек. Марек додаде дека воспоставувањето силно присуство на северноамериканскиот пазар е клучно за остварување на визијата Белград да стане транзитен центар кој ги поврзува Европа и Северна Америка. Новата линија ќе им овозможи на патниците од Србија и целиот регион, вклучувајќи ја и Македонија, многу полесно и побрзо да стигнат до своите семејства и пријатели во Канада. Државниот завод за статистика (ДЗС) објави зголемување на бројот на туристи во Македонија. Во август, бројот на туристите достигнал 226.179, кои оствариле вкупно 846.221 ноќевање. Според анализата на ДЗС, во август, 52% од вкупниот број туристи биле странски посетители, додека домашните туристи учествувале со 48%. Сепак, домашните туристи се задржуваат подолго – тие оствариле дури 73.4% од вкупниот број ноќевања, наспроти 26.6% од странските туристи. Податоците за периодот јануари – август 2025 година покажуваат дека вкупниот број на туристи е зголемен за 6.8% во однос на истиот период лани. Клучна улога во овој раст имаат странските туристи, чиј број се зголемил за 11.6%. Истовремено, кај домашните туристи е забележано мало намалување од 1.4%. Слична е состојбата и со ноќевањата во првите осум месеци од годината. Вкупниот број ноќевања бележи раст од 1.0%, при што ноќевањата на странските туристи пораснале за 8.1%, додека кај домашните има намалување од 4.0%. Во однос на земјите од каде што дошле најмногу странски туристи во август, листата е предводена од Турција со 49.093 посетители, Србија со 10.309 туристи, Романија со 5.202 туристи и Холандија со 5.075 туристи. Регулаторната комисија за енергетика, водни услуги и услуги за управување со комунален отпад донесе Одлука со која се врши намалување на малопродажните цени на нафтените деривати во просек за 0,83 % во однос на одлуката од 6.10.2025 година. Референтните цени на нафтените деривати на светскиот пазар во споредба со претходната пресметка бележат намалување во просек: кај бензините за 3,358% и кај дизелот за 2,566%, кај екстра лесното масло за 2,450% и кај мазутот намалувањето е за 0,645%. Курсот на денарот во однос на доларот во изминатиот период по кој беа формирани цените со претходната пресметка е повисок за 0,5110%. Од 14.10.2025 година од 00:01 часот максималните цени на нафтените деривати ќе изнесуваат: - Моторен бензин (ЕУРОСУПЕР БС-95) - 73,00 (денари/литар). - Моторен бензин (ЕУРОСУПЕР БС-98) - 75,00 (денари/литар). - Дизел гориво ЕУРОДИЗЕЛ БС (Д-Е V) - 68,00 (денари/литар). - Масло за горење (Екстра лесно 1) - 67,50 (денари/литар). - Мазут (М-1 НС) - 36,661 (денари/килограм). Малопродажните цени на бензините ЕУРОСУПЕР БС-95 и ЕУРОСУПЕР БС-98 се намалуваат за 1,00 ден/лит. Малопродажните цени на ЕУРОДИЗЕЛ (Д-Е V) и на Екстра лесното масло за домаќинство на (ЕЛ-1) се намалуваат за 0,50 ден/лит. Малопродажната цена на Мазутот М-1 НС се зголемува за 0,001 ден/кг и сега изнесува 36,661 ден/кг. Од РКЕ напоменуваат дека ова се максималните цени на нафтените деривати од 00:01 часот на 14.10.2025 година. Трговците на големо и трговците на мало со нафтени деривати и горива за транспорт можат да ги формираат цените на одделни нафтени деривати и горива за транспорт и пониско од највисоките утврдени цени. Основниот кривичен суд Скопје донесе пресуда врз основа на спогодба со Основното јавно обвинителство Скопје (ОЈО) против двајца државјани на Република Србија за кривично дело „Криумчарење“. Како што соопшти Јавното обвинителство, двајцата обвинети на 1 октомври влегле во земјава преку граничниот премин „Блаце“, избегнувајќи ја царинската контрола и пренеле 2.300 штеки (23.000 кутии) цигари со косовски бандероли. Вкупната вредност на непријавената акцизна стока изнесува 3.220.000 денари. Криумчарењето било извршено со товарно возило во сопственост на правно лице од Србија, при што цигарите биле скриени во импровизирани бункери во приколката. Криумчарената стока била откриена од полициски службеници на улицата „Христијан Тодоровски Карпош“ во Скопје, каде што го забележале и контролирале камионот. Во моментот на контролата, во истото возило биле товарани и цигари со македонски бандероли. Согласно постигнатата спогодба, која е потврдена од Судот: - На обвинетите им е изречена парична казна од по 4.000 евра за секој, која треба да ја платат веднаш. - Изречена им е и казна протерување од земјата во времетраење од пет години. - Дополнително, одземени се сите криумчарени цигари, камионот со приколка, 1.300 евра кои биле пронајдени кај нив, како и два мобилни телефони. 
