Економија

Индустриското производство во ЕУ порасна за 1,8% на годишно ниво, најголем пад е забележан во Бугарија

Индустриското производство во еврозоната порасна за 0,3% во јули 2025 година во однос на претходниот месец, додека во Европската унија е забележан пораст од 0,2%, покажуваат првичните проценки на Евростат. Овој пораст следи по падот од 0,6% во еврозоната и 0,4% во ЕУ забележан во јуни 2025. На годишно ниво, индустриското производство порасна за 1,8% и во еврозоната и во ЕУ, во споредба со јули 2024 година. Во еврозоната, на месечно ниво најголем раст е забележан кај: Недолготрајните производи за широка потрошувачка (+1,5%), капиталните добра (+1,3%) и долготрајните производи за широка потрошувачка (+1,1%), додека Производството на енергија забележа значителен пад од 2,9%. Слична слика има и во целата ЕУ, каде енергијата опадна за 2,1%, додека капиталните добра и недолготрајните производи пораснаа за 0,9% и 1,3% соодветно. На месечно ниво, најголем раст во индустриското производство е забележан во: Хрватска (+2,6%), Унгарија и Словенија (по +2,1%), додека најголеми падови се регистрирани во Естонија (-5,5%), Малта (-4,7%) и Шведска (-3,9%). Во однос на јули 2024, индустриското производство во еврозоната и ЕУ е во пораст, иако не сите сектори следат исти трендови. Силен годишен раст е забележан кај: Недолготрајните производи за широка потрошувачка (+6,6% во еврозоната, +5,2% во ЕУ) и капиталните добра (+2,1% во еврозоната, +2,4% во ЕУ). На годишно ниво, највисок раст на индустриското производство имаат: Летонија (+9,8%), Ирска (+8,1%) и Шведска (+4,1%). Најголеми падови се забележани во: Бугарија (-8,3), Луксембург (-4,7%) и Словачка (-4,6%).

ДЗС: Индустрискиот промет порасна за 13,8% во јули

Државниот завод за статистика објави дека вкупниот промет во индустријата во јули 2025 година се зголемил за 13,8% во однос на јули 2024 година. Според главните индустриски групи, растот е забележан кај интермедијарните производи освен енергија (2,6%), капиталните производи (36,4%), трајните производи за широка потрошувачка (7,2%) и нетрајните производи за широка потрошувачка (2,6%). Прометот во индустријата во јули 2025, во однос на јуни истата година, бележи благо опаѓање од 0,7%, додека во периодот јануари – јули 2025 во однос на истиот период во 2024 година е зголемен за 8,1%. Прометот на домашниот пазар во јули 2025 година забележал пораст од 3,4% во однос на јули 2024 година, но во периодот јануари – јули 2025 година има опаѓање од 1,3%. За разлика од тоа, прометот на странските пазари во јули 2025 година расте за 17,4%, а во периодот јануари – јули 2025 година за 10,3%. Најголемо влијание врз порастот на вкупниот промет во јули 2025 година имаат секторите: - Производство на прехранбени производи со пораст од 12,2%. - Производство на електрична опрема со пораст од 8,1%. - Производство на моторни возила, приколки и полуприколки со импресивни 106,0%.

Зголемен прометот во услужниот сектор за 3.5% во вториот квартал

Државниот завод за статистика (ДЗС) објави дека прометот од продажбата на услуги во второто тримесечје од 2025 година бележи раст од 3.5% во споредба со истиот период минатата година. Според податоците, зголемување на прометот е забележано во сите сектори. Најголем раст е регистриран во секторот „Административни и помошни услужни дејности“, каде прометот се зголемил за 6.8%. Веднаш по него следи секторот „Објекти за сместување и сервисни дејности со храна“ со раст од 6.6%, што укажува на оживување на туризмот и угостителството во земјата.

Намалени цените на горивата, бензините и дизелот поевтини за 0,5 денари

Регулаторната комисија за енергетика, донесе Одлука со која се врши намалување на малопродажните цени на нафтените деривати во просек за 0,62 % во однос на одлуката од 9.09.2025 година. Референтните цени на нафтените деривати на светскиот пазар во споредба со претходната пресметка бележат намалување во просек: кај бензините за 0,075%, кај дизелот за 0,414%, кај екстра лесното масло за 0,058% и кај мазутот намалувањето е за 1,145%. Курсот на денарот во однос на доларот во изминатиот период по кој беа формирани цените со претходната пресметка е понизок за 0,3613%. Од 16.9.2025 година од 00:01 часот максималните цени на нафтените деривати ќе изнесуваат: - Моторен бензин ЕУРОСУПЕР БС - 95 – 75,50 денари за литар. - Моторен бензин ЕУРОСУПЕР БС - 98 – 77,50 денари за литар. - Дизел гориво ЕУРОДИЗЕЛ БС (Д-Е V) – 69,00 денари за литар. - Маслото за горење Екстра лесно 1 (ЕЛ-1) – 69,00 денари за литар. - Мазут М-1 НС – 36,740 денари за литар. Малопродажните цени на бензините ЕУРОСУПЕР БС-95 и ЕУРОСУПЕР БС-98, како и на ЕУРОДИЗЕЛ (Д-Е V) се намалуваат за 0,50 ден/лит. Малопродажната цена на Екстра лесното масло за домаќинство на (ЕЛ-1) не се менува. Малопродажната цена на Мазутот М-1 НС се намалува за 0,408 ден/кг и сега ќе изнесува 36,740 ден/кг. Од РКЕ истакнуваат дека намалувањето е резултат на пад на референтните цени на нафтените деривати на светскиот пазар, како и на понискиот курс на денарот во однос на американскиот долар.

Трамп: Порано градевме по еден брод дневно, а денес едвај еден годишно, потребен е увоз на странски експерти за обука на американските работници

Претседателот на САД, Доналд Трамп, на својата платформа Truth Social објави дека поддржува странски компании да носат свои експерти во САД со цел да ги обучуваат американските работници. Според него, ова е неопходен чекор за да се привлечат големи инвестиции во земјата и да се обнови американското производство. Во својата објава, Трамп истакна дека кога странски компании инвестираат во САД за да произведуваат комплексни производи, треба да им се дозволи привремен престој на нивниот стручен кадар. Целта е тие да го пренесат своето знаење на американските работници, кои потоа ќе продолжат сами со производството. „Ако не го направиме ова, сите големи инвестиции никогаш нема да дојдат“, напиша Трамп. Тој како примери ги наведе чиповите, полупроводниците, компјутерите, бродовите и возовите, области каде според него, САД треба да учат од другите земји или да го обноват знаењето што го имале во минатото. Претседателот посебно се осврна на бродоградбата, наведувајќи дека во минатото САД граделе по еден брод дневно, а денес градат едвај еден годишно.

Кина започна антидампинг истрага против САД поради ограничувања на извозот на чипови

Кинеското Министерство за трговија денеска објави дека започнува антидампинг истрага против Соединетите Американски Држави, поради мерките што Вашингтон ги воведе со чиповите. Оваа одлука доаѓа како одговор на серијата забрани и ограничувања кои, според Пекинг, го загрозуваат развојот на кинеската високотехнолошка индустрија. Портпаролот на Министерството изјави дека САД, со своите истраги и мерките за контрола на извозот, спроведуваат протекционистички практики кои имаат за цел да го потиснат развојот на Кина во области како што се напредните компјутерски чипови и вештачката интелигенција. „Овие практики не само што ги нарушуваат развојните интереси на Кина, туку и сериозно ја поткопуваат стабилноста на глобалниот синџир на снабдување и индустрискиот синџир на полупроводници“, изјави кинескиот портпарол. Истрагата ќе се спроведе во согласност со кинескиот Закон за надворешна трговија, со принципите на фер, непристрасност и отвореност. Министерството ги повика сите засегнати страни, вклучувајќи ги кинеските индустрии и претпријатија, активно да учествуваат. Кина нагласи дека ќе ги преземе сите неопходни мерки за да ги заштити легитимните права и интереси на своите компании, најавувајќи дека ќе следат соодветни мерки против САД врз основа на резултатите од истрагата.

Трамп е подготвен за големи санкции против Русија, но само ако НАТО престане да купува руска нафта

Претседателот на САД, Доналд Трамп, денеска испрати порака до сите членки на НАТО преку неговата социјална мрежа „TruthSocial“. Тој изјави дека е подготвен да воведе сериозни санкции кон Русија, но само под услов сите нации од Алијансата да се согласат на истото и целосно да престанат да купуваат руска нафта. Трамп го критикуваше НАТО поради, како што вели, „шокантното“ купување руска нафта од страна на некои членки. Според него, ова ја ослабува преговарачката позиција на Алијансата со Русија и ја продолжува војната. „Подготвен сум да тргнам кога и вие ќе бидете. Само кажете кога?“, напиша Трамп, додавајќи дека војната во Украина не би почнала доколку тој бил претседател во тоа време. Тој, исто така, предложи НАТО да воведе царини од 50% до 100% на Кина, што би се повлекле откако ќе заврши војната. Трамп верува дека овие мерки ќе помогнат во брзото ставање крај на „оваа смртоносна, но смешна војна“. Претседателот ја заврши својата порака со јасен ултиматум: доколку НАТО ги следи неговите предлози, војната брзо ќе заврши, а животите ќе бидат спасени. Во спротивно, тој смета дека сојузниците само го губат времето, енергијата и парите на Соединетите Држави.

САД бараат од Г7 да воведат царини за земјите што купуваат руска нафта

Секретарот Бесент од американскиот Секретаријат за трговија, за време на итен повик со министрите за финансии на земјите од Г7, го повторија барањето на претседателот Трамп, сојузниците да им се придружат на САД во воведувањето царини за земјите што купуваат руска нафта. Целта е да се запре финансирањето на војната во Украина. Амбасадорот Грир и секретарот Бесент ја истакнаа потребата од обединет економски притисок. „Само со обединети напори што ќе ги прекинат приходите кои ја финансираат воената машинерија на Путин, ќе можеме да извршиме доволен економски притисок за да му се стави крај на бесмисленото убивање“, рекоа тие во заедничката изјава. На повикот на Г7, американските претставници ја поздравија посветеноста на сојузниците за зголемување на санкциите и истражување на можностите за искористување на замрзнатите руски суверени средства за понатамошна поддршка на одбраната на Украина. „Благодарение на смелото водство на претседателот Трамп, САД веќе презедоа драматична акција против купувачите на руска нафта“, додадоа Грир и Бесент, изразувајќи надеж дека и останатите земји од Г7 ќе им се придружат во преземањето одлучни мерки во овој критичен момент.

Тендерот со јавно наддавање за трет мобилен оператор е завршен, само еден понудувач

Агенцијата за електронски комуникации (АЕК) објави дека ја завршува постапката по јавниот тендер за доделување на дозволи за користење на радиофреквенциските опсези 700 MHz, 1800 MHz и 3.х GHz. Одлуката за завршување на постапката е донесена од страна на Директорот на АЕК, врз основа на извештај од Комисијата за спроведување на јавниот тендер. Според објавениот документ, Комисијата за јавниот тендер, по спроведеното отворање на понудите на 22 август 2025 година, доставила извештај до Директорот на АЕК на 27 август 2025 година. Во извештајот е констатирано дека за овој тендер се пријавил само еден понудувач. Врз основа на оваа информација и согласно член 140 став 4 од Законот за електронските комуникации, Директорот на АЕК донесе Одлука за завршување на постапката по јавниот тендер со јавно наддавање. Одлуката влегува во сила со денот на нејзиното донесување. Законот за електронските комуникации, на кој се повикува АЕК, ги регулира процедурите за доделување на дозволи за користење на електронски комуникациски мрежи и услуги, вклучително и радиофреквенциските опсези кои се клучен ресурс за развојот на телекомуникацискиот сектор.

Бројот на туристи во првите седум месеци е зголемен за 10,2%

Државниот завод за статистика објави дека во јули 2025 година, Република Македонија забележа значителен раст во туристичката активност. Бројот на туристите достигнал 209.932, додека вкупниот број на ноќевањата изнесува 770.733. Во однос на структурата на туристите, во јули 2025 година, странските туристи сочинуваат поголем удел од 57.9%, додека домашни туристи се 42.1%. Ситуацијата е поинаква кога се во прашање ноќевањата. Домашните туристи учествуваат со 69.2% од вкупниот број ноќевања, што укажува на нивна поголема ангажираност во туристичките центри. Странските туристи оствариле 30.8% од ноќевањата. Анализата за периодот јануари – јули 2025 година во споредба со истиот период од претходната година, покажува позитивни трендови. Вкупниот број на туристи е зголемен за 10.2%. Посебно охрабрува фактот дека бројот на странските туристи забележа раст од 15.1%, иако има мало намалување од 0.1% кај домашните туристи.