Коридорот 10 е иднината на регионалната трговија и економското поврзување на Југоисточна Европа, порача заменик-претседателот на Владата и министер за транспорт Александар Николоски од Самитот за инвестиции во транспортот „Обезбедување раст и конкурентност преку поврзување“, што денеска се одржува во Солун. На самитот присуствуваат високи претставници на Европската Унија, предводени од еврокомесарот за транспорт и мобилност, Апостолис Цицикостас, како и министри од земјите од Западен Балкан и претставници на меѓународните финансиски институции.
Вицепремиерот Николоски истакна дека јасната посветеност и заедничката определба на владите на Грција, Македонија, Србија и Хрватска за инвестирање во железничкиот Коридор 10 претставува силна порака за идниот економски развој. Овој чекор, според него, дополнително ја нагласува важноста на македонската инвестиција во изградбата на брза пруга, со оглед на тоа што овој коридор е економски најжив и стратешки најзначаен во регионот. Тој додаде дека ваквиот пристап директно ќе донесе економски бенефит и долгорочна оправданост за земјава.
Покрај железничкиот сообраќај, Николоски се осврна и на патната инфраструктура, потсетувајќи дека Македонија веќе има комплетен автопат по должината на Коридорот 10 од граница до граница, каде што сега се преминува во фаза на модернизација. Во соработка со Светската банка, во тек се подготовки за брза имплементација на Интелигентни транспортни системи (ИТС), како и за подобрување и забрзување на царинските процедури. Со заокружување на овие процеси, Македонија ја надградува својата позиција и геостратешка важност како клучна раскрсница на двата паневропски транспортни коридори – Коридорот 8 и Коридорот 10. Постоечкиот странски инвеститор „Пурпласт“ започнува нов, голем инвестициски циклус во земјава, кој предвидува сериозно проширување на нивните производствени капацитети во Технолошко-индустриската развојна зона (ТИРЗ) Скопје 2.
На официјалната средба помеѓу директорот на Дирекцијата за ТИРЗ, Гоце Димовски, и извршниот директор на компанијата, Мехмет Шишманоглу, беа финализирани деталите за оваа нова инвестиција вредна 15 милиони евра. Проектот се очекува директно да придонесе за зајакнување на домашната економија преку отворање до 200 нови работни места за македонските граѓани.
За време на разговорите беа детално разгледани тековните активности на компанијата, како и конкретните чекори и динамиката според која ќе се реализира новиот инвестициски проект. Од страна на менаџментот на „Пурпласт“ беше упатена јавна благодарност до Дирекцијата за ТИРЗ за досегашната институционална поддршка и професионална соработка. Претставниците на компанијата нагласија дека одлуката за проширување е донесена врз основа на досегашните одлични резултати и позитивни искуства од работењето во Македонија, како и поради стабилноста и довербата што ја имаат во државните институции.
Новите средства ќе бидат искористени за изградба на нови погони и воведување на современи производствени линии, со што компанијата значително ќе го зголеми својот извозен капацитет и ќе ја зајакне сопствената позиција на меѓународните пазари.
Директорот на ДТИРЗ, Гоце Димовски, истакна дека ова вложување претставува клучен чекор во понатамошниот развој на „Пурпласт“, но воедно е и силен сигнал за целата деловна заедница. Според него, кога една компанија која веќе работи на домашниот пазар ќе одлучи повторно да инвестира милионски суми, тоа е најдобар и најкредибилен доказ дека државата нуди стабилно, предвидливо и конкурентно деловно окружување. Димовски порача дека Дирекцијата останува максимално фокусирана на поддршка на инвеститорите, со цел технолошко-индустриските зони да продолжат да бидат главниот мотор на индустрискиот раст и вработувањата во земјата. Турската мултинационална компанија „Џаво Отомотив“ (CAVO Otomotiv) започнува нов инвестициски проект во Технолошко-индустриската развојна зона (ТИРЗ) Тетово. Проектот беше официјално презентиран од страна на директорот на ДТИРЗ, Гоце Димовски, премиерот Христијан Мицкоски и министерот за економија и труд, Бесар Дурмиши. Инвестицијата предвидува префрлање на целокупното производство на контролни кабли за автомобилската индустрија кое компанијата во моментов го реализира во Турција и Словачка.
Според доставениот бизнис-план, вредноста на инвестицијата во првите пет години (2026–2030 година) ќе изнесува меѓу 20 и 21 милион евра. Проектот започнува како „brownfield“ инвестиција со закуп на постоечки објект од 8.000 квадратни метри, со план капацитетите да се прошират до 21.000 квадратни метри до 2028 година. Компанијата, која произведува безбедносни системи, контролни кабли и механизми за водечките светски автомобилски брендови, планира да отвори помеѓу 400 и 550 нови работни места кога ќе го достигне полниот капацитет, а проектираниот годишен извоз се очекува да достигне до 45 милиони евра.
Премиерот Мицкоски истакна дека одлуката на странскиот инвеститор да пресели дел од своето производство во земјава покажува сигурност и предвидлива економска перспектива, нагласувајќи дека фокусот останува на реалниот економски раст заснован на производство и извоз. Министерството за економија и труд потсети дека ТИРЗ Тетово е единствената зона што функционира по моделот на јавно-приватно партнерство, а министерот Дурмиши посочи дека новите вработувања ќе донесат професионален развој за локалната работна сила. Во текот на 2025 година, компаниите во ТИРЗ Тетово веќе остварија производство од 6,4 милијарди денари и извоз од речиси 9 милијарди денари, обезбедувајќи работа за 1.845 лица. Регулаторната комисија за енергетика донесе нова одлука за цените на нафтените деривати кои ќе стапат на сила од полноќ, односно од 16 јуни 2026 година. Иако малопродажните цени во просек се намалуваат за минимални 0,1%, кај одделните горива има различни поместувања. Ова главно се должи на истекот на претходната одлука за пресметка на акцизите, со што во оваа калкулација се вградени повисоките референтни износи на акцизите за бензините и дизелот.
Овој фактор ги потисна ефектите од падот на референтните цени на светскиот пазар, каде што бензините бележат намалување во просек за 2,178%, дизелот за 4,441%, екстра лесното масло за 5,099% и мазутот за 3,635%, додека курсот на денарот во однос на доларот е повисок за 0,5395%.
Како резултат на овие економски параметри, од полноќ моторниот бензин ЕУРОСУПЕР БС-95 поскапува за 1,50 денари и ќе се продава по цена од 87,50 денари за литар. Малопродажната цена на ЕУРОСУПЕР БС-98 се зголемува за 2,00 денари и ќе изнесува точно 90 денари за литар. Кај дизел горивото ЕУРОДИЗЕЛ БС има зголемување од 0,50 денари, со што неговата нова цена ќе биде изедначена со помалиот бензин и ќе изнесува 87,50 денари по литар.
Намалување на цената е регистрирано кај останатите деривати, па така Екстра лесното масло за домаќинство поевтинува за 2,50 денари и ќе чини 86,50 денари за литар. Малопродажната цена на Мазутот М-1 НС се намалува за 1,074 денари и во следниот период ќе се продава за 46,223 денари за килограм. Од Регулаторната комисија напоменуваат дека ова се највисоките утврдени вредности, а трговците на големо и на мало можат да ги формираат цените и пониско од нив. Во индустриската зона „Жабени“ во Битола свечено беше отворена новата фабрика „Брејнчајлд Производство“, инвестиција на странски капитал насочена кон еколошко производство во индустријата за кајтови и спортски крила за вода. На настанот присуствуваа премиерот Христијан Мицкоски, локалните власти од Општина Битола, сопственикот на компанијата Ралф Гросел, како и претставници на повеќе институции и бизнис секторот.
Инвестицијата е поделена на два посебни правни субјекти со специфични дејности. Првиот ентитет, „Брејнчајлд Продукција“, функционира како центар за истражување и развој со 30 вработени, каде што се дизајнираат, тестираат и изработуваат прототипи од нови еколошки материјали и технологии. Вториот ентитет е „Брејнчајлд Производство“, каде што се ангажирани 226 вработени и каде веќе се врши сериско производство на одобрените производи. Во овој погон во моментов месечно се изработуваат меѓу 900 и 1.100 спортски крила наменети за светскиот пазар, кои ги користат и професионални спортисти.
За време на посетата, премиерот Мицкоски изрази благодарност до локалната самоуправа за брзата административна реализација на проектот и најави дека во претстојниот период во Битола се очекуваат уште најмалку две нови инвестиции кои се во фаза на подготовка. Од страна на Општина Битола беше истакнато дека економскиот напредок на градот останува приоритет, со посебен фокус на инфраструктурното доуредување на Индустриската зона „Жабени“. Во изминатите неколку години зоната бележи зголемен интерес, при што на седум јавни наддавања се отуѓени над 20 градежни парцели.
Сопственикот на компанијата, Ралф Гросел, кој е меѓународен инженер и дизајнер на опрема за водни спортови, пред присутните го изрази своето задоволство од почетокот на работата. На свеченото отворање присуствуваа и пратеници, заменици-министри, претставници од општинскиот совет и директори на јавни претпријатија. Градежната активност во станбениот сектор во текот на 2025 година бележи стабилен интензитет, при што деловните субјекти и индивидуалните сопственици заедно изградиле вкупно 6.251 стан во државата, покажуваат најновите споредени податоци на Државниот завод за статистика. Сепак, статистиката открива огромни разлики во начинот на кој градат граѓаните за сопствени потреби, напроти градежните компании кои инвестираат во колективни станбени згради за продажба на пазарот.
Кога станува збор за приватната иницијатива, односно објектите градени индивидуално, граѓаните како сопственици во текот на ланската година реализирале градежни работи со вкупна вредност од околу 263,7 милиони евра (16,2 милијарди денари). Во овој сегмент се граделе вкупно 2.113 објекти, при што се завршени 2.518 станови со вкупна површина од 320.404 квадратни метри. Во овие бројки се вклучени и 92 станови во викенд-куќи со корисна површина од 11.114 квадратни метри. Она што е специфично за индивидуалната градба е пространоста, па така просечната корисна површина на овие станови изнесува 127,3 квадратни метри, а како главно јадро на овој тип градба се издвојува Полошкиот Регион.
Од друга страна, градежните компании и деловните субјекти лани завршиле далеку поголем број на станбени единици, но со значително помала квадратура. Компаниите извршиле градежни работи вредни 723,8 милиони евра (44,5 милијарди денари), подигнувајќи вкупно 1.852 објекти. Во нив се комплетирани 3.733 станови со вкупна површина од 280.644 квадратни метри, од кои огромно мнозинство или 3.677 единици веќе преминале во индивидуална сопственост на купувачите. Кај деловните субјекти, просечната корисна површина на еден стан изнесува 75,2 квадратни метри, што одговара на класичен пазарен стан, а најголем дел од овие инвестиции се концентрирани во Скопскиот Регион. Во текот на април, во Македонија се евидентирани вкупно 97.358 туристи кои оствариле 174.649 ноќевања, покажуваат најновите податоци на Државниот завод за статистика. Според статистичката структура, странските посетители продолжуваат да го сочувуваат примарниот удел во вкупниот број на туристи со 79,5% додека домашните туристи учествуваат со 20,5%. Сличен сооднос е забележан и кај остварените ноќевања, каде што 73,2% им припаѓаат на странските, а 26,8% на домашните гости.
Гледано на периодот јануари-април 2026 година, во споредба со првите четири месеци од претходната година, вкупниот број на туристи е зголемен за 3,5%. Ова зголемување главно е придвижено од странските пазари каде што е регистриран раст од 4,8%, додека кај домашните туристи е забележан минимален пад од 0,1%. Во однос на ноќевањата во овој четиримесечен период, вкупниот број бележи благ пораст од 0,3%, при што падот кај домашните гости изнесува 0,2%, а кај странските има зголемување од 0,6%.
Анализата на Државниот завод за статистика по земји на потекло открива дека најбројни меѓу странските посетители во април биле туристите од Турција, со регистрирани 11.826 доаѓања. Веднаш по нив се гостите од Германија кои оствариле 11.463 посети во текот на извештајниот месец. Од земјите во регионот, најголем број посети, односно 6.073, се евидентирани од Србија, додека на четвртото место според бројноста се наоѓаат туристите од Франција со остварени 5.695 доаѓања. Министерот за земјоделство, шумарство и водостопанство, Цветан Трипуновски, најави интензивна градежна офанзива во земјоделскиот сектор, истакнувајќи дека Скопје наскоро ќе го добие долгоочекуваниот логистичко-дистрибутивен центар. Според неговите најави, изборот на компанијата изведувач ќе се комплетира за само неколку дена, а самиот центар ќе биде целосно изграден во текот на идната година.
Овој капитален објект е дел од поширокиот проект за модернизација на македонското земјоделство, финансиран со кредит од Светска банка. Трипуновски појасни дека новата владина структура уште во летото 2024 година морала да направи итно реструктуирање на овој проект, бидејќи претходната власт за четири години постигнала поразителна реализација од под 10%. Со новата динамика, проектот конечно се придвижува од мртва точка.
Паралелно со дистрибутивниот центар, крупни промени се случуваат и во Платежната агенција (АФПЗРР). По завршувањето на тендерската постапка и изборот на фирма, до крајот на оваа година Агенцијата ќе добие нова, модерна зграда. Ова просторно проширување не е само естетско, туку претставува клучен предуслов за добивање акредитација за нови европски мерки и поефикасна распределба на субвенциите.
Министерството воведува и целосна дигитализација и ред во управувањето со ресурсите преку подготовка на сеопфатна база на земјоделско земјиште. Оваа база ќе содржи прецизен преглед на сето државно земјиште дадено под закуп, како и јасна евиденција на слободните површини, со што ќе се стави крај на злоупотребите и нефункционалноста.
Во делот на хидросистемите, Трипуновски информираше дека во рамки на проектот „Наводнување на Македонија“ веќе се подготвува теренот за почеток на изведбата на системот „Страиште“, додека за хидросистемот „Пепелиште“ се очекува изборот на изведувач да заврши најдоцна до крајот на оваа година. Македонскиот градежен сектор се соочува со сериозно забавување, откако најновите податоци на Државниот завод за статистика покажаа драстичен пад на бројот на издадени одобренија за градење. Во текот на април 2026 година, надлежните институции издале вкупно 291 одобрение за градење, што претставува остар пад од дури 38 проценти во споредба со истиот месец од претходната година.
Уште поголем и поочигледен е падот кај предвидената вредност на објектите што треба да се градат. Според официјалните статистички податоци, вкупната проценета вредност на планираните инвестиции за овој месец изнесува нешто над 4,5 милијарди денари. Оваа бројка е за дури 41,8 проценти помала во однос на истиот период лани, што јасно укажува на тоа дека инвеститорите не само што поретко бараат дозволи, туку и дека се одлучуваат за значително помали или поевтини градежни проекти.
Анализирано по структура, најголем дел од одобренијата и понатаму отпаѓаат на објекти од високоградба, каде што се евидентирани 208 дозволи или околу 71,5 проценти од вкупниот број. За објекти од нискоградба се издадени скромни 27 одобренија, додека за реконструкција на постоечки објекти се наменети 56 дозволи. Интересен е и профилот на инвеститорите кои аплицирале во овој извештаен период. Во дури 197 случаи како инвеститори се јавуваат физички лица, односно граѓани, додека деловните субјекти и градежните компании се потписници на 94 одобренија за градење.
Кога станува збор за станбениот простор, статистиката предвидува изградба на 722 нови станови, чија вкупна корисна површина ќе изнесува 65.663 квадратни метри. Гледано по региони низ државата, се забележува специфична географска рамнотежа, при што во април најголема градежна активност и најмногу одобренија за градење се регистрирани во Полошкиот Регион, каде што се издадени дури 83 дозволи за градба. Овие бројки даваат јасна слика за моменталните пазарни движења и претставуваат важен сигнал за идните економски трендови во земјава.