Економија

Индустриското производство во септември се зголеми за 2,7%

Државниот завод за статистика (ДЗС) објави дека индустриското производство во Македонија во септември 2025 година бележи раст од 2,7% во споредба со истиот месец минатата година. Клучен двигател на овој пораст е секторот Преработувачка индустрија, кадешто има зголемување од 3,1%. Најголемо влијание врз растот имаат одделите: Производство на прехранбени производи (+8,3%), Производство на електрична опрема (+8,2%) и Производство на моторни возила, приколки и полуприколки (+7,7%). Спротивно, секторот Рударство и вадење на камен бележи опаѓање од 1,7%, додека секторот Снабдување со електрична енергија, гас, пареа и климатизација е намален за 2,5%. Гледано според главните индустриски групи, забележан е пораст кај: Интермедијарни производи, освен енергија (6,0%), Капитални производи (3,0%) и Енергија (1,6%). Истовремено, опаѓање има кај Трајни производи за широка потрошувачка (5,6%) и Нетрајни производи за широка потрошувачка (0,6%). ДЗС соопшти дека кумулативното индустриско производство во периодот јануари – септември 2025 година е зголемено за 2,3% во однос на истиот период од 2024 година.

АД ЕСМ доби грант од германската КфВ банка во износ од 1,5 милиони евра за енергетска транзиција

АД ЕСМ денеска потпиша Договор за грант со германската развојна КфВ банка, со што се обезбедени 1,5 милиони евра техничка помош. Ова финансирање, обезбедено од Европската Унија, е наменето за зајакнување на внатрешните капацитети на ЕСМ и за забрзување на клучните активности во процесот на енергетска транзиција. Генералниот директор на АД ЕСМ, Лазо Узунчев, истакна дека грантот претставува стратешки камен-темелник за институционална трансформација. „За ЕСМ ова е повеќе од премин кон обновливи извори на енергија, туку сериозна посветеност да станеме модерна и комерцијално конкурентна сила на европскиот енергетски пазар. Финансирањето ќе биде алатка за зајакнување на нашите внатрешни капацитети и корпоративно управување, преку финансирање на критични иницијативи за моделирање и стратешко планирање. Овој фокус ја осигурува нашата оперативна одржливост, ја зајакнува енергетската безбедност на земјата и значително ги забрзува нашите напори за намалување на јаглеродниот отпечаток.“ изјави Узунчев. Штефан Худолин, раководител на Одделот за соработка во Делегацијата на ЕУ, нагласи дека забрзувањето на зелената транзиција е многу блиску, а земјата добива технички насоки од КфВ за да ја забрза трансформацијата на енергетскиот сектор.

Екстра лесното масло за домаќинство поскапува за два денари по литар

Регулаторната комисија за енергетика, водни услуги и услуги за управување со комунален отпад (РКЕ) донесе Одлука со која се врши зголемување на малопродажните цени на нафтените деривати во просек за 0,59% во однос на одлуката од 29.10.2025 година. Референтните цени на нафтените деривати на светскиот пазар во споредба со претходната пресметка бележат зголемување во просек: кај бензините за 3,480%, кај дизелот за 1,760%, кај екстра лесното масло за 5,965% и кај мазутот зголемувањето е за 3,830%. Курсот на денарот во однос на доларот во изминатиот период по кој беа формирани цените со претходната пресметка е понизок за 0,0496%. Од 31.10.2025 година од 00:01 часот максималните цени на нафтените деривати ќе изнесуваат: - Моторен бензин (ЕУРОСУПЕР БС-95) - 73,50 (денари/литар). - Моторен бензин (ЕУРОСУПЕР БС-98) - 75,50 (денари/литар). - Дизел гориво (ЕУРОДИЗЕЛ БС Д-Е V) - 70,00 (денари/литар). - Масло за горење (Екстра лесно 1) - 69,50 (денари/литар). - Мазут (М-1 НС) - 36,057 (денари/килограм). Малопродажната цена на Екстра лесното масло за домаќинство на (ЕЛ-1) се зголемува за 2,00 ден/лит. Малопродажните цени на бензините ЕУРОСУПЕР БС-95 и ЕУРОСУПЕР БС-98, како и на ЕУРОДИЗЕЛ (Д-Е V) и на Мазутот М-1 НС не се менуваат. Од РКЕ напоменуваат дека ова се максималните цени на нафтените деривати од 00:01 часот на 31.10.2025 година. Трговците на големо и трговците на мало со нафтени деривати и горива за транспорт можат да ги формираат цените на одделни нафтени деривати и горива за транспорт и пониско од највисоките утврдени цени.

„Лукоил Македонија“ ќе добие нов сопственик - Рускиот нафтен гигант „Лукоил“ продава компании поради американските санкции

Руската нафтена компанија „Лукоил“ објави дека добиле официјална понуда од „Гунвор Груп“ за купување на сите имоти и компании во странство во сопственост на компанијата. Од „Лукоил“ соопштија дека ја прифатиле понудата, чии клучни услови биле претходно договорени меѓу двете страни. Со прифаќањето, „Лукоил“ се обврза да не преговара со други потенцијални купувачи. Според соопштението, оваа продажба доаѓа како директен резултат на рестриктивните мерки воведени од одредени држави против компанијата и нејзините подружници. Финализирањето на обврзувачкиот договор за трансакцијата зависи од исполнувањето на неколку претходни услови, вклучувајќи го добивањето на дозвола од агенцијата на Министерството за финансии на САД, како и други применливи лиценци, дозволи и овластувања. Со оваа продажба е опфатена и македонската подружница на „Лукоил“ која има бензински пумпи низ целата држава. Оваа одлука е донесена поради воведувањето на санкции на САД кон руските компании „Лукоил“ и „Роснефт“ со цел да се принуди Русија да ја прекине војната во Украина и да склучи мировен договор.

Трамп: Кина се согласи да купи големи количини на американска соја и енергенси, ќе продолжи слободниот проток на ретки минерали

По завршувањето на азиската турнеја, американскиот претседател Доналд Трамп на социјалната мрежа Truth Social објави дека имал одлична средба со кинескиот претседател Си Џинпинг. Трамп изјави дека претседателот Си Џинпинг лично одобрил Кина да започне со откуп на големи количини на соја и други земјоделски производи од САД, што според Трамп е голема победа за американските земјоделци. Кина се согласила да го продолжи слободниот проток на ретки и критични минерали и магнети кон САД. Како многу значаен чекор, Трамп истакна дека Кина изјавила дека ќе соработува со САД за да се прекине протокот на фентанил и да се стави крај на кризата со опијати во САД. Дополнително, Кина се согласила да започне со со купување на американски енергенси, при што може да се реализира многу голема трансакција за купување нафта и гас од Алјаска.

Дизелот поскапува за 2 денари, цените на бензините остануваат исти

Регулаторната комисија за енергетика, водни услуги и услуги за управување со комунален отпад (РКЕ) донесе Одлука со која се врши зголемување на малопродажните цени на нафтените деривати во просек за 0,59% во однос на одлуката од 27.10.2025 година. Референтните цени на нафтените деривати на светскиот пазар во споредба со претходната пресметка бележат зголемување во просек: кај бензините за 2,434%, кај дизелот за 4,809%, кај екстра лесното масло за 4,463% и кај мазутот зголемувањето е за 2,651%. Курсот на денарот во однос на доларот во изминатиот период по кој беа формирани цените со претходната пресметка е повисок за 0,1149%. Од 30.10.2025 година од 00:01 часот максималните цени на нафтените деривати ќе изнесуваат: - Моторен бензин (ЕУРОСУПЕР БС-95) - 73,50 (денари/литар). - Моторен бензин (ЕУРОСУПЕР БС-98) - 75,50 (денари/литар). - Дизел гориво (ЕУРОДИЗЕЛ БС Д-Е V) - 70,00 (денари/литар). - Масло за горење Екстра лесно 1 (ЕЛ-1) - 67,50 (денари/литар). - Мазут (М-1 НС) - 36,057 (денари/килограм). Малопродажната цена на ЕУРОДИЗЕЛ (Д-Е V) се зголемува за 2,00 ден/лит. Малопродажните цени на бензините ЕУРОСУПЕР БС-95 и ЕУРОСУПЕР БС-98, како и на Екстра лесното масло за домаќинство на (ЕЛ-1) и на Мазутот М-1 НС не се менуваат. Од РКЕ напоменуваат дека ова се максималните цени на нафтените деривати од 00:01 часот на 30.10.2025 година. Трговците на големо и трговците на мало со нафтени деривати и горива за транспорт можат да ги формираат цените на одделни нафтени деривати и горива за транспорт и пониско од највисоките утврдени цени.

Нова потенцијална инвестиција на холандската компанија PWT Group BV во ТИРЗ

Дирекцијата за Технолошки Индустриски Развојни Зони (ТИРЗ) објави дека холандската компанија PWT Group BV, специјализирана за производство на висококвалитетни запчаници и менувачи, покажува интерес за потенцијална инвестиција во Македонија. Директорот на ТИРЗ, Гоце Димовски, денес оствари работна средба со високи претставници на холандскиот бизнис сектор: Питер ван дер Легте, извршен потпретседател на ВДЛ Груп, Аврам Стојчевски, генерален директор на ВДЛ Ван Хоол Македонија, и Питер ван дер Веген, генерален менаџер на PWT Group BV. Во фокусот на разговорите е разгледување на моменталната состојба на компаниите и истражување на понатамошните можности за инвестирање и проширување на нивното присуство во рамки на Технолошките Индустриски Развојни Зони. Директорот Димовски ја нагласи важноста на континуираната поддршка за сите компании во ТИРЗ, потенцирајќи ги атрактивните можности и стабилната бизнис клима што ги нуди Македонија. Тој истакна дека Владата и институциите активно работат на подобрување на условите за инвестирање, очекувајќи позитивен ефект врз националната економија. Питер ван дер Веген од PWT Group BV, долгогодишен партнер на ВДЛ групацијата, изјави дека Македонија претставува атрактивна дестинација за инвестирање поради нејзината стабилна бизнис клима. Тој појасни дека производите на PWT Group BV, кои вклучуваат надворешни и внатрешни запчаници, менувачи и пињонски вратила, се користат во најсложените апликации ширум светот, исполнувајќи исклучително високи барања за квалитет. Компанијата PWT Group BV, која користи ултрамодерни машини и најнови CNC техники, е специјализирана за тешки механички процеси. Нивните производи наоѓаат примена во бројни индустрии, вклучувајќи ја рударската, челичната, нафтената и гасната индустрија, како и индустријата за одржлива енергија. Од страна на менаџментот на ВДЛ Ван Хоол беше изразено задоволство од досегашната соработка. Тие ги презентираа своите тековни активности и идните планови, нагласувајќи ги стратешките цели за континуиран раст, унапредување на производствените процеси и креирање на нови работни места.

Македонскиот пазар на струја е стабилен - МЕМО со раст од 40% и подготовки за спојување со Грција

Македонскиот пазар на електрична енергија е стабилен, конкурентен и активно се подготвува за целосна интеграција со европскиот пазар, беше истакнато на панел-сесијата во рамки на 14. Меѓународен форум за енергија за одржлив развој (14-IFESD). Управителот на Националниот оператор на пазар на електрична енергија (МЕМО), Зоран Ѓорѓиевски, пред експертите и колегите од регионот истакна дека пазарот започнат во мај 2023 година, бележи значителен напредок и зголемена ликвидност. Ѓорѓиевски наведе дека бројот на активни учесници во тргувањето достигнал 38, вклучувајќи ги речиси сите домашни производители и снабдувачи, како и повеќето регионални трговци. До септември 2025 година, на пазарот се истргувани околу 1 TWh електрична енергија, што претставува над 21% од националната потрошувачка и импресивен раст од над 40% во однос на 2024 година, што јасно укажува на зголемена ликвидност и доверба. Постигнатите цени, според Ѓорѓиевски, реално ги одразуваат состојбите и овозможуваат Македонија да има своја референтна пазарна цена. Во контекст на европската интеграција, Ѓорѓиевски нагласи дека Македонија е во финална фаза на транспонирање на регулативата од Electricity Integration Package, по што следува сертификација од Секретаријатот на Енергетската заедница. Со новиот Закон за енергетика, МЕМО повторно е назначен како Номиниран оператор на пазарот (NEMO) за следните четири години, обезбедувајќи институционална стабилност. Клучни проекти на МЕМО се активното работење на подготовките за воспоставување Market Coupling (пазарно спојување) со Република Грција, како и финализирање на подготовките за Intraday Market, кој се очекува да биде оперативен до крајот на вториот квартал во 2026 година. Паралелно, МЕМО го развива системот за Гаранции за потекло на електрична енергија, воспоставен во април 2025 година, чија следна цел е целосно членство во Асоцијацијата на издавачки тела (AIB) во Брисел и поврзување со европскиот хаб. „Регионалната интеграција не е само технички процес, туку прашање на доверба и заедничка визија. МЕМО останува посветен на изградба на модерен, поврзан и конкурентен пазар кој ќе ја зајакне позицијата на Македонија во европската енергетска слика“, заклучи Ѓорѓиевски. На форумот, во организација на Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини, УНДП и ОН, присуствуваат над 500 учесници од 70 земји.

„Алкалоид“ дел од водечкиот фармацевтски настан CPhI во Франкфурт - планирани се повеќе од 400 средби со деловни партнери

Компанијата „Алкалоид АД Скопје“ го забележа своето 22. учество на најреномираниот светски собир во областа на фармацијата, CPhI (Convention of Pharmaceutical Ingredients). Настанот годинава се одржува од 28 до 30 октомври во Франкфурт и собра повеќе од 62.000 посетители и над 2.400 изложувачи. Тимот на „Алкалоид“ е составен од 35 претставници од различни организациски сектори, кои за време на трите саемски дена планираат повеќе од 400 деловни средби. Агендата вклучува состаноци со постојни партнери, добавувачи и нови потенцијални соработници. Генералниот директор и Претседател на УО на „Алкалоид“, Живко Мукаетов, истакна дека CPhI претставува стратешка глобална платформа за следење на најновите научни и технолошки достигнувања. „За „Алкалоид“, CPhI овозможува директен увид во најновите трендови и технологии – од вештачката интелигенција и одржливите производствени практики до нови молекули, формулации и решенија за оптимизација на глобалниот синџир на снабдување. CPhI е единствена можност за средби со постојни и потенцијални партнери.“ изјави Мукаетов. Тој додаде дека „Алкалоид“ уште во раните 2000-ти години ги препознал можностите што ги нуди овој собир за вмрежување, градење партнерства и следење на клучните трансформации во генеричката фармацевтска индустрија. CPhI, во текот на своето три и пол децениско постоење, прерасна во најголемата меѓународна фармацевтска заедница, обединувајќи стотина илјади експерти и компании кои придонесуваат кон напредокот на глобалниот фармацевтски синџир.

Турција купува од Велика Британија дваесет „Eurofighter Typhoon“ авиони во вредност од 8 милијарди фунти

Турција потпишаа договор со Велика Британија вреден 8 милијарди фунти за набавка на 20 борбени авиони „Eurofighter Typhoon“. Овој договор е потпишан во Анкара за време на првата посета на британскиот премиер Кир Стармер на Турција, кадешто се сретна со претседателот на Турција, Реџеп Таип Ердоган. Оваа зделка ќе поддржи 20.000 работни места низ цела Велика Британија во следните години, а ќе влее милијарди фунти во британската економија и ќе ги одржи производствените линии. Според Стармер, овој значаен договор со Турција е победа за британските работници, победа за британската одбранбена индустрија и победа за безбедноста на НАТО. Производството на секој авион е поделен со партнерите на европскиот конзорциум, при што повеќе од една третина (37%) од секој авион се произведува во Велика Британија.