Најновите податоци на Државниот завод за статистика (ДЗС) покажуваат дека трендот на намалување на бројот на работници во индустрискиот сектор продолжува и во текот на оваа година. Во мај, вкупниот број на работници во индустријата е намален за 2,6% во споредба со истиот месец лани. Овој негативен тренд е уште поизразен на рамниште на првите пет месеци од годинава, па така во периодот јануари-мај 2026 година, во однос на истиот период лани, бројот на вработени во индустријата бележи пад од 3%.
Анализирано по сектори, најсериозен одлив на работна сила во мај е регистриран во секторот рударство и вадење камен, каде што бројот на работници паднал за 7,3%. Клучниот сектор за македонското стопанство, преработувачката индустрија, исто така бележи намалување од 2,5%. Наспроти овие сектори, единствен позитивен придвижувач е секторот за снабдување со електрична енергија, гас, пареа и климатизација, каде што е евидентиран благ раст на бројот на работници од 1%.
Според главните индустриски групи, падот на вработеноста ги зафати речиси сите сегменти. Најголемо кратење на работни места има во групата на нетрајни производи за широка потрошувачка, каде што бројот на работници е намален за 3,6%. Кај интермедијарните производи (освен енергија) падот изнесува 2,7%, кај капиталните производи 2,6%, додека кај енергијата намалувањето е 1,6%. Најмали флуктуации се забележани во групата трајни производи за широка потрошувачка, каде што вработеноста се намалила за минимални 0,6%. Навлегувањето на еден од најголемите малопродажни брендови во светот, германскиот синџир маркети „Лидл“, во македонскиот економски простор ќе донесе суштински промени во бизнис-климата, нови стандарди во трговијата и силен поттик за домашното производство.
Ова го истакна министерот за транспорт, Александар Николоски, кој денеска присуствуваше на официјалното поставување на камен-темелникот на новиот голем објект и маркет на „Лидл“ во Струмица. Според него, вкупниот инвестициски циклус на компанијата во земјава изнесува 200 милиони евра, а најголем бенефит од овој капитал ќе имаат токму македонските земјоделци.
Вицепремиерот изрази задоволство што Струмица и целиот струмички регион стануваат центар на ваква сериозна инвестиција, нагласувајќи дека присуството на „Лидл“ е јасен сигнал за меѓународните пазари дека Македонија е сигурна и привлечна дестинација за странскиот капитал.
Николоски изјави дека Струмичкото Поле е препознатливо по производството на најубавите и најквалитетните раноградинарски производи. Тој изрази силно уверување дека менаџментот на „Лидл“, како на домашно така и на регионално ниво, веќе ги мапира и препознава овие капацитети, што ќе овозможи бројни македонски производи да се најдат на трпезите на потрошувачите ширум Европа.
Со цел ваквите капитални објекти да не заглавуваат во долги лавиринти од бирократија, туку да стануваат реалност брзо и ефикасно низ целата држава, Владата веќе презеде конкретни чекори. Николоски откри дека се направени клучни измени во Правилникот за урбанистичко планирање со кои максимално се олеснети и скратени административните процедури за изградба на големи економски и стопански капацитети.
Според најавената динамика, првите маркети на „Лидл“ во Македонија се очекува официјално да ги отворат своите врати за купувачите за само неколку месеци, односно кон крајот на оваа година, околу новогодишните празници. Собранието го усвои новиот Закон за игрите на среќа и за забавните игри, кој носи темелна реформа и досега најстроги правила во оваа дејност. Министерството за финансии соопшти дека целта на новото решение е зајакнување на контролата, сузбивање на сивата економија и перењето пари, како и далеку поголема заштита на граѓаните и младите.
Една од клучните социјални мерки во законот е воведувањето на критериумот за оддалеченост, според кој деловните простории на одредени приредувачи на игри на среќа мора да бидат лоцирани најмалку 500 метри подалеку од основните и средните училишта. Дополнително, државата го презема целосниот монопол врз интернет, електронските и лотариските игри (со исклучок на затворената томбола), кои отсега ќе се приредуваат исклучиво преку трговско друштво во 100% државна сопственост.
За првпат детално се регулираат и интернет-подарувањата (giveaway) на социјалните мрежи, за кои се воведува обврска за добивање дозвола и плаќање соодветна државна давачка. Во делот на финансиската транспарентност, се воведуваат строги меѓународни „fit and proper“ критериуми за соодветност и интегритет на сопствениците и менаџерите на обложувалниците и казината, согласно препораките на Мoneyval за спречување на финансиски злоупотреби.
Контролата на терен драстично се засилува со обврската за задолжително поставување GPS-системи за позиционирање на секој автомат, кои ќе бидат директно поврзани со Управата за јавни приходи (УПЈ). Ова ќе спречи нелегално поставување апарати кај нелиценцирани приредувачи.
Се менуваат и правилата за рекламирање – целосно се забрануваат светлечки, агресивни или надворешни реклами на објектите, како и секакви пораки кои сугерираат дека коцкањето е решение за финансиски или социјални проблеми.
Законот става крај и на практиката со иста главнина да се отвораат неограничен број објекти, па сега за секоја дополнителна лиценца ќе биде потребен кумулативен износ на основна главнина. Во меѓувреме, се задржува социјалната компонента со која меѓу 60 и 120 милиони денари од давачките од коцкање годишно ќе се доделуваат за поддршка на Црвениот крст, националните инвалидски организации и здруженијата за борба против семејно насилство. За прекршителите на новите правила, предвидени се многу повисоки глоби и проширени основи за итно одземање на лиценците. Државниот завод за статистика (ДЗС) ги објави најновите податоци за бесправно изградените објекти во земјава за 2025 година, според кои на територијата на државата се регистрирани вкупно 911 дивоградби.
Статистичките показатели јасно укажуваат дека бесправното градење е најмногу изразено кај приватните инвеститори, со оглед на тоа што дури 96,1% од сите евидентирани објекти се наоѓаат во приватна сопственост.
Анализирано според специфичниот вид на градба, најголем удел од 18,6% или точно 169 објекти отпаѓа на објектите наменети за домување, во кои освен класичните станбени згради и куќи се вбројуваат и станбено-деловните објекти, како и куќите за одмор и рекреација. Веднаш зад нив, со висок процент, се наоѓаат бесправно поставените огради кои сочинуваат 18,0% (164 објекти) од вкупниот број дивоградби.
Градежните инспектори во текот на 2025 година регистрирале и 116 деловни објекти (12,7%), 113 натстрешници (12,4%), како и 110 доградби, надградби и внатрешни адаптации на веќе постојни куќи и згради (12,1%). Помошните објекти се застапени со 106 случаи или 11,6%, а помал удел во вкупната бројка имаат гаражите со 79 случаи, летните тераси со 22 случаи, времените објекти со 17 случаи, како и минимален број на бесправно изградени скалила и класични тераси. Собранието ги усвои измените на Законот за Царинската тарифа, со кои од 1 јули 2026 година стапуваат во сила значително пониски царински стапки за 70 стоки што македонските компании ги увезуваат како суровини и репроматеријали. Како што појасни министерката за финансии, Гордана Димитриеска-Кочоска, со оваа мерка се врши целосно усогласување на домашните со царинските стапки кои важат во Европската Унија, што е дел од заложбите во Програмата за работа на Владата 2024-2028 година за зајакнување на економијата.
Главен ефект од намалувањето на царините ќе биде директното кратење на производствените трошоци на компаниите, со посебен акцент на преработувачката индустрија, автомобилскиот сектор, металопреработувачката индустрија и металургијата.
Овие измени беа подготвени во директна консултација со стопанските комори и претставуваат продолжение на реформата започната точно пред една година (на 1 јули 2025 година), кога царинските стапки за првпат беа скратени до 50% од нивото на ЕУ. Сега, со комплетното изедначување со европските правила и нормите на Светската трговска организација, се очекува домашното производство да добие сериозен извозен поттик.
Министерката Димитриеска-Кочоска истакна дека Владата испраќа јасна порака до бизнис-заедницата за градење предвидливо деловно окружување и силно партнерство. Според нејзините зборови, обезбедувањето услови за работа споредливи со оние во Европската Унија ќе им овозможи на македонските фирми да инвестираат повеќе, да отвораат нови работни места, да го зголемат девизниот прилив и да создаваат поголема додадена вредност, со крајна цел забрзување на вкупниот економски раст и подобрување на животниот стандард во државата. Министерот за земјоделство, шумарство и водостопанство, Цветан Трипуновски, и регионалната директорка на Светска банка, Карол Межеван, денеска потпишаа договор за грант во износ од 2 милиони долари. Овие неповратни средства се наменети за техничка помош, ажурирање на комплетната проектна документација и обука на корисниците, со што официјално се отвора патот за реализација на втората фаза за наводнување и третата фаза за производство на електрична енергија во рамките на проектот „Подобрување на искористувањето на водите од басенот на реката Злетовица“.
Грантот ќе го имплементира Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство преку веќе постојната единица за модернизација на земјоделството, додека краен корисник на сите активности и капацитети ќе биде ЈП Хидросистем „Злетовица“ – Пробиштип. Предвидено е овој подготвителен проект да се реализира во времетраење од 18 месеци, со почеток од 1 јули 2026 година па сè до 31 декември 2027 година.
Конечната реализација на овие две фази од хидросистемот ќе претставува клучен чекор напред за македонскиот аграр бидејќи ќе обезбеди сигурно, стабилно и одржливо наводнување на земјоделските површини во овој регион. Тоа директно ќе придонесе за зголемување на продуктивноста на македонските фармери, поквалитетни и побогати приноси, како и значително поголема конкурентност на домашните земјоделски производи на пазарите. Вицепремиерот и министер за транспорт Александар Николоски и директорката на Светска банка за Македонија, Керол Межеван, денеска потпишаа Договор за грант во износ од еден милион евра, со кој официјално започнува суштинското преструктурирање на „МЖ Транспорт“. Според Николоски, целта на оваа финансиска поддршка е создавање на целосно функционално претпријатие, спасувајќи го од банкротот и затворањето кои биле предвидени со одлуки на претходната владина гарнитура. Првите четири месеци од оваа година веќе покажуваат позитивни биланси, со забележан раст кај патничкиот и особено кај карго сообраќајот.
Во насока на модернизација, министерот најави целосна обнова на возниот парк, при што веќе е потпишан посебен договор со друга финансиска институција за набавка на најмалку пет нови електрични локомотиви за товарен превоз, а паралелно ќе се набавуваат и нови патнички возови. Трансформацијата на железничкиот сектор во државата се одвива во координација со Европската Унија, како дел од официјалниот План за раст.
Во однос на инфраструктурните проекти во главниот град, Николоски појасни дека првата линија од Градскиот воз е веќе во финална фаза. До крајот на оваа година Владата планира да го распише тендерот за изградба на втората линија од Илинден до Новата железничка станица, како и за третата линија од Ѓорче Петров до Новата железничка станица, со проекција двете траси да бидат целосно завршени до крајот на 2027 или во првата половина на 2028 година. Овие проекти се надоврзуваат на крупните инвестиции на ЈП Железница Инфраструктура за целосна промена на железничкиот лик на државата.
Што се однесува до меѓународното поврзување, првата делница од пругата кон Бугарија на Источното крило на Коридорот 8 беше пуштена во функција минатиот јануари, на втората фаза моментално активно се работи по потпишувањето на анексот за финалниот рок, додека за третата фаза веќе е објавен тендерот за надзор и наскоро се очекува распишување на тендерот за градба.
Паралелно со ова, во рамки на Планот за раст се развива и Западното крило на Коридорот 8 кон Албанија кое ќе се гради етапно на релациите Скопје–Јегуновце–Тетово–Гостивар, потоа од Гостивар до Кичево, и на крај од Кичево преку Охрид и Струга до границата со Албанија. Како заокружување на оваа стратешка визија, Николоски додаде дека веќе се финализираат и документите за изградба на брза пруга по должината на Коридорот 10, со што Македонија ќе стане клучна железничка раскрсница во регионот. Премиерот Христијан Мицкоски на денешната собраниска седница за пратенички прашања најави дека стратешките хидропроекти „Чебрен“ и „Галиште“ ќе бидат клучните драјвери на македонската економија. Вредноста на овој повеќенаменски проект се проценува помеѓу 1 милијарда и 300 милиони до 1 милијарда и 500 милиони евра. Според Мицкоски, со него драматично ќе се зајакне позицијата на Македонија, која како држава нема излез на море, па токму овие огромни акумулации ќе бидат нашата главна стратешка предност во услови на глобални климатски промени.
Премиерот појасни дека во игра се два спротивставени правни концепти за реализација: јавно-приватно партнерство со странски инвеститор или пак државата сама да го гради преку синдикат на меѓународни заемодаватели. Мицкоски истакна дека се залага за вториот концепт, односно АД ЕСМ самостојно да го реализира проектот со поддршка од големи светски финансиски институции како Светска банка и Европската инвестициска банка, со кои веќе се водат сериозни разговори за обезбедување кредити со доволен грејс-период додека трае градбата.
Моментално се работи на ажурирање и спојување на претходните физибилити студии во една со цел да отпочне процесот. Проектот нема да биде само енергетски објект, туку ќе обезбеди огромни количини вода за наводнување на Тиквешкото Поле и целосно ќе го заживее и трансформира Мариовскиот крај во голем туристички центар.
Во однос на пошироката енергетска слика, премиерот презентираше податоци според кои во април оваа година домашното производство покрило рекордни 88,8 % од вкупната потрошувачка, со крајна цел Македонија до крајот на мандатот да стане нето-извозник на струја. Тој додаде дека состојбата во ЕСМ е успешно консолидирана и од наследениот минус од 150 милиони евра компанијата сега оди во позитива, а акумулациите се пополнети до 80 % во ек на сезона на наводнување.
Паралелно со ова, Мицкоски најави дека следната година завршува гасниот интерконектор со Грција, објавен е тендерот за интерконекторот со Србија, пуштен е продуктиводот со ОКТА, а интензивно се заживуваат и внатрешните гасоводи и далноводи со соседите со цел државата да стане клучна енергетска раскрсница на Балканот. По повод две години од работењето на актуелното раководство на Дирекцијата за технолошки индустриски развојни зони (ТИРЗ), директорот Гоце Димовски и министерот Тимчо Муцунски ги презентираа клучните економски резултати, како и стратешките приоритети на институцијата за претстојниот период.
Во рамки на билансот за изминатите две години, Димовски информираше дека се започнати и реализирани нови инвестициски циклуси со вкупна вредност од 300 милиони евра. Овие проекти, кои носат современи технологии и висока додадена вредност, предвидено е да отворат над 3.000 нови работни места и значително да го зголемат македонскиот извозот.
Економскиот тренд продолжува со најава за нови вложувања, откако три мултинационални компании веќе донеле интерни одлуки за влез во зоните. Според нивните бизнис-планови, овие нови инвестиции во сите фази ќе достигнат вредност од 200 милиони евра и ќе креираат дополнителни 1.500 работни места за македонските граѓани.
Покрај економските показатели, на прес-конференцијата беше ставен акцент и на институционалното зајакнување и транспарентноста. Директорот на ДТИРЗ потенцираше дека менаџментот успеал да изгради професионална и отчетна институција. Како директна потврда за тоа го посочи најновиот извештај на Државната комисија за спречување на корупцијата (ДКСК) за 2025 година. Според антикорупционерите, Дирекцијата за ТИРЗ е оценета со високи 85 проценти усогласеност со стандардите за имплементација на системот за интегритет, со што институцијата се позиционираше на високото второ место во целата држава. 
