Македонската економија во вториот квартал од 2026 година забележа реален раст од 4,3%, покажуваат податоците на Државниот завод за статистика. Растот е еден од најдобрите квартални резултати во изминатите две и пол години, а според Министерството за финансии, позитивниот тренд е поддржан од повеќе сегменти на економијата.
Министерката за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска оцени дека континуитетот на растот покажува оти економските политики даваат резултати, при што најави продолжување на инвестициите, капиталните проекти и поддршката за приватниот сектор.
Бруто-инвестициите во вториот квартал се зголемиле за 16,5%, додека извозот на стоки и услуги е повисок за 10,4%.
Најизразен раст е регистриран во градежништвото, кое во вториот квартал пораснало за 21,9%. Позитивни движења има и во преработувачката индустрија, трговијата, транспортот и угостителството.
Растот од 4,3% е остварен во услови на умерена економска активност во Европа, глобални неизвесности и геополитички ризици.
Според податоците наведени од Министерството за финансии, македонскиот економски раст во вториот квартал е значително над просекот на Европската Унија од 1,2% и еврозоната од 1%.
Димитриеска-Кочоска посочи дека економијата постепено ја зголемува динамиката на раст, но оцени дека постигнатото не е доволно и дека фокусот треба да остане на инвестициите, капиталните проекти и создавањето услови за домашни и странски инвестиции.
„Од раст од 1,6% во првиот квартал од 2024 година, денес сме на 4,3%. Тоа значи дека не зборуваме за еден добар квартал, туку за континуитет, за економија која расте и постепено добива сила“, истакна министерката за финансии. Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини Сања Божиновска беше главен говорник на Шестиот самит во Солун во организација на „The Economist“. На самитот посетен од високи претставници од бизнисот и политиката во регионот, таа порача дека Македонија од пасивна крајна точка се трансформира во активен транзитен коридор на енергетската карта на Југоисточна Европа.
На панелот посетен од меѓународни претставници, меѓу кои и специјалниот пратеник за енергетика на САД Џошуа Волц и министрите за енергетика на Грција и Бугарија, Ставрос Папаставру и Ива Петрова, Божиновска ја истакна важноста на приклучувањето кон Вертикалниот гасен коридор, оценувајќи го како историски чекор кон прекин на 30-годишната целосна зависност од само една гасна рута.
Во однос на конкретните инфраструктурни проекти, министерката информираше за динамиката на клучните енергетски врски:
Интерконектор со Грција: Проектот со вкупна должина од 123 километри (68 километри на македонска територија) напредува според планот, а неговото пуштање во функција се очекува во 2027 година. Со ова се овозможува пристап до ЛНГ терминалите во Ревитуса и Александруполис.
Врска со Србија: Со паралелниот развој на гасоводната линија кон Србија се креира западнобалкански крак кој го поврзува југот со Централна и Источна Европа.
Електроенергетско поврзување: Во тек се активности за комплетирање на Коридорот 8 преку интерконекцијата Битола-Елбасан, како и развој на новата интерконекција со Бугарија и надградба на постојната со Грција.
Новата гасна инфраструктура се дизајнира со можност за иден транспорт на водород, што е во согласност со европските цели за декарбонизација и поддршка на инвестициите во обновливи извори на енергија. Вкупната вредност на извозот на стоки од Македонија во периодот јануари-јули оваа година достигна над 5,1 милијарда евра, што претставува пораст од 8,4 проценти во однос на истиот период од претходната година.
Според претходните податоци на Државниот завод за статистика, во истиот седуммесечен период вредноста на увезената стока изнесува над 7,1 милијарда евра, бележејќи зголемување од 7,9 проценти во споредба со периодот јануари-јули минатата година.
Во структурата на извозот според Стандардната меѓународна трговска класификација, најголемо учество имаат катализаторите на носачи со благородни метали или нивни соединенија, сетовите на проводници за палење за возила, авиони или бродови, како и деловите на седишта.
На страната на увозот, најзастапени се платината и легурите на платина (необработени или во прав), останатите метали од платинската група, нафтените масла и маслата добиени од битуменозни минерали, како и моторните возила за превоз на лица.
Земјите членки на Европската Унија учествуваат со 58,7 проценти во вкупната надворешнотрговска размена. Според обемот на трговија, најзначајни партнери на земјава се Германија, Велика Британија, Кина, Грција и Србија, кои заедно покриваат 49,4 проценти од вкупната размена. Според проценетите податоци на Државниот завод за статистика, бруто-домашниот производ (БДП) во второто тримесечје забележа стапка на раст од 4,3 проценти во споредба со истиот период од минатата година. Според сезонски и календарски прилагодените податоци, растот на домашната економија изнесува 4 проценти.
Овој значителен економски скок се должи пред сè на силната активност во градежниот сектор, каде што е регистриран раст од 21,9 проценти. Позитивен придонес од 5,1 процент е забележан и во секторите за уметност, забава, рекреација и останати услужни дејности.
Податоците на ДЗС покажуваат дека финалната потрошувачка во второто тримесечје оствари номинален раст од 7 проценти, со што зафаќа доминантно учество од 83,2 проценти во структурата на БДП.
Во истиот период, бруто-инвестициите забележаа висок номинален раст од 14,5 проценти, што главно произлегува од зголемувањето на инвестициите во основни средства. Според најновите податоци на Државниот завод за статистика, индустриското производство во јули бележи зголемување од 1,3 проценти во споредба со истиот месец од минатата година.
Главниот двигател на позитивниот резултат е преработувачката индустрија, каде што е евидентиран раст од 3,4 проценти.
Најголем придонес за растот во преработувачкиот сектор има силниот скок на производството во неколку клучни индустриски гранки. Производството на други неметални минерални производи бележи раст од 85 проценти, фармацевтскиот сектор бележи скок од 15,6 проценти, додека кај производството на пијалаци е забележан пораст од 14,1 процент. Позитивни резултати има и кај тутунската, хемиската и индустријата за гума и пластика.
На спротивната страна, во секторот снабдување со електрична енергија, гас, пареа и климатизација е регистриран пад од 19,5 проценти, а во рударството и вадењето камен намалување од 5,9 проценти.
Според главните индустриски групи, во јули пораст е забележан кај интермедијарните производи од 9,2 проценти и нетрајните производи за широка потрошувачка од 3,1 процент, додека падот кај категоријата енергија изнесува 22,2 проценти. Според најновите податоци на Државниот завод за статистика, стапката на слободни работни места во второто тримесечје од оваа година изнесувала 2,17 проценти. Пазарот на труд покажа најголема побарувачка во секторот на услуги и продажба, каде што се евидентирани 2.980 слободни работни места.
Гледано по региони, Скопскиот Регион предничи во земјава со највисока стапка на слободни работни места од 2,30 проценти.
Анализирано по дејности, највисока стапка на слободни работни места од 6,23 проценти е забележана во секторот за сместување и послужување храна. На спротивната страна, најниска стапка од 0,38 проценти е евидентирана во секторот за снабдување со електрична енергија, гас, пареа и климатизација.
Според големината на деловните субјекти, најголема потреба од нови работници имаат малите и средните претпријатија. Компаниите кои бројат од 10 до 49 вработени бележат највисока стапка на слободни работни места во износ од 3,20 проценти. По повод 28 Август - Денот на рударите, министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, Сања Божиновска, упати честитка и порака до сите рудари, геолози, инженери и работници во секторот. Таа истакна дека во средиштето на рударската индустрија отсекогаш бил и мора да остане човекот, неговото достоинство и неговата безбедност на работното место.
Во своето обраќање, министерката презентираше конкретни показатели за значењето на оваа гранка. Во 2025 година се произведени 130.174 тони бакарен, оловен и цинков концентрат, при што рударството учествувало со 10,9 проценти во индустриското производство и 2,8 проценти во вкупниот извоз на земјата.
Исто така, во 2025 година се наплатени рекордни 1,22 милијарди денари од концесиски надоместоци. Овој позитивен тренд продолжува и во 2026 година, каде само во првите шест месеци се собрани речиси 574 милиони денари - повеќе од двојно во споредба со истиот период од 2024 година. Од овие средства, 78 проценти одат директно во буџетите на општините каде што се врши експлоатацијата за изградба на патишта, водоводи и училишта.
Министерката најави дека се подготвуваат нови законски решенија за рударство и геолошки истражувања, како и долгорочна Стратегија за минерални суровини. Целта е воспоставување на попредвидлива регулатива, построги еколошки стандарди според европските практики и задолжителна рекултивација на земјиштето по завршувањето на експлоатацијата.
Таа потенцираше дека државата нема да дозволи развој по секоја цена и дека за неодговорното работење и непочитувањето на безбедноста на работниците нема да има никаков компромис.