Во текот на април, во Македонија се евидентирани вкупно 97.358 туристи кои оствариле 174.649 ноќевања, покажуваат најновите податоци на Државниот завод за статистика. Според статистичката структура, странските посетители продолжуваат да го сочувуваат примарниот удел во вкупниот број на туристи со 79,5% додека домашните туристи учествуваат со 20,5%. Сличен сооднос е забележан и кај остварените ноќевања, каде што 73,2% им припаѓаат на странските, а 26,8% на домашните гости.
Гледано на периодот јануари-април 2026 година, во споредба со првите четири месеци од претходната година, вкупниот број на туристи е зголемен за 3,5%. Ова зголемување главно е придвижено од странските пазари каде што е регистриран раст од 4,8%, додека кај домашните туристи е забележан минимален пад од 0,1%. Во однос на ноќевањата во овој четиримесечен период, вкупниот број бележи благ пораст од 0,3%, при што падот кај домашните гости изнесува 0,2%, а кај странските има зголемување од 0,6%.
Анализата на Државниот завод за статистика по земји на потекло открива дека најбројни меѓу странските посетители во април биле туристите од Турција, со регистрирани 11.826 доаѓања. Веднаш по нив се гостите од Германија кои оствариле 11.463 посети во текот на извештајниот месец. Од земјите во регионот, најголем број посети, односно 6.073, се евидентирани од Србија, додека на четвртото место според бројноста се наоѓаат туристите од Франција со остварени 5.695 доаѓања. Министерот за земјоделство, шумарство и водостопанство, Цветан Трипуновски, најави интензивна градежна офанзива во земјоделскиот сектор, истакнувајќи дека Скопје наскоро ќе го добие долгоочекуваниот логистичко-дистрибутивен центар. Според неговите најави, изборот на компанијата изведувач ќе се комплетира за само неколку дена, а самиот центар ќе биде целосно изграден во текот на идната година.
Овој капитален објект е дел од поширокиот проект за модернизација на македонското земјоделство, финансиран со кредит од Светска банка. Трипуновски појасни дека новата владина структура уште во летото 2024 година морала да направи итно реструктуирање на овој проект, бидејќи претходната власт за четири години постигнала поразителна реализација од под 10%. Со новата динамика, проектот конечно се придвижува од мртва точка.
Паралелно со дистрибутивниот центар, крупни промени се случуваат и во Платежната агенција (АФПЗРР). По завршувањето на тендерската постапка и изборот на фирма, до крајот на оваа година Агенцијата ќе добие нова, модерна зграда. Ова просторно проширување не е само естетско, туку претставува клучен предуслов за добивање акредитација за нови европски мерки и поефикасна распределба на субвенциите.
Министерството воведува и целосна дигитализација и ред во управувањето со ресурсите преку подготовка на сеопфатна база на земјоделско земјиште. Оваа база ќе содржи прецизен преглед на сето државно земјиште дадено под закуп, како и јасна евиденција на слободните површини, со што ќе се стави крај на злоупотребите и нефункционалноста.
Во делот на хидросистемите, Трипуновски информираше дека во рамки на проектот „Наводнување на Македонија“ веќе се подготвува теренот за почеток на изведбата на системот „Страиште“, додека за хидросистемот „Пепелиште“ се очекува изборот на изведувач да заврши најдоцна до крајот на оваа година. Македонскиот градежен сектор се соочува со сериозно забавување, откако најновите податоци на Државниот завод за статистика покажаа драстичен пад на бројот на издадени одобренија за градење. Во текот на април 2026 година, надлежните институции издале вкупно 291 одобрение за градење, што претставува остар пад од дури 38 проценти во споредба со истиот месец од претходната година.
Уште поголем и поочигледен е падот кај предвидената вредност на објектите што треба да се градат. Според официјалните статистички податоци, вкупната проценета вредност на планираните инвестиции за овој месец изнесува нешто над 4,5 милијарди денари. Оваа бројка е за дури 41,8 проценти помала во однос на истиот период лани, што јасно укажува на тоа дека инвеститорите не само што поретко бараат дозволи, туку и дека се одлучуваат за значително помали или поевтини градежни проекти.
Анализирано по структура, најголем дел од одобренијата и понатаму отпаѓаат на објекти од високоградба, каде што се евидентирани 208 дозволи или околу 71,5 проценти од вкупниот број. За објекти од нискоградба се издадени скромни 27 одобренија, додека за реконструкција на постоечки објекти се наменети 56 дозволи. Интересен е и профилот на инвеститорите кои аплицирале во овој извештаен период. Во дури 197 случаи како инвеститори се јавуваат физички лица, односно граѓани, додека деловните субјекти и градежните компании се потписници на 94 одобренија за градење.
Кога станува збор за станбениот простор, статистиката предвидува изградба на 722 нови станови, чија вкупна корисна површина ќе изнесува 65.663 квадратни метри. Гледано по региони низ државата, се забележува специфична географска рамнотежа, при што во април најголема градежна активност и најмногу одобренија за градење се регистрирани во Полошкиот Регион, каде што се издадени дури 83 дозволи за градба. Овие бројки даваат јасна слика за моменталните пазарни движења и претставуваат важен сигнал за идните економски трендови во земјава. Трасата е исклучително предизвикувачка поради суровиот и непристапен планински терен, што бара примена на врвни инженерски решенија. На оваа релативно кратка делница се градат дури 29 мостови, 15 тунели, шест надвозници и три подвозници, а проектот опфаќа и комплетна изградба на три нови модерни железнички станици во Кратово, Романовце и Гиновце. Највпечатливиот дел од целиот проект се мостовите, кои во јавноста веќе се опишуваат како вистинско инженерско чудо. Највисокиот бетонски столб што се издигнува на трасата достигнува неверојатна висина од 61 метар. За илустрација, тоа е повеќе од двојно повисоко од просечна осумкатна зграда, односно во урбана средина овој столб би изгледал како облакодер од речиси дваесет ката.
Комплексноста на оваа траса најдобро се гледа преку сувите бројки кои звучат неверојатно за домашни стандарди. На овој потег интензивно се градат дури 29 мостови и 15 тунели, како и шест надвозници и три подвозници. Министерот Николоски посочи дека дел од мостовите претставуваат вистинско инженерско чудо, со огромни столбови чија висина достигнува дури 61 метар. За споредба, тоа е двојно повисоко од просечна осумкатна зграда, односно висината на овие столбови одговара на облакодери од 20 ката доколку би се наоѓале во урбана средина. Во целата траса се вградуваат десетици илјади тони арматура и огромни 125.000 кубни метри бетон, што јасно говори за габаритноста на градежниот зафат.
И покрај екстремно тешката конфигурација на теренот, проектираното решение ќе овозможи возовите на оваа делница да сообраќаат со брзина од 100 до 120 километри на час. Во рамките на овој проект се градат и три сосема нови железнички станици во Кратово, Романовце и Гиновце. Според последните податоци од терен, конструктивните работи веќе достигнале напредок од 31 процент, додека вкупната финализација на оваа втора фаза изнесува 36 проценти. Амбициозниот план на надлежните е по оваа пруга да оперираат првите возови веќе до октомври 2028 година.
Овој проект не е важен само за патничкиот и стоковниот транспорт, туку има огромна геостратешка тежина бидејќи претставува дел од Коридорот 8 (источно крило). Овој патен и железнички правец е официјално прогласен од страна на НАТО за втор најзначаен безбедносен коридор во Европа, кој ја поврзува Македонија со Бугарија и излегува директно на Црното Море. Токму поради ова, меѓународните партнери покажуваат силна посветеност, па веќе се обезбедени грантови и сериозна финансиска поддршка од Европската инвестициска банка (ЕИБ) и Европската банка за обнова и развој (ЕБОР) за следната, трета делница. Веќе е објавен тендер за избор на Надзорен орган, а во следните неколку недели, во соработка со европските фондови, ќе се објави и големиот меѓународен тендер за изведба на последната фаза до бугарската граница. Една од најголемите македонски прехранбени компании и лидер во домашното производство на храна, „Витаминка“ АД Прилеп, официјално заокружи 70 години од своето постоење. Овој импозантен јубилеј ја потврдува позицијата на компанијата како носечки столб на домашната економија и бренд кој со генерации е присутен во секое македонско семејство.
По повод седумдесетгодишнината, компанијата организираше свечен корпоративен настан на кој присуствуваа бројни претставници на државни институции, деловни партнери и долгогодишни соработници, на кои им беа доделени специјални признанија како знак на благодарност за нивниот придонес во растот на овој индустриски гигант.
Следејќи ги најмодерните глобални економски трендови, „Витаминка“ на овој настан премиерно го претстави и својот Извештај за одржливост за 2025 година, со што потврди дека е во чекор со светските стандарди преку целосно усогласување со таканаречените ESG практики кои се однесуваат на заштитата на животната средина, социјалната одговорност и корпоративното управување.
Приказната за „Витаминка“ е приказна за континуиран успех кој одамна ги надмина границите на нашата држава. Во текот на изминатите седум децении, малата фабрика од Прилеп се трансформираше во моќна меѓународна корпорација чии производи денес се извезуваат и се присутни на пазарите во над 30 земји ширум светот, правејќи ја компанијата еден од најдобрите македонски амбасадори на глобално ниво. Зад ваквиот историски успех стојат постојани и милионски инвестиции во современи производствени погони, развој на иновативни рецептури и постојано подигнување на контролата на квалитетот, но пред сè посветеноста на неколку генерации вработени. Македонија е на чекор до донесување конечна одлука самостојно, како држава, да го изгради амбициозниот хидроенергетски комплекс Чебрен и Галиште на Црна Река. Овој стратешки пресврт го најави премиерот Христијан Мицкоски, истакнувајќи дека по децении неуспешни обиди за јавно-приватно партнерство и бројни сомнежи во процесите, Владата направила детални пресметки кои покажуваат дека државата треба да „стисне заби“ и сама да инвестира во овој историски проект.
Финансиската конструкција за мега-проектот, чија вредност се проценува на околу 1,5 милијарди евра, се планира да се обезбеди преку формирање синдикат на меѓународни финансиски институции и евтини заеми, а разговорите веќе се во тек со цел поставување на камен-темелник уште во текот на следната година.
Потребата од ваков чекор доаѓа по неверојатна историја на неуспеси, бидејќи идејата за овој хидроенергетски систем датира уште од првите физибилити студии во далечната 1964 година. Во изминатите три децении од независноста на земјава, речиси и да немаше влада која не се обиде да го реализира проектот, што резултираше со дури 14 пропаднати меѓународни тендери и јавни повици. Последното големо разочарување се случи со претходниот тендер кога концесијата за изградба првично ја доби грчка компанија, но и тој процес заврши без успех, оставајќи го Чебрен на хартија како симбол на неисполнетите енергетски потенцијали на земјата.
Реализацијата на овој комплекс, лоциран во клисурниот дел на Црна Река над постоечката хидроцентрала Тиквеш, не претставува само енергетски туку и врвен водостопански приоритет во ера на изразени климатски промени. Проектот првично беше замислен како систем со моќна реверзибилна хидроцентрала со инсталиран капацитет од најмалку 333 мегавати и импозантна брана од околу 192 метри, што би ја направило една од највисоките во светот. Сепак, како што нагласуваат владините претставници и експертите од АД ЕСМ, примарниот предизвик во денешни услови не е само производството на електрична енергија, туку обезбедувањето на два огромни нови резервоари за питка вода кои ќе бидат од критично значење за целиот регион.
Овие две нови вештачки акумулации ќе делуваат како клучни стабилизатори за наводнување на тиквешкиот регион, каде што во моментов под постоечкиот систем на ХЕЦ Тиквеш се наводнуваат околу 60 илјади хектари првокласно земјоделско земјиште. Обезбедувањето континуиран прилив на вода е од витално значење за локалните фармери кои главно се занимаваат со лозарство и производство на вино, а чиј род честопати е загрозен поради летните суши и недостатокот на вода во клучните периоди од годината.
Дополнително, новите езера во еколошки зачуваниот дел на Мариово ќе отворат огромни можности за развој на алтернативниот туризам, привлекувајќи приватни инвестиции за придружни содржини во овој недоволно развиен предел. Компанијата „Макпрогрес“ денеска свечено ја пушти во употреба новата современа фабрика за вафли и кондиторски производи на добро познатиот бренд „Винчини“ во Виница. Станува збор за голема инвестиција вредна 8,5 милиони евра, која дополнително ќе ја зајакне позицијата на компанијата како еден од столбовите на македонската прехранбена индустрија. Новиот погон располага со две најсовремени производствени линии кои ќе овозможат зголемување на вкупниот капацитет за околу 30 проценти, со фокус на проширување на извозните активности.
На свеченото отворање и работниот состанок со менаџерскиот тим присуствуваше висока владина и бизнис делегација, предводена од премиерот Христијан Мицкоски, министерот за транспорт Александар Николоски, заменик-министерот за економија и труд Марјан Ристески, претседателот на Стопанската комора Бранко Азески и градоначалникот на Општина Виница, Митко Костадиновски.
Премиерот Мицкоски изјави дека е импресиониран од развојот на компанијата, нагласувајќи дека патот од скромен семеен бизнис до регионален гигант со годишен промет од над 40 милиони евра е вистински доказ за успехот на домашната економија. Тој додаде дека Владата ќе даде максимална поддршка за ваквите бизниси, со оглед на тоа што дури 80 проценти од вкупното производство на „Макпрогрес“ е наменето за извоз на странските пазари.
Оваа капитална инвестиција носи и директен импулс за локалната економија преку создавање на нови работни места. Со самиот старт на производството веднаш се вработени 40 лица, а менаџментот најави дополнителни 40 вработувања во текот на следната година. Заменикот-министер Ристески и градоначалникот Костадиновски потенцираа дека ваквите проекти се клучни за економскиот раст на Виница и целиот регион, правејќи ја општината привлечно место за нови вложувања.
Генералниот директор на „Макпрогрес“, Глигор Цветанов, упати благодарност до вработените, партнерите и институциите кои го поддржаа овој крупен проект, потенцирајќи дека новата фабрика е резултат на заеднички труд, посветеност и силна верба во иднината на брендот. Авиосообраќајот во Европа достигна пресвртна точка. По повеќе од пет години континуиран раст и закрепнување од ковид-кризата, во април 2026 година е забележан првиот пад на бројот на патници на европските аеродроми. Според најновиот извештај на ACI EUROPE, патничкиот сообраќај на европската мрежа се намалил за 0,7% во споредба со истиот месец минатата година.
Овој пад, иако минимален, става крај на позитивниот тренд кој започна во април 2021 година. Главните причини за ваквиот резултат се воениот конфликт на Блискиот Исток кој силно се одрази врз пазарите надвор од ЕУ, штрајковите на аеродромите во Германија, како и тоа што велигденските празници оваа година делумно се паднаа во март.
Додека големите европски центри ги чувствуваат последиците од кризата, македонските аеродроми бележат извонредни резултати. Македонија се најде во самиот врв во групата на земји надвор од ЕУ со импресивен раст на патничкиот сообраќај од дури 30,6% во споредба со април минатата година. Во оваа зона, одличен раст имаат и Албанија со 25,3% и Молдавија со 24,6%. Од друга страна, најголем пад во овој пазар има Израел со 73,4%, како и Турција со минус од 5,1%.
Поединечно по аеродроми, Скопскиот аеродром се издвојува како еден од најдинамичните во категоријата на средни аеродроми, каде што е забележан скок на бројот на патници од 31,1%.
Во рамките на пазарот на Европската Унија, сликата е поделена. Аеродромите во Шпанија бележат раст од 3,7%, а во Италија од 2,2%. Најдрастичен пад меѓу големите економски сили има во Германија, каде што поради седумдневните штрајкови сообраќајот се намалил за 8,5%, а пад бележат и Велика Британија со 2,1% и Франција со 0,9%. Рекордери по раст во ЕУ се аеродромите во Словачка со огромни 125,2%, додека Кипар бележи најголем пад од 16,1%.
Генералниот директор на ACI EUROPE, Оливие Јанковец, нагласува дека геополитичката нестабилност почнува сериозно да влијае врз растот, но предупредува и на нов голем проблем. Најголема загриженост во моментов предизвикуваат сериозните застои и метежи на пасошките контроли поврзани со новиот Шенген систем за влез и излез (EES). Доколку властите не покажат флексибилност, Јанковец предупредува дека хаосот за патниците дополнително ќе се зголеми во летните месеци, што може да нанесе огромна штета на репутацијата на Европа како туристичка дестинација. Угостителските услуги во земјава продолжуваат со трендот на благ пораст. Според најновите статистички податоци, цените на угостителските услуги во мај 2026 година бележат минимален раст од 0,1% во споредба со април.
Ова месечно зголемување главно се должи на повисоките трошоци во дел од групите на пијалаци. Статистиката покажува дека во мај најмногу пораснале цените на безалкохолните пијалаци, кои бележат скок од 1,4% во однос на април, додека кај алкохолните пијалаци е забележан минимален раст од 0,1%. Од друга страна, во групите на храна и ноќевања владее целосна стабилност, односно кај нив не се забележани никакви промени на цените.
Гледано на подолг рок, рестораните и кафулињата стануваат сè поскапи за разлика од минатата година. Споредено со мај лани, цените на угостителските услуги во мај 2026 година се зголемени за 2,6%.
Овој нагорен тренд е уште поизразен низ анализата на првите пет месеци од годинава. Во периодот од јануари до мај 2026 година, во споредба со истиот период од минатата година, угостителските услуги поскапеле за 2,9%. Дополнително, ако се направи споредба со крајот на минатата година, односно со декември 2025 година, зголемувањето на цените изнесува 0,7%, што потврдува дека угостителскиот сектор бележи континуиран раст од почетокот на оваа година. 
