Уникатниот македонски рубин и официјално е заштитен како национален полускапоцен камен, со што државата за првпат добива сопствен, институционално заштитен минерален симбол. Процесот за негова заштита започна во септември 2025 година, а по комплексен и детален потфат кој бараше интензивна меѓуинституционална координација, постапката деновиве и формално е заокружена со донесување на соодветното решение.
Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, Сања Божиновска, објави дека со овој чин македонскиот рубин добива статус на заштитено национално минерално наследство и станува трајно обележје на националниот идентитет. Таа упати благодарност до Геолошкиот завод и Државниот завод за индустриска сопственост за посветената работа на стручната документација.
Министерката најави дека ова е само почеток на поширока стратегија, бидејќи во претстојниот период Министерството ќе започне постапки за заштита и на други уникатни минерални богатства во државата, со посебен фокус на одредени специфични видови на македонски мермер.
Овој успех од исклучителен јавен интерес беше реализиран и благодарение на високата општествена одговорност на Дејан Шкартов – Деко, долгогодишен промотор и преработувач на овој полускапоцен камен. Тој доброволно отстапи од своите претходно стекнати права врз рубинот, ставајќи го државниот интерес пред личниот, со цел минералот да стане национално добро достапно за сите граѓани и идни генерации.
Во рамките на Министерството, во процесот активно учествуваа државните советници Филип Петровски и Анита Петровска Рајковиќ, заедно со правниот тим, додека клучна институционална поддршка дадоа директорот на Геолошкиот завод, Ивица Андов, и директорот на Државниот завод за индустриска сопственост, Елјеса Незири.
Од научен и естетски аспект, македонскиот рубин претставува вистински геолошки уникат на европскиот континент. Станува збор за специфичен минерал корунд кој се одликува со препознатлива и уникатна малиново-розева боја, која настанува како резултат на природното присуство на елементот хром во неговата кристална структура. Неговата најголема посебност лежи во географската локација – тој се среќава исклучиво во околината на Прилеп и на планинските масиви во Мариово. Со тоа, македонскиот рубин е единствениот природен рубин во копнена Европа кој целосно се ископува и се обработува локално, што му дава непроценлива естетска, колекционерска, но и културно-историска вредност за државата. Царинските службеници на граничниот премин Богородица спречија обид за криумчарење златен накит со проценета вредност од 1,1 милиони денари. Нелегалната стока е откриена кај двајца косовски државјани кои пристигнале на преминот за влез во земјава.
При претресот, кај нив биле пронајдени четири златни ланчиња со вкупна тежина од 190,6 грама, кои осомничените претходно ги купиле во Турција, па со намера да ги сокријат од царинските контроли, ги ставиле на себе под облеката. Накитот е привремено одземен, а Одделението за истраги поднесе кривична пријава против лицата до Основното јавно обвинителство Гевгелија.
Ова е вкупно 11-та заплена на злато од почетокот на оваа година, период во кој Царинската управа има одземено околу два килограми златен накит. Според статистиката на службата, четири од овие случаи се евидентирани на Богородица, пет на Меѓународниот Аеродром Скопје, а по еден на премините Табановце и Блаце.
Како резултат на овие акции, Одделението за истраги досега покрена кривично гонење за криумчарење против десет лица во девет посебни случаи. Од Царинската управа порачуваат дека остануваат посветени на сузбивање на нелегалната трговија, заштита на државниот буџет и обезбедување фер услови на пазарот. Во текот на 2025 година во Македонија се родени вкупно 15.932 деца, од кои 15.850 се живородени, а 82 се мртвородени, покажуваат најновите податоци на Државниот завод за статистика. Овие бројки нотираат продолжување на негативниот демографски тренд, со оглед на тоа што бројот на живородените деца е намален за 1,3% во споредба со претходната година.
Во структурата според полот, машките деца имаат поголемо учество со 51,7%, што значи дека на секои 100 живородени женски деца се раѓаат 106,9 машки деца. Статистиката исто така покажува дека според месецот на раѓање, најмногу бебиња се регистрирани во текот на јули, кога биле живородени 1.531 дете.
Податоците на Државниот завод за статистика нудат детален увид и во возраста на мајките, при што најголемо учество од 31,7% имаат живородените деца од мајки на возраст меѓу 25 и 29 години. Како најфреквентна генерациска година на раѓање на мајките се појавува 1995 година. Просечната возраст на мајката при вкупниот број раѓања во земјава изнесува 29,8 години, додека просечната возраст на прворотките е евидентирана на 28,2 години. Меѓу останатите показатели, ДЗС нотира дека во текот на 2025 година се регистрирани и 15 живородени деца од малолетни мајки на возраст под 15 години.
Во однос на брачниот статус на родителите, бројот на вонбрачни живородени деца изнесува 1.868. Оваа бројка претставува удел од 11,8% од вкупниот број на живородените деца во извештајната година, додека останатиот дел од децата се родени во рамките на брачните заедници. Скопските пожарникари конечно ќе добијат современи услови за работа и инфраструктура каква што заслужуваат, откако Советот на Град Скопје преку ребалансот на буџетот официјално обезбеди 50 милиони денари за изградба на потполно нова и модерна противпожарна станица.
Оваа клучна капитална инвестиција за безбедноста на главниот град ја соопшти Орце Ѓорѓиевски, кој истакна дека со ова дадениот збор и ветувањето пред граѓаните преминуваат во реалност. Станува збор за стратешки проект кој по подолго време носи конкретна модернизација на противпожарните капацитети во Скопје, со цел да се подигне нивото на заштита на имотите и човечките животи.
Новиот објект на Бригадата за противпожарна заштита ќе биде стратешки лоциран во Општина Аеродром, во непосредна близина на Центарот за јавно здравје. Изборот на оваа локација не е случаен и претставува сериозен исчекор кон подобра логистичка организација на противпожарната служба. Со позиционирањето на новата станица во овој дел од градот, драстично ќе се скрати времето потребно за пристигнување на терен, што е од клучно значење во урбаните средини каде што секоја секунда е важна за спасување човечки животи и спречување на ширење на огнените стихии.
Градот Скопје во изминатите години често се соочуваше со сериозни предизвици за време на летните месеци поради пожари на отворен простор, но и со специфични технички интервенции во густо населените квартови со висококатници. Со изградбата на оваа современа станица, пожарникарите ќе добијат соодветен простор за брза мобилизација, чување на опремата и одржување на возилата, со што Бригадата се трансформира во систем кој е максимално подготвен, брз и ефикасен во моментите кога е најпотребно. Новиот објект ќе понуди и значително подобри, достоинствени услови за престој и подготовка на тимовите кои секојдневно се изложуваат на висок ризик. Градежните активности за изградба на новиот модерен Био пазар во Кавадарци се одвиваат со интензивно темпо. Овој капитален проект на Општина Кавадарци, со вредност од 26.500.000 денари, ќе биде прв од ваков вид во целиот Тиквешки регион и се гради во зона наменета за комерцијални и деловни содржини.
Откако во претходната фаза успешно беа завршени градежните работи за поставување на нова канализациска мрежа, на терен веќе се напредува со понатамошната реализација на објектот. Проектот предвидува пазарот да биде поделен на 15 посебни деловни единици, кои ќе понудат современи услови за работа на продавачите и пријатен амбиент за купувачите.
Главната цел на овој пазар е да обезбеди уреден, современ и сертифициран простор каде што локалните земјоделци, органските производители и малите семејни бизниси ќе можат директно да ги пласираат своите производи. На овој начин се скратува синџирот на снабдување и се елиминираат посредниците, што ќе овозможи фер цени за граѓаните и поголема заработка за производителите. Пазарот ќе биде специјализиран за продажба на органски јаткасти плодови, мед, домашни преработки, традиционални млечни производи како сирење, кашкавал и урда, како и путери од јаткасти плодови.
Според локалните власти, со оваа капитална инвестиција директно се поддржуваат три клучни столба – здравјето на граѓаните, економската моќ на домашните производители и одржливата иднина на Кавадарци. Проектот е дел од пошироката визија за развој на градот како еколошки одговорна и економски динамична општина, која активно ги поттикнува здравите животни навики и му дава вистинско значење на локалното производство. Државниот завод за статистика ги објави најновите податоци за демографските движења во земјава, кои покажуваат видливи промени во брачните трендови кај населението. Според официјалната статистика, во текот на 2025 година е забележан пад на бројот на новосклучени бракови за 5,1% во споредба со претходната година, додека истовремено бројот на разведените бракови бележи раст од дури 8%.
Во текот на целата измината година во земјава биле склучени вкупно 10.507 бракови. Анализирано по месеци, граѓаните најчесто ја избирале летната сезона за правење свадбени веселби, па така најголем дел од браковите, односно 1.362 или 13%, се регистрирани во текот на месец август. Од друга страна, најмал интерес за склучување брак имало во март, кога биле евидентирани само 473 бракови, што претставува 4,5% од вкупниот број на годишно ниво.
Податоците потврдуваат дека граѓаните најчесто стапуваат во брак за првпат, каде што учеството на жените изнесува 92,8%, а на мажите 92,1%. Сепак, кога станува збор за повторно засновање на брачна заедница, мажите се похрабри, па тие почесто стапуваат во втор брак со учество од 7,1% или во трет брак со 0,8% од вкупната бројка. Статистичарите пресметале дека просечната возраст при склучување на првиот брак изнесува 27,5 години за невестата и 30,2 години за младоженецот, при што најдоминантна е старосната група од 25 до 29 години. Во оваа категорија спаѓаат 3.448 или 32,8% од жените и 3.750 или 35,7% од мажите кои го кажале судбоносното „да“.
Наспроти ова, во делот на разводите, статистиката лоцира дека критичниот период за разделување настапува по неколку години заеднички живот. Најголем дел од разводите, односно 478 или 21,9%, се случиле во периодот од пет до девет години по склучувањето на бракот. Според старосната структура, брачните заедници најчесто се распаѓаат кај сопружниците кои се наоѓаат во триесетите години од животот, односно во старосната група од 35 до 39 години, каде што се евидентирани 400 или 18,3% од разведените жени и 381 или 17,4% од разведените мажи. Полициски службеници од Мобилната единица за компензаторни мерки при Одделот за гранични работи и миграции вчера попладне уапсија две лица во липковското село Руница, откако кај нив биле пронајдени нежигосани огревни дрва без никаква документација. Како што информираат од Министерството за внатрешни работи, приведени се четириесет и шестгодишниот Ф.Ќ. од кумановското село Лопате и педесет и едногодишниот Р.А. од селото Слупчане.
Акцијата била спроведена за време на редовна патролна дејност и преземање на службени мерки на терен. Полициските тимови извршиле контрола врз две товарни возила кои се движеле низ селото Руница. Првото возило, марка „цитроен“ со тетовски регистарски ознаки, било управувано од првоосомничениот Ф.Ќ., додека второто возило, комбе „фиат дукато“ кое воопшто немало регистарски таблички, го возел педесет и едногодишниот Р.А.
При прегледот на двете возила, полицијата веднаш констатирала дека тие се преполни со огревно дрво кое не го поседувало задолжителниот шумски жиг и за кое возачите немале никакви придружни документи за транспорт или потекло. Запленетата дрвна маса веднаш била конфискувана и предадена на Отсекот за криминалистичка полиција, поточно во Одделението за економски криминал при СВР Куманово за понатамошна постапка. Од полицијата најавуваат дека по комплетното документирање на целиот случај, против двајцата сторители ќе бидат поднесени соодветни кривични пријави. 
